Από τον ΟΣΕ και το ΜΕΤΡΟ, όπου οι εργαζόμενοι δοκιμάζουν επαναλαμβανόμενες απεργίες ενάντια στην ιδιωτικοποίηση και τις απολύσεις και τις περικοπές των μισθών αντίστοιχα, μέχρι τις μόνιμες πλέον επισχέσεις εργαζομένων και γιατρών στα νοσοκομεία, διαφαίνεται η διάθεση της βάσης για κλιμάκωση των αγώνων, πέρα από τις μεγάλες 24ωρες πανεργατικές απεργίες της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ. Οι απεργίες διαρκείας και οι καταλήψεις που αποφασίστηκαν στους ΟΤΑ, στις Εφορίες, στα υπουργεία Εσωτερικών και Οικονομικών και αλλού το προηγούμενο διάστημα, παρά το γεγονός ότι αναστάλθηκαν, ήρθαν σαν αποτέλεσμα της μαχητικής διάθεσης της βάσης.
Ο ισχυρισμός που προβάλλεται από διάφορες πλευρές ενάντια στην απεργιακή κλιμάκωση αυτού του τύπου- άλλοτε κακοπροαίρετα και άλλοτε καλοπροαίρετα - είναι ότι η επίθεση είναι συνολική και ένας κλάδος από μόνος του δεν φτάνει να τη σταματήσει, όσες μέρες απεργίας κι αν κάνει.
Πρόκειται για ένα λάθος ισχυρισμό γιατί οδηγεί κατευθείαν στην αδράνεια και την αναμονή: Αφού «δεν μπορούμε να πάμε σε συνολική σύγκρουση όλοι μαζί» (εκτός και αν περιμένει κανείς τις ηγεσίες στη ΓΣΕΕ και την ΑΔΕΔΥ να καλέσουν γενική απεργία διαρκείας αύριο) και αφού «δεν μπορούμε να πάμε και μόνοι μας», στην πραγματικότητα «δεν μπορούμε να πάμε καθόλου» η είναι η λογική κατάληξη αυτού του ισχυρισμού.
«Ναυαρχίδες»
Αξιοποιώντας την εμπειρία από τις μάχες του εργατικού κινήματος παγκόσμια και στην Ελλάδα, βλέπουμε ότι τα πράγματα τις περισσότερες φορές εξελίχθηκαν ακριβώς ανάποδα. Τα πιο δυνατά κομμάτια του εργατικού κινήματος, τα πιο μεγάλα και μαχητικά συνδικάτα, οι «ναυαρχίδες» της εργατικής τάξης, μπαίνουν μπροστά τραβώντας τελικά μαζί τους στο σύνολό της την εργατική τάξη.
Οι αγώνες που γκρέμισαν στην Ελλάδα την κυβέρνηση Μητσοτάκη την περίοδο 1990-93, έχοντας στο κέντρο τους τη μεγάλη απεργία της ΕΑΣ ενάντια στην ιδιωτικοποίηση των λεωφορείων, είναι ένα κλασσικό παράδειγμα.
Και τότε, η φιλολογία για «αρνητικό συσχετισμό δυνάμεων» ήταν στο φόρτε της - πολύ περισσότερο απ´ όσο είναι σήμερα: Το ΠΑΣΟΚ του Α. Παπανδρέου έγλυφε τις πληγές του από τα σκάνδαλα του 1989. Ο Συνασπισμός και το ΚΚΕ (που μόλις είχαν διασπαστεί) ήταν σε ακόμα χειρότερη κατάσταση μετά και από τη συμμετοχή τους στο πλάι του Μητσοτάκη στην κυβέρνηση Τζανετάκη που θα έφερνε την «κάθαρση» από τα σκάνδαλα του ΠΑΣΟΚ - και στη συνέχεια τη συμ με τοχή τους στην Οικουμενική κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΣΥΝ.
Η κυρίαρχη αντίληψη συνολικά στην αριστερά ήταν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα «μακρύ νέο-συντηρητικό χειμώνα». Ο Μητσοτάκης με τα πανιά του φουσκωμένα από την κατάρρευση του «σοσιαλιστικού μπλοκ» και την αυγή του νεοφιλελευθερισμού αισθανόταν παντοδύναμος ώστε να κατεβάζει το ένα αντεργατικό νομοσχέδιο μετά το άλλο.
Η συνδικαλιστική γραφειοκρατία ήταν εξίσου ηττοπαθής και συμβιβαστική με σήμερα . «Απεργίες τύπου Σκάργκιλ (ηγέτης της εννιάμηνης ηρωικής απεργίας των ανθρακωρύχων που ηττήθηκε από τη Θάτσερ τη δεκαετία του ´80 στη Βρετανία) οδηγούν σε ήττες και ανήκουν στο παρελθόν» ήταν τα επιχειρήματα που αναπτύσσονταν στις κορυφές του συνδικαλιστικού κινήματος - και όχι μόνο.
Κι όμως, ήταν αυτά, που ο Χαρίλαος Φλωράκης αποκαλούσε υποτιμητικά «γιουρούσια της πρωτοπορίας», που γκρέμισαν τελικά τους νόμους και στο τέλος την ίδια την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Πρελούδιο αυτών των αγώνων ήταν η απεργία της ΟΛΜΕ την άνοιξη του ´90, την οποία ακολούθησαν η γενική απεργία και οι καταλήψεις των «προβληματικών» εργοστασίων τον Σεπτέμβρη του ´90 - και λίγους μήνες αργότερα, οι μαθητικές και φοιτητικές καταλήψεις που οδήγησαν σε παραίτηση τον υπουργό Παιδείας Κοντογιαννόπολο.
Όμως, κολοφώνας αυτού του εργατικού κινήματος ήταν ο παρατεταμένος και σκληρός αγώνας που έδωσαν επί δεκαοκτώ μήνες οι απεργοί της ΕΑΣ ενάντια στην ιδιωτικοποίηση των λεωφορείων. Πυροδότησε ένα κύμα απεργιών που γέμισε αυτοπεποίθηση ολόκληρη την εργατική τάξη και σμπαράλιασε μια προς μια όλες τις επιθέσεις του Μητσοτάκη. Μπορεί προσωρινά, τα λεωφορεία να ιδιωτικοποιήθηκαν, αλλά η κυβέρνηση κατέρρευσε κάτω από τις εσωτερικές συγκρούσεις εξαιτίας της αδυναμίας της να υλοποιήσει έστω και ένα νόμο, έστω και μια ιδιωτικοποίηση. Το ΠΑΣΟΚ που ήρθε στην εξουσία αναγκάστηκε να κρατικοποιήσει ξανά τα λεωφορεία.
Το ίδιο μπορεί να γίνει και σήμερα. Ο δρόμος για να τσακίσουμε το Σταθεροποιητικό Πρόγραμμα κυβέρνησης-ΔΝΤ-ΕΕ εξακολουθεί, σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, να είναι ο «δρόμος της ΕΑΣ».
Φυσικά σήμερα, η οικονομική κρίση, η ταξική πόλωση, είναι πολύ πιο βαθιές από τις αρχές του 1990. Η δυνατότητα που είχε τότε το ΠΑΣΟΚ να προβάλλει σαν «εναλλακτική λύση» έχει σήμερα πάψει να υφίσταται. Η εμπιστοσύνη στις συνδικαλιστικές ηγεσίες και τους συμβιβασμούς τους είναι επίσης μικρότερη. Η ανάγκη οργάνωσης των αγώνων από τα κάτω έχει κάνει βήματα μέσα στο εργατικό κίνημα. Η επιρροή της αντικαπιταλιστικής αριστεράς, σχεδόν ανύπαρκτη τη δεκαετία του ´90, σήμερα είναι υπαρκτή σε μια σειρά από χώρους εργασίας.
Οι άγριες απεργίες και η ενέργεια που μπορούν να απελευθερώσουν στο σύνολο της τάξης μπορούν να δώσουν την αυτοπεποίθηση στους εργαζόμενους να προχωρήσουν μπροστά. Το ξεδίπλωμα, σήμερα ξανά, αγώνων σαν της ΕΑΣ, δεν ανοίγει μόνο το δρόμο για την ανατροπή των μέτρων - ούτε καν μόνο το δρόμο για την ανατροπή των κυβερνήσεων που τα επιβάλλουν.
Μπορεί να γίνει αφετηρία για συνολικότερες αλλαγές συσχετισμών κερδίζοντας, βήμα το βήμα, τη βάση της σοσιαλδημοκρατίας στην προοπτική ενός μαζικού εργατικού κινήματος που να βάζει στο στόχαστρο το ίδιο το χρεοκοπημένο σύστημα. Φτάνει, η αντικαπιταλιστική αριστερά, τραβώντας και την υπόλοιπη αριστερά, να δώσει τα ρέστα της σε αυτήν την κατεύθυνση.
ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΘΡΥΛΙΚΗΣ ΑΠΕΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΑΣ
Το Νοέμβριο του 1990, λίγους μήνες μετά την εκλογή της στην εξουσία, η Νέα Δημοκρατία ψηφίζει το νόμο για τις ιδιωτικοποιήσεις όλων των ΔΕΚΟ. Το Φλεβάρη του 1991 οι εργαζόμενοι της ΕΑΣ (σήμερα ΕΘΕΛ) ξεκινάνε αγώνα για αυξήσεις και την 1η Φλεβάρη καταλαμβάνουν τα γραφεία της Διοίκησης. Η κυβέρνηση τότε απειλεί με ιδιωτικοποίηση, αλλά οι οδηγοί της ΕΑΣ απαντούν με το σύνθημα της κατάληψης της Πειραϊκής Πατραϊκής στην Πάτρα - «Μολών Λαβέ» - και ξεκινάνε απεργίες.
Η Νέα Δημοκρατία χρησιμοποιεί τον - μόλις ψηφισμένο - νόμο 1915 που προβλέπει 20% προσωπικό ασφαλείας. Την πρώτη μέρα, από τα 540 επιστρατευμένα λεωφορεία κυκλοφορούν 54, τη δεύτερη μέρα 15 και την τρίτη μέρα κανένα και η κυβέρνηση κατεβάζει τα φορτηγά του στρατού. Στην απεργία μπαίνουν και οι τεχνικοί και οι διοικητικοί. Στις 21 Μάρτη του ´ 91 έξω από το υπουργείο Συγκοινωνίας, η κυβέρνηση κατεβάζει τα ΜΑΤ που τρώνε το ξύλο της χρονιάς τους από τους απεργούς. Στην οδό Φιλελλήνων, ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ Κανελλόπουλος, ανεβασμένος σε ένα κασόνι, προσπαθεί να καλμάρει την κατάσταση.
Η απεργία λήγει, με την κυβέρνηση να υποχωρεί και να δίνει αυξήσεις. Η ΓΣΕΕ δεν σταμάτησε στιγμή να πιέζει για κλείσιμο με τον πρόεδρό της Κανελλόπουλο να δηλώνει ότι σε αυτή τη σύγκρουση «δεν πρέπει να υπάρξει κανείς ηττημένος».
Το Σεπτέμβρη του 1991, η κυβέρνηση επανέρχεται απαιτώντας περικοπές προσωπικού ή ιδιωτικοποίηση. Η απάντηση του συνδικάτου το χειμώνα του 1992 είναι ξανά κινητοποιήσεις για αυξήσεις, με την κυβέρνηση να «υποχωρεί» υπό την απειλή απεργίας διαρκείας που τελικά αναστέλλεται. Ηταν μια μπλόφα από την πλευρά του Μητσοτάκη, προκειμένου να κερδίσει χρόνο. Τον Ιούλη, το υπουργείο ανακοινώνει την απόφασή του για 1200 απολύσεις στην ΕΑΣ με την προοπτική να φτάσουν τις 3.400 το 1996.
Η απεργία διαρκείας αποφασίστηκε στις 23 Ιούλη 1992 στην ιστορική γενική συνέλευση όλων των εργαζομένων στο Σπόρτινγκ, η οποία κατέληξε με πορεία στη Βουλή. Από την ίδια κιόλας μέρα ξεκινάει η περιφρούρηση στα αμαξοστάσια, που αναδεικνύεται σε ένα από τα πιο βασικά ατού της απεργίας. Στις πύλες η συμμετοχή είναι μαζική και δεν βγαίνει έξω ούτε ένα λεωφορείο.
Η απεργία συνεχίζεται με την κυβέρνηση να περιμένει ως τις 2 Αυγούστου για να φύγει ο κόσμος για διακοπές, οπότε με νυχτερινή έφοδο καταλαμβάνει τα αμαξοστάσια που από εκείνη τη στιγμή και μετά φρουρούνται καθημερινά από τα ΜΑΤ. Στις 7 Αυγούστου ψηφίζεται ο νόμος της ιδιωτικοποίησης. Στις 13 Αυγούστου γίνεται μαζική εξόρμηση ενίσχυσης της απεργίας στα διόδια και στα λιμάνια όπου μαζεύονται εκατομμύρια δραχμές. Τα κουπόνια και το απεργιακό ταμείο αποτέλεσε σε όλη τη διάρκεια του 18μηνου αγώνα τους ένα βασικό όπλο στα χέρια των απεργών.
Συμπαράσταση
Στις 20 Αυγούστου, με την Αθήνα άδεια, 60.000 εργαζόμενοι συγκεντρώνονται στην Ομόνοια στο Παναττικό συλλαλητήριο συμπαράστασης! Παρότι χρειάστηκε ένας μήνας απεργίας (και να καταλάβουν τα ΜΑΤ τα αμαξοστάσια) για να καλέσει η ΓΣΕΕ αυτό το συλλαλητήριο συμπαράστασης, η μαζική συμμετοχή εργαζομένων από όλους τους χώρους δίνει τεράστια αυτοπεποίθηση στους απεργούς.
Στις 21 Αυγούστου η κυβέρνηση επιχειρεί να βγάλει λεωφορεία από το αμαξοστάσιο του Βοτανικού. Ολόκληρος ο Βοτανικός μετατρέπεται για ώρες σε πεδίο μάχης με φωτιές, πετροπόλεμο, οδομαχίες και δακρυγόνα. Χιλιάδες απεργοί και συμπαραστάτες, κάτοικοι της περιοχής, κατεβαίνουν με τις οικογένειές τους στο δρόμο. Εργαζόμενοι του δήμου Αθήνας μεταφέρουν ξύλα για οδοφράγματα. Ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ λέει ότι τα επεισόδια προκάλεσαν «προβοκάτορες».
Στις 28 Αυγούστου, τα ΜΑΤ χτυπούν στο Ελληνικό, όπου συλλαμβάνουν ανάμεσα σε άλλους πέντε τον πρόεδρο του Συνδικάτου Κολλά. Δύο πορείες, μια από το Ελληνικό και μια από την Ομόνοια με πανώ της ΕΦΕΕ και της ΟΣΕ (Οργάνωση Σοσιαλιστική Επανάσταση, η οργάνωση από την οποία προήλθε το ΣΕΚ), ξεκινάνε για τη ΓΑΔΑ. Στη μακρά πορεία από το Ελληνικό ακούγεται το σύνθημα: «Αντέχουμε; Ναι! Θα φτάσουμε; Ναι! Θα μπούμε μέσα; Ναι!». Όταν μετά από ώρες φτάνουν στη ΓΑΔΑ οι διαδηλωτές είναι πλέον χιλιάδες. Οι απεργοί απελευθερώνονται, οι δύο πορείες ενώνονται Αλεξάνδρας και Κηφισίας σε μια που συνεχίζει ως στην Ομόνοια όπου τελικά διαλύεται στις 2 το πρωί. Τις επόμενες μέρες γίνονται μεγάλες τοπικές συγκεντρώσεις συμπαράστασης καλεσμένες από τους δημάρχους στο Ελληνικό και το Βοτανικό.
Στις 12 Σεπτέμβρη, οι απεργοί της ΕΑΣ επιχειρούν να διαδηλώσουν στη ΔΕΘ - μαζί τους και δύο πούλμαν με απεργούς του Τσαούσογλου από τη Χαλκίδα.
Στη Θεσσαλονίκη, η προπαγάνδα της ΝΔ για την «ιερότητα της ΔΕΘ και την εθνική ενότητα για το «σκοπιανό», μαζί με την απαγόρευση πορειών πιάνει τόπο και το ΕΚΘ αναστέλλει τη συγκέντρωση υποδοχής των απεργών. Ο Παπανδρέου ζητάει «σύνεση» και η ΓΣΕΕ να «μην οξυνθούν τα πνεύματα». Παρόλα αυτά, 2000 συμπαραστάτες διαδηλώνουν κάτω από τα πανώ 6 φοιτητικών καταλήψεων και της ΟΣΕ.
Εν τω μεταξύ τα πούλμαν των απεργών σταματάνε στη Λάρισα. Στην ιστορική συγκέντρωση στην Λάρισα, κόντρα στην διοίκηση του συνδικάτου, οι απεργοί ψηφίζουν «όλοι τώρα στη Θεσσαλονίκη» και ξεκινάνε ξανά. Λίγο έξω, από τη Θεσσαλονίκη τους περιμένουν τα ΜΑΤ. Η διοίκηση του συνδικάτου αποφασίζει, (συχνό φαινόμενο), χωρίς να ρωτήσει τους εργαζόμενους, την επιστροφή τους στην Αθήνα. Τρεις μέρες αργότερα, γίνεται τελικά στη Θεσσαλονίκη ένα ογκώδες συλλαλητήριο συμπαράστασης.
Οι μήνες που θα ακολουθήσουν θα είναι σκληροί για τους απολυμένους πλέον εργαζόμενους της ΕΑΣ: Ανταρτοπόλεμος στις γειτονιές της Αθήνας ενάντια στους ΣΕΠίτες, τους ιδιώτες που πήραν τα λεωφορεία και δειλά δειλά άρχισαν να τα κυκλοφορούν στους δρόμους. Ανεργία, έλλειψη χρημάτων και αλλεπάλληλες δίκες, αλλά και συμπαράσταση και απεργιακό ταμείο. Τον Οκτώβρη του ´92, 40 χιλιάδες άνθρωποι συμμετέχουν στην συναυλία αλληλεγγύης που οργανώνει το ραδιόφωνο του Σκάι στο γήπεδο της ΑΕΚ. Στις 16 Ιούνη του 1993, χιλιάδες διαδηλώνουν έξω από τις φυλακές Κορυδαλλού όπου βρίσκονταν φυλακισμένοι επί μήνες απεργοί της ΕΑΣ.
Όμως, πλέον τη σκυτάλη του αγώνα έχουν πάρει κι άλλοι: Από τις συγκλονιστικές απεργίες το φθινόπωρο του ´92 ενάντια στο δεύτερο ασφαλιστικό μέχρι τις απεργίες ενάντια στην ιδιωτικοποίηση στον ΟΤΕ και στη ΔΕΗ το καλοκαίρι του ´93, το μικρόβιο της ΕΑΣ έχει απλωθεί σε ολόκληρη την εργατική τάξη. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αισθάνεται ανήμπορη να περάσει το παραμικρό μέτρο και σπαράσσεται από εσωτερικές συγκρούσεις.
Στις 14 Σεπτέμβρη με τις εκλογές προκηρυγμένες, οι ΕΑΣίτες αποφασίζουν στη γενική τους συνέλευση να επιστρέψουν στα αμαξοστάσια το ίδιο το βράδυ των εκλογών. Στις 10 Οκτώβρη πανηγυρίζουν την πτώση της ΝΔ κάτω από τα γραφεία τους, αλλά δεν πάνε στα αμαξοστάσια παίρνοντας υπόσχεση ότι σε ένα μήνα θα είναι στη δουλειά. Τελικά δύο μήνες αργότερα, στις 23 Δεκέμβρη ´93, μετά από 18 μήνες αγώνα, οι εργαζόμενοι επιστρέφουν πανηγυρικά διαδηλώνοντας στο αμαξοστάσιο στην Π. Ράλλη και με τις γροθιές ψηλά βγάζουν στους δρόμους τα πρώτα λεωφορεία.
H επανακρατικοποίηση των λεωφορείων της ΕΑΣ ήταν μια πρωτοφανής σε πανευρωπαϊκό επίπεδο νίκη του εργατικού κινήματος που φρέναρε τα σχέδια της άρχουσας τάξης. Η κυβέρνηση Παπανδρέου αναγκάστηκε να προχωρήσει στην πλήρη επανακρατικοποίηση της ΕΑΣ, με το όνομα ΕΘΕΛ - παρά το γεγονός ότι στη διάρκεια της απεργίας οι λύσεις που προωθούνταν από αντιπολίτευση και συνδικαλιστικές ηγεσίες ήταν λύσεις «εξυγίανσης» μέσα από το πέρασμα των λεωφορείων στους δήμους με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Χρειάστηκαν τρία σχεδόν χρόνια, ώστε, με πρωθυπουργό πλέον τον Σημίτη το ΠΑΣΟΚ να ξαναβάλει στην αντζέντα του τη συνέχιση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων που δεν κατάφερε να υλοποιήσει η Νέα Δημοκρατία.
Στη διάρκεια του 18μηνου αγώνα: ασκήθηκαν διώξεις σε τουλάχιστον 200 απεργούς που καταδικάστηκαν με μεγάλες ποινές - με 8 τουλάχιστον από αυτούς να κλείνονται για μήνες στις φυλακές του Κορυδαλλού. Τριάντα τουλάχιστον απολυμένοι έχασαν τη ζωή τους, κάτω από το στρες και την πίεση που έφερε η ανεργία και το κυνηγητό της κυβέρνησης.
Εκατομμύρια δραχμές μαζεύτηκαν για τη στήριξη των απεργών και του αγώνα. Αδιόριστοι εκπαιδευτικοί προσφέρθηκαν δωρεάν να κάνουν μαθήματα στα παιδιά των απεργών. Πέρα από την οργανωμένη συμπαράσταση των συνδικάτων - και βέβαια της ΟΣΕ και της Εργατικής Αλληλεγγύης σε όλη τη διάρκεια του αγώνα - η αλληλεγγύη εκδηλώνονταν αυθόρμητα και με ενέργειες όπως η μη πληρωμή του εισιτηρίου στους ιδιώτες που πήραν τα λεωφορεία. Επιτροπές συμπαράστασης στήθηκαν σε όλη την Ελλάδα από τα Γρεβενά μέχρι την Κάλυμνο.
Οι γυναίκες
Μεγάλο ρόλο στις καθημερινές σχεδόν διαδηλώσεις, στο μάζεμα οικονομικής ενίσχυσης, στη συμπαράσταση στους φυλακισμένους απεργούς έπαιξαν οι γυναίκες και τα παιδιά των απεργών που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή του αγώνα.
Η ετήσια κινητοποίηση κάθε Σεπτέμβρη στη ΔΕΘ σήμερα θεωρείται πλέον δεδομένη, όσο το Πολυτεχνείο ή η Πρωτομαγιά. Δεν ήταν πάντα. Αποτελεί ακόμα μια παρακαταθήκη της απεργίας της ΕΑΣ που άνοιξαν το δρόμο το Σεπτέμβρη του 1992.
Η απεργία της ΕΑΣ εξελίχθηκε, μέσα σε συνθήκες που η Νέα Δημοκρατία έπαιζε το χαρτί του εθνικισμού με το Μακεδονικό. Οι απεργοί της ΕΑΣ, όχι μόνο συγκρούστηκαν με την «εθνική συναίνεση» του Σαμαρά και του Μητσοτάκη, σπάζοντας στην πράξη την ομοψυχία, αλλά συμμετείχαν ενεργά στο κίνημα συμπαράστασης ενάντια στις διώξεις που άσκησε η Νέα Δημοκρατία μαζί με τον φασίστα Πλεύρη στους «5 της ΟΣΕ» για το βιβλίο για το Μακεδονικό.
Ο χαρακτηρισμός «Σταμουλοκολάδες», που χρησιμοποιήθηκε ευρέως από τα δεξιά ΜΜΕ, προέκυψε από τους ηγέτες της απεργίας Α.Κολλά (σήμερα μέλος της ολομέλειας της ΓΣΕΕ) και τον αποθανόντα, Χ. Σταμούλο (ΚΚΕ) προέδρου και γραμματέα του συνδικάτου αντίστοιχα. Χαρακτήρισε όχι μόνο τους απεργούς της ΕΑΣ, αλλά συνολικά το μαχητικό συνδικαλισμό. Οι περιφρουρήσεις, η απεργία διαρκείας, τα «ξεβρακώματα» των απεργοσπαστών στην Ακαδημίας, οι συγκρούσεις με τα ΜΑΤ χαρακτηρίζονταν και καταδικάζονταν, το λιγότερο σαν «ακραίες», όχι μόνο από τη Νέα Δημοκρατία, αλλά από όλο σχεδόν το πολιτικό φάσμα και τις συνδικαλιστικές ηγεσίες στη ΓΣΕΕ και την ΑΔΕΔΥ.
Η ενότητα και η αλληλεγγύη όλων των εργαζομένων της ΕΑΣ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της απεργίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχε πολιτική διαπάλη μέσα στους ίδιους τους απεργούς για την πορεία του αγώνα και συνολικότερα. Παρά το γεγονός, ότι η ηγεσία του συνδικάτου είχε τεράστια επιρροή και δεν έχασε ποτέ τον έλεγχο της βάσης, η βάση την ανάγκασε να προχωρήσει σε κινήσεις που δεν ήθελε - μέσα από τη δυνατότητα που έδιναν οι συνεχείς μαζικές γενικές συνελεύσεις του κλάδου και η ίδια η μορφή της κινητοποίησης.
Τα συνθήματα: «ΕΑΣ-ΕΑΣ να φύγει ο κερατάς», «Αέρα-αέρα να φύγει η χολέρα», «Μαζί μας είναι όλη η Ελλάδα», «Στα αμαξοστάσια της ΕΑΣ θα σπάσει ο τσαμπουκάς της δεξιάς», «Λιτότητα ανεργία τρομοκρατία κάτω η Νέα Δημοκρατία», «Λεωφορεία κρατικά-εισιτήρια φθηνά», «Λευτεριά- λευτεριά στους εργάτες της ΕΑΣ».