Καμπάνια για διαγραφή του χρέους. Να επιβάλουμε στάση πληρωμών πριν μας την επιβάλουν οι τράπεζες

Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου και τα στελέχη του υπουργείου του επιμένουν ότι δεν τίθεται ούτε θέμα χρεοκοπίας, ούτε αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους. Τα μέτρα, κομπάζει η κυβέρνηση, αποδίδουν: σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία το έλλειμμα του προϋπολογισμού μειώθηκε στο πρώτο εξάμηνο, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2009, κατά 41%. Ο στόχος που έβαλε η κυβέρνηση, λέει ο Παπακωνσταντίνου -να μειώσει το δημόσιο έλλειμμα φέτος στο 8.7% του ΑΕΠ (από το 13.5% της περασμένης χρονιάς) υπερκαλύπτεται. Η Ελλάδα, γράφουν οι εφημερίδες, δεν θα αντιμετωπίσει κανένα πρόβλημα στην εκταμίευση της Β´ Δόσης της βοήθειας από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Α´ Δόση (5.5 δις Ευρώ από το ΔΝΤ και 14.5 δις από την ΕΕ) εκταμιεύθηκε τον Μάη αλλά η επόμενη εκταμίευση εξαρτάται από την πιστή εφαρμογή του μνημονίου. Οπερ έδει δείξαι: θέμα χρεοκοπίας δεν τίθεται.

Οι ´αγορές´, όμως, έχουν τελείως αντίθετη γνώμη. Στις 12 Ιούλη τα spread (η διαφορά ανάμεσα στα επιτόκια των ελληνικών και των γερμανικών τίτλων) των δεκαετών ομολόγων βρίσκονταν στο 7.8% ενώ τα CDS, τα διαβόητα ´ασφάλιστρα´ έναντι χρεοκοπίας για το ελληνικό χρέος βρίσκονταν πάνω από το 10%. Τον Απρίλη, την περίοδο που η Ελλάδα αναγκάστηκε να προσφύγει στην Τρόικα για βοήθεια δηλαδή, τα CDS βρίσκονταν κάτω από το 4%. Τα CDS, βέβαια, όπως είναι γνωστό είναι πολύ περισσότερο στοιχήματα παρά πραγματικά ασφάλιστρα: για να ασφαλίσεις ένα σπίτι έναντι πυρκαγιάς πρέπει να είσαι ο ιδιοκτήτης του σπιτιού. Για να ´κλείσεις´ ένα συμβόλαιο ´αποζημίωσης´ ενός εκατομμυρίου Ευρώ στην περίπτωση που κηρύξει παύση πληρωμών η Ελλάδα δεν χρειάζεται να έχεις αγοράσει κάποιο ομόλογο αξίας ενός εκατομμυρίου. Αλλά αυτό λέει πολύ περισσότερα για τις ίδιες τις ´αγορές´ -για το πόσο πλασματική είναι η διάκριση ανάμεσα στους σοβαρούς επενδυτές και τους κερδοσκόπους- παρά για την αξιοπιστία του ελληνικού χρέους: οι μεγάλοι σπεκουλαδόροι (που δεν είναι άλλοι από τους μεγάλους τραπεζίτες) ποντάρουν ότι η Ελλάδα θα χρεοκοπήσει.

Την ίδια εκτίμηση έχουν και οι εταιρείες αξιολόγησης. Δεν είναι μόνο οι τρείς ´επίσημες´ (Moody´s, Fitch, Standard & Poor) που θεωρούν τα ελληνικά ομόλογα σκουπίδια. Στον κατάλογο της εταιρείας CM DataVision των χωρών με τις μεγαλύτερες πιθανότητες να χρεοκοπήσουν, η Ελλάδα κατέχει υπερήφανα την δεύτερη θέση, πάνω από την Αργεντινή, το Πακιστάν και την Ουκρανία. Η CM DataVision εκτιμάει ότι οι πιθανότητες να αποφύγει η Ελλάδα την χρεοκοπία είναι κάτω από το 50%. Με άλλα λόγια ένας ´επενδυτής´ που αγοράζει ελληνικά ομόλογα έχει τόσες πιθανότητες να κερδίσει ή να χάσει όσο και ένας χαρτοπαίχτης που ποντάρει στη ρουλέτα στο κόκκινο. Αυτή είναι η επιτυχία για την οποία κομπάζει η κυβέρνηση! Στο βωμό αυτού του κατορθώματος κόβονται επιδόματα, μισθοί, θέσεις εργασίας και συντάξεις.

Φωτιά

Την ίδια εκτίμηση, όμως, έχει και η Ευρωπαϊκή Ενωση -αν και η εκτίμησή της είναι πολύ πιο μετριοπαθής από τις εκτιμήσεις των αγορών: στην αξιολόγηση των Ευρωπαϊκών Τραπεζών που έχει αποφασίσει η Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχή των Τραπεζών τα ελληνικά ομόλογα θα υπολογίζονται, σύμφωνα με τις πληροφορίες του πρακτορείου Reuters, «κουρεμένα» κατά 16-17%. Στην Γερμανία, όπως αποκάλυψε το περιοδικό Der Spiegel, μέσα στον κυβερνητικό συνασπισμό της Ανγκελα Μέρκελ έχουν πάρει φωτιά τα σενάρια γύρω από την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, την χρεοκοπία της χώρας μας και την έξωσή της από την Ευρωζώνη.

Στο μεταξύ η παγκόσμια οικονομία βυθίζεται ολοένα και πιο βαθιά στη δίνη της κρίσης. Από το φθινόπωρο, την εποχή που έσκασε το κανόνι του Ντουμπάι μέχρι τον περασμένο Ιούνη και την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αποσύρει τα ´έκτακτα μέτρα στήριξης των τραπεζών´ που απείλησε να βυθίσει στο χάος ολόκληρο το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα δεν έχει υπάρξει σχεδόν ούτε βδομάδα χωρίς μια θανάσιμη απειλή για το παγκόσμιο σύστημα. Μέχρι τώρα η παγκόσμια οικονομία έχει καταφέρει να αποφύγει μια κατάρρευση σαν αυτή που είχε συνοδέψει το Κραχ του Χρηματιστήριου της Νέας Υόρκης τη δεκαετία του 1930. Για πόσο ακόμα, όμως;

Οι οικονομολόγοι είναι, τουλάχιστον, απαισιόδοξοι. Πολλοί προβλέπουν ότι η οικονομία θα κάνει μια δεύτερη, ακόμα πιο καταστροφική βουτιά. Άλλοι μιλάνε για μια δεκαετία στασιμότητας, σαν αυτή που χτύπησε την Ιαπωνία τη δεκαετία του 1990. Και το χειρότερο ακόμα, κανένας δεν έχει να προτείνει μια πειστική συνταγή, ένα φάρμακο που τουλάχιστον θα μοιάζει ότι έχει κάποιες, έστω, πιθανότητες να βγάλει το σύστημα από το σημερινό αδιέξοδο.

Οι κυβερνήσεις τα έχουν απλά χαμένα. Ο Πολ Κρούγκμαν, ο διάσημος νομπελίστας οικονομολόγος που όλους τους τελευταίους μήνες καταγγέλλει τις περιοριστικές πολιτικές που έχουν υιοθετήσει οι κυβερνήσεις σαν αδιέξοδες και επικίνδυνες, κατηγορεί τώρα τους ηγέτες του πλανήτη για μυωπία απέναντι στα δεδομένα και ανοιχτή ιδεοληψία:

«Οταν ήμουν νέος και αφελής πίστευα ότι οι σημαντικοί άνθρωποι έπαιρναν αποφάσεις στηριζόμενοι στην προσεκτική μελέτη των δεδομένων. Τώρα ξέρω καλύτερα. Οι αποφάσεις των Σοβαρών Ανθρώπων βασίζονται ως επί το πλείστον στις προκαταλήψεις και όχι στην ανάλυση. Και αυτές οι προκαταλήψεις υπόκεινται σε μόδες και φημολογίες...»

Για την εργατική τάξη και τους φτωχούς το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θα χρεοκοπήσει ή όχι η Ελλάδα: το πραγματικό ερώτημα είναι με τι όρους θα το κάνει αυτό. Με τους όρους των αγορών, των τραπεζιτών, των κερδοσκόπων, του ΔΝΤ, του Παπανδρέου και της Μέρκελ; ´Η με τους όρους τους δικούς μας -τους όρους του εργατικού κινήματος και της αριστεράς; 

Απειλή

Θα αναγκαστεί η εργατική τάξη να πληρώσει και τις θυσίες της τελικής αδυναμίας του ελληνικού δημοσίου να ανταποκριθεί στους τοκογλυφικούς όρους των αγορών αλλά και της «βοήθειας» της Τρόικα; ´Η θα αναγκαστεί το ελληνικό δημόσιο να σταματήσει να πληρώνει τόκους και χρεολύσια στους «επενδυτές» κάτω από την πίεση ενός δυνατού κινήματος και της απειλής της πολιτικής κρίσης και μιας γενικευμένης ανταρσίας; 

Για αυτό το αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα «Στάση πληρωμών - κρατικοποίηση των τραπεζών με εργατικό έλεγχο - έξοδος από την Ευρωζώνη» που προτείνουν η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, το ΣΕΚ και οι «αριστεροί οικονομολόγοι» έχει τόσο μεγάλη σημασία.

Δυστυχώς, όμως, η επίσημη αριστερά όχι μόνο δεν έχει υιοθετήσει αυτή την άποψη αλλά και συνεχίζει να την καταπολεμάει. Πρόσφατο παράδειγμα το άρθρο του Κώστα Καλλωνιάτη στην Αυγή της Κυριακής, ένα κείμενο που παρά τα όσα έχουν συμβεί συνεχίζει να υποστηρίζει το Ευρώ και την Ευρωπαϊκή προοπτική. Λες και δεν υπάρχει η παγκόσμια κρίση. Λες και δεν βρίσκεται η Ελλάδα στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Λες και δεν βρίσκεται ο παγκόσμιος καπιταλισμός αντιμέτωπος με την προοπτική μιας νέας Μεγάλης Υφεσης -σαν τη δεκαετία του 1930 και ακόμα χειρότερα. Λες και ο κόσμος συνεχίζει την συνηθισμένη του πορεία -όπως έκανε και θα κάνει πάντα. Μήπως πάσχει και η κοινοβουλευτική αριστερά από το σύνδρομο των Σοβαρών Ανθρώπων;

Στην ουσία το άρθρο του Κ.Κ. επαναλαμβάνει σε ήπιους τόνους την κινδυνολογία για τα «δεινά» που θα αντιμετωπίσει η Ελλάδα αν κηρύξει στάση πληρωμών και αποχωρήσει από το ευρώ. Αμφισβητεί ότι είναι αντικαπιταλιστικό μέτρο η απαλλοτρίωση των τραπεζών (το θεωρεί αστικοδημοκρατικό και αντίστοιχο του «οικονομικού λαϊκισμού» που έχει υπάρξει στη Λατινική Αμερική) και ταυτόχρονα δεν μπορεί να φανταστεί την ύπαρξη οποιασδήποτε Κεντρικής Τράπεζας που δεν βρίσκεται στην υπηρεσία των τραπεζών! Έχοντας έτσι αποκλείσει την επαναστατική προοπτική (μάλιστα ειρωνεύεται τον Καζάκη για την άποψή του ότι μια ελληνική στάση πληρωμών θα είναι έμπνευση και για άλλους εργάτες της Ευρώπης) στηρίζει τις ελπίδες του στη μεταρρύθμιση των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα δεινά που κουβαλάει μια τέτοια αυταπάτη τα ζούμε όλοι μας αυτόν τον καιρό.