Το τρελοκομείο της κρίσης - Τρόμος στο Τζάκσον Χολ

Οι κεντρικοί τραπεζίτες που συναντήθηκαν στο θέτετρο του Γουαϊόμινγκ (μια από τις κεντροδυτικές πολιτείες) των ΗΠΑ έκφρασαν τις ανησυχίες τους για τις προοπτικές της ανάπτυξης αν και είναι αμφίβολο αν μπορούν να κάνουν και πολλά για αυτό». 

Financial Times (FT), 29 Αυγούστου 2010.

Τώρα τα ψέμματα τέλειωσαν. Τώρα ακόμα και οι τραπεζίτες και τα φερέφωνά τους, σαν την εφημερίδα Financial Times, αναγκάζονται να παραδεχτούν όχι μόνο ότι η παγκόσμια οικονομία γλυστράει προς μια νέα ύφεση αλλά και -ακόμα χειρότερα- ότι οι μηχανισμοί που υποτίθεται ότι θα σταματούσαν την κρίση έχουν ξεμείνει από πυρομαχικά. 

Ο μεγάλος φόβος της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας είναι τώρα το φάντασμα του «αποπληθωρισμού» -της πτώσης των τιμών των καταναλωτικών προϊόντων. Στο Τζάκσον Χολ ο Μπεν Μπερνάνκε, ο διοικητής της FED επανάλαβε την υπόσχεση να καταφύγει ακόμα και σε «αντισυμβατικά μέτρα» (πχ μαζική εκτύπωση χαρτονομισμάτων) για να εμποδίσει την οικονομία να ξαναζήσει τον εφιάλτη της δεκαετίας του 1930. «Αλλά οι κεντρικοί τραπεζίτες από μόνοι τους», συμπλήρωσε, «δεν μπορούν να λύσουν τα οικονομικά προβλήματα του πλανήτη». Αυτό που δεν είπε ο Μπερνάνκε είναι ποιος μπορεί να λύσει αυτά τα προβλήματα. Αλλά σε αυτό το ερώτημα δεν έχει απάντηση.

Στις ΗΠΑ η αναθεώρηση των οικονομικών αποτελεσμάτων του δευτέρου τετραμήνου κατέβασε τους ρυθμούς ανάπτυξης από το, έτσι και αλλιώς υποτονικό 2.4% της αρχικής εκτίμησης, στο 1.6%. Ολοι οι επιμέρους δείκτες ήταν θλιβεροί: οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 32%, η μεγαλύτερη αύξηση εδώ και 26 χρόνια, η ανεργία έχει κολλήσει στο 9.5% και η κατανάλωση έχει παγώσει. ´Η μάλλον, για την ακρίβει έχει σχεδόν παγώσει: 

«Οι πωλήσεις της Μερσεντές και της BMW πάνε ακόμα καλά», εξηγούσε στην FT ο Σανγκ Γουόν Σον, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια. Οι καταναλωτές έχουν χωριστεί σε δυο κόσμους: από τη μια είναι οι πλούσιοι, για τους οποίους η «ωραία ζωή» συνεχίζεται, όπως πάντα. Και από την άλλη είναι οι φτωχοί, οι χαμηλόμισθοι, οι συνταξιούχοι, οι άνεργοι, οι απλοί άνθρωποι που βουλιάζουν στα χρέη και τρέμουν το αύριο. Η ζήτηση στα σούπερμαρκετ, τα φτηνά καταστήματα και τις αλυσίδες πρόχειρου φαγητού (με εξαίρεση την ίδια την ΜacDonald) πέφτει καθώς ο περισσότερος κόσμος δεν έχει πιά λεφτά ούτε για τα στοιχειώδη. Τα ακριβά εστιατόρια, αντίθετα, και τα καταστήματα ειδών πολυτελείας πηγαίνουν καλύτερα από ποτέ. Οι φτωχοί πεινάνε; Ας το γιορτάσουμε με ένα ακριβό γεύμα. Και η σαμπάνια να είναι γαλλική, παρακαλώ!

Στις κρίσεις αυτό που λείπει είναι το ψωμί. Το παντεσπάνι έφτανε πάντα και περίσσευε.