Μια τεράστια σύγκρουση εξελίσσεται στη Βολιβία και μετατρέπεται σε σύμβολο της συνολικότερης μάχης για το ποιος θα καθορίσει αν η Λατινική Αμερική θα υποταχτεί σε ένα νεοφιλελευθερισμό πιο άγριο και από της δεκαετίας του ‘90 ή θα συνεχίσει να λειτουργεί σαν ασταμάτητο καζάνι αγώνων.
Τα κινήματα καταγγέλλουν ότι η αστυνομική επιχείρηση που εξαπέλυσε η κυβέρνηση το περασμένο Σάββατο άφησε πίσω της ένα νεκρό. Ο 24χρονος δολοφονήθηκε από σφαίρα στο κεφάλι. Ο σκοπός της κυβέρνησης ήταν να ξεμπλοκαρει την πρόσβαση στις μεγάλες πόλεις της χώρας. Οι διαδηλωτες χρησιμοποιούν μια μέθοδο πάλης που είναι συνδεδεμένη με όλους τους μεγάλους αγώνες της χώρας: την κατάληψη οδικών κομβων και σιδηροδρομικών γραμμών. Σπάνε τη χώρα σε πολλά κομμάτια και παγώνουν ολόκληρη την οικονομία.
Ο γύρος των αγώνων που βρίσκεται σε εξέλιξη ξεκίνησε με αφορμή ένα νομοσχέδιο για την ιδιοκτησία της γης που έφερε η κυβέρνηση. Αλλά εξελίχθηκε γρήγορα σε μάχη για να πέσει ο δεξιός πρόεδρος Ροδρίγο Πας. Στο κέντρο βρίσκονται οι εργάτες στα ορυχεία, οι φτωχοί αγρότες και συνολικά οι κοινότητες των αυτόχθονων της χώρας. Στη μάχη όμως μπήκαν και οι εκπαιδευτικοί και οι εργαζόμενοι στις μεταφορές μετατρέποντας τις κινητοποιήσεις σε γενική απεργία.
Στα τέλη Απρίλη οι αγροτικές οργανώσεις είχαν οργανώσει 20ήμερη πορεία κατά του “νόμου 1720”. Ο νόμος εξυπηρετεί τα συμφέροντα των βιομηχάνων και των πολυεθνικών των τροφίμων. Με πρόσχημα τον “εκσυγχρονισμό” αφαιρεί τα συλλογικά δικαιώματα που έχουν εξασφαλίσει οι κοινότητες των αυτόχθονων πάνω στη γη. Ο ηγέτης του συνδικάτου των αγροτών δήλωσε: «Η ζωή μας είναι συλλογική, όχι ατομική. Η γη πρέπει να γίνεται σεβαστή. Δεν πωλείται»
Εγκέφαλος του νόμου είναι ο πρόεδρος της Γερουσίας Μπράνκο Μαρίνκοβιτς. Πρόκειται για τον κατεξοχήν πολιτικό υπηρέτη των αγροβιομηχάνων. Το 2009 ήταν επικεφαλής της αυτονομιστικής “εξέγερσης” των πλουσίων που προσπάθησαν να αποκόψουν τα ανατολικά της χώρας για να γλυτώσουν από την πίεση των ογκούμενων κινημάτων των ιθαγενών. Πιο πρόσφατα, έγινε υπουργός στην πραξικοπηματική κυβέρνηση της Τζανίν Άνιες. Δεν θα μπορούσε να είχε λείψει από αυτό το πανηγύρι της ακροδεξιάς. Εξαπέλυσαν δολοφονική βία στα χωριά προσπαθώντας να διαλύσουν όλες τις πολιτικές οργανώσεις της Αριστεράς και να εξευτελίσουν τους ιθαγενείς. Η Άνιες κατέληξε στη φυλακή (από όπου ωστόσο την έβγαλαν οι δικαστές τον περασμένο Νοέμβρη) αλλά οι υπόλοιποι εγκληματίες σαν τον Μαρίνκοβιτς συνεχίζουν να το παίζουν “φιλελεύθεροι εκσυγχρονιστές”
Τα αιτήματα του κινήματος ωστόσο δεν έμειναν στη σύγκρουση με τον νόμο 1720. Πλέον πρόκειται για συνολική σύγκρουση με τη λιτότητα και την κυβέρνηση. Ζητάνε αυξήσεις στους μισθούς, μείωση στις τιμές των βασικών αγαθών και των καυσίμων για τους φτωχούς.
Δεκάδες εθνικές οδοί παραμενουν μπλοκαρισμένες παρά την οργανωμένη επίθεση με αστυνομικά οχήματα το Σάββατο. Τη Δευτέρα 25 Μάη οι διαδηλώσεις και οι συγκρούσεις ξαναέφτασαν στην πρωτεύουσα. Ακόμη και η καθολική Εκκλησία απαιτεί από την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει τι ακριβώς προκάλεσε η κατασταλτική επιχείρηση και να δώσει εξηγήσεις για τον νεκρό.
Ο Πας ήρθε στην εξουσία πριν από ένα εξάμηνο μέσα στο πολιτικό κενό που έχει αφήσει πίσω της, από τη μια η ήττα του ακροδεξιού πραξικοπήματος και από την άλλη η διαλυτική εσωτερική σύγκρουση στο μπλοκ του MAS, του αριστερού κόμματος με το οποίο κυβέρνησε ο Έβο Μοράλες. Η κυβέρνηση του Πας είναι μειοψηφίας. Τη Δευτέρα προσπάθησε να ανακοινώσει κάποια ‘φιλολαϊκα μέτρα’, όπως μείωση των μισθών της κυβέρνησης και βοήθειες για τους μικροεπαγγελματίες. Όμως ταυτόχρονα κινούν τα νήματα στο κοινοβούλιο για να μπορέσουν να κηρύξουν τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να κλιμακωσουν την καταστολή. Όλα δείχνουν ότι η σύγκρουση δεν θα υποχωρήσει γρήγορα.