Ο Σταύρος Μαυρουδέας (στο κέντρο) και ο Θανάσης Μανιάτης (δεξιά) στο ίδιο πάνελ με τον Κώστα Σαρρή στη συζήτηση “Η κρίση του ευρώ” στο 4ήμερο φεστιβάλ Μαρξισμός 2012. Στο προεδρείο η Κωνσταντίνα Τριαντοπούλου.
Την Κυριακή 13 Γενάρη ο Όμιλος Μαρξιστικών Ερευνών έκανε την πρώτη του δημόσια εμφάνιση με τη διοργάνωση ημερίδας με θέμα: «Η καπιταλιστική κρίση, ο ελληνικός καπιταλισμός και η Αριστερά». Η αίθουσα του Auditorium στη Σίνα γέμισε από συντρόφους και συντρόφισσες όλων των ηλικιών που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα των διοργανωτών.
Ο Σταύρος Μαρουδέας παρουσίασε κείμενο εργασίας του τμήματος πολιτικής οικονομίας του Ομίλου με τίτλο «Η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση, το ελληνικό πρόβλημα και ο Μαρξισμός – ένα περίγραμμα ανάλυσης και συζήτησης». Ο Θανάσης Μανιάτης μίλησε με θέμα «Συσσώρευση κεφαλαίου και κρίση στην παγκόσμια και την ελληνική οικονομία: μια μαρξιστική ανάλυση». Το θέμα «Κερδοφορία και κρίση στην ελληνική οικονομία (1960-2012)» εισηγήθηκαν οι Γιώργος Οικονομάκης, Γιώργος Ανδρουλάκης και Μαρία Μαρκάκη.
Στο δεύτερο μέρος της ημερίδας ο Θόδωρος Μαριόλης παρουσίασε την εισήγησή του με θέμα: «Η ανάλυση του Δ. Μπάτση στο “Η Βαρειά Βιομηχανία στην Ελλάδα”: Παρουσίαση και προοπτικές» και ο Φάνης Παπαδάτος ανέλυσε το θέμα: «Ο νεοσυντηρητικός μετασχηματισμός του ελληνικού καπιταλισμού εν μέσω παγκόσμιας κρίσης του καπιταλισμού: Η στρατηγική των μνημονίων».
Κοινή συνισταμένη των περισσότερων εισηγήσεων και τοποθετήσεων ήταν ότι η παρούσα κρίση των «διπλών ελλειμμάτων» της ελληνικής οικονομίας μπορεί να ερμηνευτεί ικανοποιητικά μόνο στο πλαίσιο της παγκόσμιας κρίσης του καπιταλισμού. Μιας κρίσης που επιβεβαιώνει την ανάλυση του Μαρξ για τη πτωτική τάση του μέσου ποσοστού κέρδους.
Όχι ακαδημαϊκή συζήτηση
Αυτή η διαπίστωση δεν είναι ακαδημαϊκό ζήτημα ούτε πρόσχημα για αναχωρητισμό. Όπως σωστά επισήμαναν ιδιαίτερα ο Σ. Μαυρουδέας και ο Θ. Μανιάτης, η ερμηνεία της κρίσης έχει να κάνει με την πολιτική της Αριστεράς ιδιαίτερα. Αν δεχτούμε τις αναλύσεις είτε περί κρίσης του «νεοφιλελεύθερου υποδείγματος» είτε περί κρίσης μιας νέας φάσης του συστήματος, της λεγόμενης χρηματιστικοποίησης, τότε οδηγούμαστε σε πολύ συγκεκριμένα πολιτικά συμπεράσματα. Όπως τονίζει το κείμενο εργασίας:
«Οι απόψεις αυτές αποτελούν καρικατούρες της Μαρξιστικής οικονομικής ανάλυσης και ουσιαστικά προσχωρούν στο ετερόδοξο αστικό στρατόπεδο. Κατ’ αναλογία, το πολιτικό συμπέρασμα στο οποίο οδηγούν οι απόψεις αυτές είναι η (κριτική είτε άκριτη) στήριξη αστικών μεταρρυθμιστικών πολιτικών που συνήθως κινούνται γύρω από μια ‘πιο δίκαιη’ κατανομή του εισοδήματος είτε μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας είτε μεταξύ χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων και της υπόλοιπης οικονομίας αδιάκριτα, αλλά πάντα μέσα στο πλαίσιο του συστήματος».
Όμως, η ημερίδα λίγο στάθηκε στο με ποιες πολιτικές το κίνημα και η Αριστερά μπορεί να συγκρουστεί με την πολιτική των μνημονίων αμφισβητώντας τα «πλαίσια του συστήματος». Το ζήτημα της διαγραφής του χρέους, της ρήξης με το ευρώ και την ΕΕ, αναφέρθηκαν μεν, αλλά τηλεγραφικά. Όμως, για την Αριστερά αυτά ακριβώς είναι τα ζητήματα που «καίνε» και διαχωρίζουν την αντικαπιταλιστική προοπτική από τις αυταπάτες για διαχείριση του ελληνικού καπιταλισμού. Οι αναφορές στο βιβλίο του Δ. Μπάτση –γράφτηκε το 1947– δεν μπορούν να καλύψουν τα ερωτήματα που μπαίνουν, ιδιαίτερα όταν αναζητούν την διέξοδο στην «παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας». Το ζήτημα του υποκειμένου που θα υλοποιήσει αυτά τα αιτήματα, του εργατικού ελέγχου, απουσίαζε εντελώς από τον προβληματισμό της ημερίδας.
Η ίδρυση του Ομίλου και η πρώτη του ημερίδα είναι ένδειξη για το πόσο βαθαίνει και «σκληραίνει» η συζήτηση κι η αντιπαράθεση στην Αριστερά και το κίνημα. Είναι επίσης απόδειξη ότι η αντικαπιταλιστική, επαναστατική αριστερά έχει όλες τις δυνατότητες να βάλει τη δική της σφραγίδα και στη θεωρητική συζήτηση και στην δράση του κινήματος.