"Ο γερμανικός «ιέραξ» έφυγε, η αμερικανική «περιστερά» έρχεται", έγραφε η Καθημερινή την Κυριακή. Το "περιστέρι" ήταν ο Τζακ Λιου, ουπουργός Οικονομικών του Μπάρακ Ομπάμα. Το "γεράκι" ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο υπουργός Οικονομικών της Άνγκελα Μέρκελ.
Ο Σόιμπλε δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης εδώ στην Ελλάδα τον παρουσιάζουν σαν ένα τέρας. Και δεν έχουν άδικο: ο Σόιμπλε είναι ο Κέρβερος των μνημονίων και της αιώνιας λιτότητας. Η εμμονή του στους "ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς" είναι σχεδόν παθολογική: το δημόσιο πρέπει να "κάνει οικονομία", να βάλει τα οικονομικά του σε τάξη, όχι μόνο στην χρεοκοπημένη Ελλάδα αλλά και στην ίδια την "ακμάζουσα" Γερμανία.
"Τα επιτελεία του υπουργείου Οικονομικών είναι βαριά απασχολημένα", έγραφε πριν από μερικούς μήνες το γερμανικό περιοδικό Σπίγκελ. "Σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο αρχηγός του Υπουργείου, ετοιμάζει πυρετωδώς ένα άγριο πακέτο περικοπών για την επόμενη νομοθετική περίοδο (για την Βουλή που θα προκύψει από τις εκλογές του Σεπτέμβρη). Για να προστατευθεί η δημόσια οικονομία από τις επιβαρύνσεις που ενδέχεται να προκύψουν... δεν αρκούν οι προγραμματισμένες περικοπές στις δαπάνες". Τα νέα μέτρα περιλαμβάνουν περικοπές δέκα δισεκατομμυρίων στη δημόσια υγεία, κατάργηση του χαμηλού συντελεστή ΦΠΑ (7%) για τα είδη πρώτης ανάγκης και "εμπόδια" στην "πρόωρη" συνταξιοδότηση που θα επεκτείνουν τα χρόνια εργασίας μέχρι τα 67. Οι εργάτες και οι φτωχοί τρέφουν ένα βαθύ μίσος για τον Σόιμπλε.
Ο Σόιμπλε δεν είναι, όμως, απλά και μόνο ένας συντηρητικός "τσιγκούνης". Είναι ένα ακροδεξιό, ρατσιστικό γουρούνι. "Στην πραγματικότητα όλες οι Ευρωπαϊκές εφημερίδες έπρεπε να αναδημοσιεύσουν αυτά τα σκίτσα" έλεγε το 2008 όταν, με αφορμή την δημοσίευση μιας σειράς από προσβλητικά σκίτσα σε βάρος του Μωάμεθ ξεσηκώνονταν εκατομμύρια μουσουλμάνοι από τη μια μέχρι την άλλη άκρη του πλανήτη. "Στoν κόσμο του 21ου αιώνα", έλεγε ο Σόιμπλε σε μια συνέντευξή του λίγες μέρες μετά, "η θρησκεία θα διατηρήσει την μεγάλη της σημασία και αυτό όχι μόνο λόγω του Ισλάμ". Ζούμε στην εποχή του πολέμου, της "σύγκρουσης των πολιτισμών", με άλλα λόγια. Και σε αυτόν τον πόλεμο κάθε πρόκληση σε βάρος του "εχθρού" είναι όχι μόνο νόμιμη αλλά και αναγκαία. Ο Σόιμπλε είναι δίχως αμφιβολία ένα αρπαχτικό, ένα «γεράκι». Τον «υποδεχτήκαμε» όπως του άρμοζε -με μια μαζική διαδήλωση.
Ο Τζακ Λιου, όμως, δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με περιστέρι. Ούτε είναι «φίλος μας» -όπως υπονόησαν οι εφημερίδες- που έτρεξαν να μας θυμίσουν, με νόημα, ότι δηλώνει «κεϊνσιανός». Ο Λιου δεν φέρνει ούτε λεφτά, ούτε ανάπτυξη. Ούτε έχει καμιά πρόθεση να κοντράρει την λιτότητα του Σόιμπλε.
Στο παρά πέντε της χρεοκοπίας
Ο Λιου αντικατέστησε τον περασμένο Γενάρη τον Τιμ Γκάιτνερ στο τιμόνι του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ με μια και μοναδική εντολή: να βάλει σε εφαρμογή το άγριο πρόγραμμα των «αυτόματων περικοπών» το οποίο συμφώνησαν -κυριολεκτικά στο παρά πέντε της χρεοκοπίας- την περασμένη χρονιά οι Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι. Το πρόγραμμα αυτό δεν έχει φυσικά καμιά σχέση με τις «κεϊνσιανές» συνταγές της «τόνωσης της ζήτησης» μέσα από τις δημόσιες δαπάνες: είναι ένα σκληρό νεοφιλελεύθερο πακέτο περιορισμού των δημόσιων ελλειμμάτων μέσα από την διάλυση της κοινωνικής πρόνοιας, την φορολόγηση των φτωχών και της απόλυσης χιλιάδων εργαζομένων στην υγεία.
Ο Λιου, 58 ετών σήμερα, πέρασε το μεγαλύτερο κομμάτι της ενήλικης ζωής του σε σημαντικά κυβερνητικά πόστα. Η μοναδική, σχεδόν, εξαίρεση ήταν η περίοδος 2006-2010 όπου ανέλαβε την διεύθυνση της μονάδας «Εναλλακτικών Επενδύσεων» του ομίλου της Citibank. Στις αρμοδιότητές του ήταν, ανάμεσα στα άλλα, οι «επενδύσεις» σε παραδείσους ξεπλύματος χρήματος σαν τα νησιά Καϊμάν. Για τις επιτυχίες του στην «Μονάδα Κερδοσκοπίας» (όπως θα έπρεπε να ονομάζεται) ο Λιου έφυγε με μια «αποζημίωση», σχεδόν ενός εκατομμυρίου δολαρίων στην τσέπη: μια τεράστια πρόκληση για μια Αμερική που μαστίζεται κυριολεκτικά από την φτώχεια.
Σύμφωνα με την στατιστική υπηρεσία των ΗΠΑ οι φτωχοί ξεπέρασαν πέρσι τα 46 εκατομμύρια -το μεγαλύτερο νούμερο στα εξήντα σχεδόν χρόνια για τα οποία υπάρχουν στοιχεία. Από αυτούς οι μισοί σχεδόν ζούνε σε «απόλυτη φτώχεια» -σε συνθήκες που θυμίζουν τριτοκοσμικές χώρες και όχι την μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου. Οι άστεγοι μετριούνται σε εκατοντάδες χιλιάδες.
Η πολιτική των περικοπών του Λιου θα κάνει τα πράγματα ακόμα χειρότερα. Όπως έγραφε η βρετανική εφημερίδα Γκάρντιαν.
«Πάνω από 630 χιλιάδες Αμερικανοί είναι αυτή τη στιγμή, σύμφωνα με τα στοιχεία, άστεγοι... Οι δημόσιες επιδοτήσεις βοηθούσαν έτσι ώστε αυτό το νούμερο να παραμένει από χρονιά σε χρονιά σχεδόν σταθερό... Τώρα όμως αναμένεται μια ραγδαία αύξηση σαν αποτέλεσμα του περιορισμού στις κυβερνητικές δαπάνες και της αύξησης της φτώχειας». Το πρόγραμμα του Λιου περιλαμβάνει περικοπές 85 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις κοινωνικές δαπάνες.
Την Δευτέρα ο Σαμαράς συναντήθηκε με τον υπουργό Οικονομικών του Ομπάμα στο Μουσείο της Ακρόπολης. Ο Λιου χαιρέτισε τον πρωθυπουργό που έφτασε μέσα σε ένα χρόνο την επίσημη ανεργία στο 27% με αυτά τα λόγια: “Ξέρουμε ότι δουλεύετε σκληρά για να βάλετε την Ελλάδα σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης... Ξέρω ότι δεν θέλετε να αφήσετε αυτό το σημαντικό έργο ημιτελές”.
Περιστέρι...