Αυτό είναι τέλεια αναστροφή σε σχέση με τότε που αποφασίζανε και δημιουργούσανε την Ευρωπαϊκή Ένωση πριν από 55-60 χρόνια.
Ποιοι αποφάσισαν την λειτουργία της ΕΟΚ αρχικά και μετά της ΕΕ; Υπάρχουν δύο μύθοι που θέλουν απάντηση. Ο πρώτος είναι ότι αυτοί που αποφάσισαν για την ΕΕ είναι οι Αμερικάνοι. Άρα, τι είναι η ΕΕ; Ένα μακρύ χέρι των Αμερικάνων που εκείνη την περίοδο έβγαιναν νικητές από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο δεύτερος μύθος ήταν από την μεριά των φιλοευρωπαίων: Ότι η ενωμένη Ευρώπη θα είναι φιλειρηνική, ότι είναι οι χώρες του διαφωτισμού και των «ευρωπαϊκών αξιών».
Απέναντι σε αυτά τα ψέματα, υπάρχει μια αλήθεια. Ότι ακόμα και μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την ανάγκη να χτίσουν ξανά την καταστραμένη Ευρώπη, ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός ήταν πολύ δυνατός και αποφάσισε τρία πράγματα. Το πρώτο είναι ότι ήθελαν μια ενιαία αγορά. Το δεύτερο που ήθελαν ήταν επενδύσεις χωρίς περιορισμούς και το τρίτο είναι η απελευθέρωση των τραπεζών. Αυτά τα τρία πράγματα ήταν που ένωσαν μια από τις χειρότερες λυκοφιλίες.
Ήταν λοιπόν μια απόφαση του κεφαλαίου της Ευρώπης να προχωρήσει ένα άνοιγμα αρχικά στις χώρες της Ευρώπης και στη συνέχεια παντού. Ήταν μια συνένωση ιμπεριαλιστική.
Εδώ, έρχεται ο ρόλος της Ελλάδας. Ήταν απαραίτητη η συμμετοχή του ελληνικού καπιταλισμού μέσα σε αυτή την εξόρμηση. Για αυτό η Ελλάδα μπήκε από πολύ νωρίς. Οι πρώτες χώρες ήταν έξι και η Ελλάδα ήταν η δέκατη. Αυτό γιατί; Τους έδινε τη δυνατότητα να μπορέσουν να κάνουν τα ανοίγματα στη Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια. Να μπορούν να έχουν έλεγχο και στην Ελλάδα και στην Κύπρο και στην Τουρκία.
Ο ελληνικός καπιταλισμός δεν έγινε «αποικία» μέσα από αυτή τη σχέση. Ο ελληνικός καπιταλισμός έβγαλε πάρα πολλά από αυτή την ιστορία. Έδωσε, αλλά και κέρδισε. Τι κέρδισε; Κατ’ αρχάς, στο επίπεδο των εξοπλισμών. Βλέπουμε αυτή τη στιγμή τα σκάνδαλα των εξοπλισμών. Αυτή η ιστορία αρχίζει από εκείνη την περίοδο. Η Ελλάδα έπρεπε να ακολουθήσει ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα που να παίζει αυτό το ρόλο στην περιοχή. Στα Βαλκάνια που τότε ακόμα ήταν κομμάτι του Ανατολικού Μπλοκ και στη Μέση Ανατολή που είχε απελευθερωτικά κινήματα που χρειάζονταν έλεγχο.
Σταυροδρόμι
Από αυτή την άποψη η συμμετοχή της Ελλάδας σε αυτή την ιμπεριαλιστική επέκταση όχι απλώς βοήθησε γενικά την ΕΟΚ παλιά και την ΕΕ στη συνέχεια, αλλά βοήθησε την άρχουσα τάξη στην Ελλάδα. Ήταν από τότε που μπορούσαν να μιλήσουν για ευρωδολάρια, για το παίξιμο των ελληνικών τραπεζών, επιχειρήσεων και κατασκευαστικών εταιριών που πηγαίνανε στη Μέση Ανατολή. Αυτά μπόρεσαν να τα κάνουν επειδή ήταν το σταυροδρόμι της ΕΕ.
Ποιος ήταν ο ρόλος της αριστεράς μέσα σε αυτή την περίοδο των 55 ετών; Για να κάνω μια παρένθεση, δεν εννοώ τη σοσιαλδημοκρατία. Η σοσιαλδημοκρατία σε όλη την Ευρώπη και στην Ελλάδα πολύ γρήγορα μπήκε σε αυτό το παιχνίδι. Ο Αντρέας Παπανδρέου άφησε το «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ, το ίδιο συνδικάτο» μετά που κέρδισε τις εκλογές, κάλεσε τη Θάτσερ και διάφορους άλλους, πήρε την πρώτη ελληνική προεδρία της ΕΟΚ το 1983.
Τι έκανε όμως η αριστερά; Τα περισσότερα Κομμουνιστικά Κόμματα των χωρών που ήταν μέλη της ΕΟΚ και μετά της ΕΕ, όπως στη Γαλλία και την Ιταλία, ήταν υπέρ της ΕΟΚ. Στην Ελλάδα η ΕΔΑ το 1962 έπαιξε ένα ρόλο ενάντια στην ΕΟΚ. Όποιος διαβάσει τις εισηγήσεις του Ηλία Ηλιού στο συνέδριο που έκανε τότε, αλλά και στο Κοινοβούλιο, ήταν καθαρά «όχι».
Το 1979 όμως που έγινε η πλήρης συμφωνία ένταξης στην ΕΟΚ, ο Ηλιού ψήφισε μαζί με τον Καραμανλή και πήγε και μαζί του στο Ζάππειο. Υπήρχε μια βασική αλλαγή. Η ΕΔΑ και η αριστερά ήταν ενάντια στην Ευρώπη από εθνική βάση και όχι από ταξική. Όταν ο Ηλιού έβγαινε και έλεγε ότι είναι ενάντια στην ΕΟΚ, έλεγε ότι δεν πρόκειται να κερδίσει ο ελληνικός καπιταλισμός, αλλά θα κερδίσει με καλύτερες σχέσεις με την Ανατολική Ευρώπη και με τη Ρωσία. Το κριτήριο της ΕΔΑ δεν ήταν τι συμφέρει την εργατική τάξη, αλλά τι συμφέρει την «εθνική οικονομία».
Όταν όμως οι Έλληνες καπιταλιστές ανακαλύψανε ότι εδώ υπάρχει το μέλι για να γλείψουνε, η ρεφορμιστική αριστερά, η ΕΔΑ και αργότερα το ΚΚΕ εσωτερικού, αλλάξανε θέση αμέσως. Κάνανε 180 μοιρών στροφή ακριβώς πάνω σε αυτό. Ό,τι συμφέρει την πατρίδα, συμφέρει και εμάς. Ποιος κανονίζει όμως τι συμφέρει την πατρίδα: οι καπιταλιστές και οι τραπεζίτες. Τι σήμαινε αυτό πρακτικά;
Η Ελλάδα μπήκε σε δύο μεγάλους πολέμους, πέρα από όλα τα άλλα. Τον πόλεμο του 1991 στον Κόλπο και τον πόλεμο με την επέμβαση στην Σερβία το 1999. Όταν συμβαίνουν τέτοια δραματικά γεγονότα πρέπει να έχεις διαλέξει. Ή θα πεις ότι η ΕΕ είναι του ιμπεριαλισμού, του πολέμου, της καταστροφής, της καταπίεσης ή θα πεις «μπορεί να είναι και κάπως αλλιώς».
Στροφή
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κληρονομήσει τη στροφή της ΕΔΑ και λέει ότι «εμείς είμαστε με την ΕΕ». Και πότε γίνεται αυτό; Αυτό γίνεται τη στιγμή που υπάρχει τέτοια οργή σε κάθε χώρα και τέτοια κόντρα με την ΕΕ που αν η αριστερά κρατήσει τέτοια θέση κινδυνεύει να χαρίσει τα εκατομμύρια του κόσμου στους ευρωσκεπτικιστές.
Εμείς λέμε ότι η αριστερά πρέπει να δώσει τη μάχη να κερδίσει όλο αυτόν τον κόσμο που είναι ενάντια στην ΕΕ σε μια αντικαπιταλιστική βάση. Πιο συγκεκριμένα αυτό σημαίνει ότι η αριστερά έχει πρόταση πολιτικής και οικονομικής διεξόδου από την κρίση. Διότι εκεί θα παιχτούν τα πράγματα.
Αυτή η πρόταση δεν μπορεί να αποδέχεται τους περιορισμούς που βάζει η ΕΕ. Δεν αρκεί μια ρήξη με το Ευρώ. Χρειάζεται αντικαπιταλιστική αποδέσμευση από την ΕΕ συνολικά. Για αυτό μιλάμε για την διαγραφή του χρέους και την κρατικοποίηση των τραπεζών. Ποιος είναι αυτός που μπορεί να χειριστεί αυτή τη διέξοδο: η εργατική τάξη με τον εργατικό έλεγχο. Αυτά είναι πολύ βασικά για μια αριστερά που θέλει να δώσει αυτή τη μάχη, να δώσει λύση στον κόσμο που παλεύει ενάντια στα Μνημόνια, για να πάρει πίσω τις δουλειές του, για αυξήσεις και όχι απολύσεις. Είναι κομμάτι του καθημερινού προγράμματος του κάθε σωματείου, του κάθε εργατικού χώρου για το τι πράγμα παλεύει. Έτσι η αριστερά μπορεί να πάρει και τον ιδεολογικό έλεγχο, δηλαδή ποιος καθορίζει την πολιτική ατζέντα. Η αντικαπιταλιστική αριστερά είναι η δύναμη που μπορεί να δώσει και την διέξοδο από την κρίση και την σύγκρουση με τον ευρωσκεπτικισμό. Και να οδηγήσει την εργατική αντίσταση στη νίκη.
Mαρία Στύλλου
Κυψέλη
Πενήντα πέντε άτομα, ανάμεσά τους αρκετοί εκπαιδευτικοί, εργαζόμενοι σε νοσοκομεία, τα ΜΜΕ, φοιτητές, μετανάστες από την Αφρική και την Ασία, συμμετείχαν στην εκδήλωση που έγινε στην Κυψέλη την Τετάρτη 12/2 και άνοιξε τον κύκλο των εκδηλώσεων που οργανώνει το περιοδικό «Σοσιαλισμός από τα Κάτω» με τίτλο «EE σημαίνει ανεργία και ρατσισμός. Πώς απαντάει η Αριστερά;”
Την εισήγηση της Μαρίας Στύλλου, υπεύθυνης σύνταξης του περιοδικού, που άνοιξε την εκδήλωση, μπορείτε να την διαβάσετε δίπλα. Στη συνέχεια πήρε το λόγο ο Τάκης Ζώτος, δικηγόρος που μίλησε για την άνοδο του ρεύματος του ευρωσκεπτικισμού. Ξενοφοβικά και ρατσιστικά κόμματα, όπως η Λεπέν στη Γαλλία, το Ukip στη Βρετανία και αντίστοιχα κόμματα στην Ολλανδία και το Βέλγιο έχουν αρχίσει να κερδίζουν έδαφος εκλογικά.
Εξήγησε ότι στις προηγούμενες εκλογές αυτά τα κόμματα είχαν πάρει μόλις 4% πανευρωπαϊκά, αλλά αυτό που τους έχει ανοίξει το δρόμο είναι ο ρατσισμός. Τόνισε ότι και τα κόμματα της δεξιάς έπαιξαν το ρατσιστικό χαρτί, ενώ επισήμανε ιδιαίτερα την χρησιμοποίηση της ισλαμοφοβίας από τη μεριά των ακροδεξιών για να κερδίσουν απελπισμένους ανθρώπους. Έκλεισε λέγοντας ότι η αντικαπιταλιστική αποδέσμευση από την ΕΕ που υποστηρίζει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ σημαίνει και κατάργηση της Frontex, κλείσιμο των στρατοπέδων συγκέντρωσης και ανοιχτά σύνορα για τους εργάτες.
Τις εισηγήσεις έκλεισε ο Θανάσης Καμπαγιάννης, δικηγόρος και μέλος της ΚΕΕΡΦΑ. Αναφέρθηκε και αυτός στην προσπάθεια των κομμάτων της Λεπέν, του Βίλντερς ή του Φάρατζ να αξιοποιήσουν την ρατσιστική ατζέντα που βάζει η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση. Έδωσε τρία συγκεκριμένα παραδείγματα που ενισχύουν αυτή την εικόνα: το πνίξιμο των μεταναστών σε Λαμπεντούζα και Φαρμακονήσι, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην Ελβετία που κλείνει τα σύνορα σε πολίτες της ΕΕ και την αφαίρεση δικαιωμάτων, όπως η ψήφος των μεταναστών.
Με στοιχεία ανέλυσε ότι τα μεταναστευτικά κύματα σήμερα είναι μικρότερα και απάντησε στην αντιμεταναστευτική υστερία. Χαρακτηριστικά είπε ότι με τη ρατσιστική λογική αφού δεν χωράνε οι μετανάστες, δεν χωράνε και οι άνεργοι, οι συνταξιούχοι, οι νέοι. Έκλεισε λέγοντας ότι η αριστερά χρειάζεται να έχει ξεκάθαρες απαντήσεις και να συγκρουστεί τόσο πάνω στο ζήτημα ποιος θα πληρώσει την κρίση όσο και ότι δεν θα περάσει ο ρατσισμός.
Στη συνέχεια ακολούθησε πλούσια συζήτηση με οχτώ παρεμβάσεις, πάνω στην φύση της ΕΕ και την στάση της Αριστεράς απέναντι σε αυτήν, την ριζοσπαστικοποίηση στην Ευρώπη, το αν η Αριστερά “αυτοαπομονώνεται” ανοίγοντας ζητήματα όπως ο ρατσισμός, ποια είναι η δύναμη που μπορεί να επιβάλει την ανατροπή των μνημονίων.
Νέα Σμύρνη
Mία από τις καλύτερες εκδηλώσεις έγινε το Σαββάτο 15/2 στη Νέα Σμύρνη. Συμμετείχαν περίπου 40 άτομα, ήρθε κόσμος που είδε την αφίσα, φίλοι του ΣΥΡΙΖΑ και συνολικά η συζήτηση ήταν ιδιαίτερα πλούσια.
Την εκδήλωση άνοιξε ο Πέτρος Κωνσταντίνου, συντονιστής της ΚΕΕΡΦΑ. Εξήγησε ότι η ΕΕ προκαλεί αγανάκτηση με τα μνημόνια, τις επιλογές των τραπεζών και το ρατσισμό κι ότι από την πλευρά της αριστεράς χρειάζονται ξεκάθαρες απαντήσεις. Έκλεισε λέγοντας ότι η ΑΝΤΑΡΣΥΑ πρέπει να μπει μπροστά με το αντικαπιταλιστικό της πρόγραμμα όπου ο εργατικός έλεγχος και ο διεθνισμός αποτελούν καθοριστικά στοιχεία.
Ακολούθησε η εισήγηση του Μάκη Καβουριάρη, πανεπιστημιακού που βοήθησε να ανοίξει η κουβέντα περισσότερο και να γίνει αντιπαράθεση. Αρχικά έθεσε το ερώτημα αν μπορεί να αλλάξει η ΕΕ με την αλλαγή των πολιτικών στις χώρες οι οποίες συμμετέχουν. Στη συνέχεια είπε ότι «αν είχαμε βγει από το ευρώ το 2010 τότε θα είχαμε ξεπεράσει τώρα το σοκ της δραχμής» και επιχειρηματολόγησε ότι θα έπρεπε να βλέπαμε την ανάπτυξη με βάση τα εξής τέσσερα επίπεδα: οικονομία, πολιτική, κοινωνία και πολιτισμός.
Όσον αφορά στην οικονομία τόνισε ότι πρέπει να βρεθούν τρόποι να φορολογηθεί το μεγάλο κεφάλαιο. Μίλησε για την μάχη ενάντια στο ρατσισμό θυμίζοντας τις προκλητικές δηλώσεις των Δένδια και Σαμαρά για τους μετανάστες και έκλεισε την εισήγησή του λέγοντας ότι χρειάζεται όλα τα κομμάτια της αριστεράς να παλέψουν μαζί.
Ο Σωτήρης Κοντογιάννης, μέλος της συντακτικής επιτροπής του «Σοσιαλισμός από τα κάτω» πήρε την πάσα και συνέχισε εξηγώντας ότι είναι μύθος ότι η ΕΕ είχε δύο κύκλους ζωής, έναν καλό και έναν άσχημο. Ο μύθος λέει ότι ο πρώτος κύκλος ανατράπηκε από το κύμα του νεοφιλευθερισμού με επικεφαλής την Θάτσερ. Όμως η λιτότητα, ο ρατσισμός, οι ιδιωτικοποιήσεις, οι επεμβάσεις είναι στο «DNA της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Στη συνέχεια αναφέρθηκε με νούμερα στους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Είναι τεράστιο ψέμα ότι για την κρίση φταίνε τα «κύματα μετανάστευσης». Τέλος, αναφερόμενος στο χρέος θύμισε πώς ξεκίνησε η Γαλλική Επανάσταση όταν η άρχουσα τάξη απέτυχε να δώσει λύση στα χρέη του Λουδοβίκου και επιχειρηματολόγησε ότι από τη δική μας τη μεριά χρειάζεται να αξιοποιήσουμε τη δύναμη της εργατικής τάξης στην Ευρώπη και στον υπόλοιπο κόσμο.
Μελίνα Παπαγεωργίου
Πειραιάς
Σαράντα άτομα συμμετείχαν στην εκδήλωση που έγινε την Πέμπτη 13/2 στην αίθουσα της Λέσχης Απόφοιτων Ιωνιδείου στον Πειραιά. Η συζήτηση ήταν ζωντανή και συμμετείχαν εργαζόμενοι από διάφορους χώρους (ΟΛΠ, Δήμοι, Τζάνειο κ.ά).
Η πρώτη εισήγηση έγινε από τον Πάνο Γκαργκάνα, διευθυντή της Εργατικής Αλληλεγγύης. Ξεκίνησε δίνοντας ιστορικά στοιχεία για την δημιουργία της ΕΕ και τα διάφορα στάδια που πέρασε εξηγώντας ότι από την αρχή ήταν το «σπίτι των καπιταλιστών και όχι το σπίτι των λαών». Στη συνέχεια κατέρριψε τους μύθους που κυκλοφορούν γύρω από την ΕΕ και αναφέρθηκε στην στάση της αριστεράς δίνοντας την εικόνα για το πώς φτιάχτηκε το ρεύμα που στηρίζει την ΕΕ και εκφράζει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ. Κατέληξε λέγοντας ότι καθήκον μας είναι να σπάσουμε τα όρια που βάζει η ΕΕ με πρωταγωνιστή το εργατικό κίνημα και τη βοήθεια της αντικαπιταλιστικής αριστεράς.
Δεύτερος ομιλητής ήταν ο Κώστας Σαρρής, δημοσιογράφος στην Ελευθεροτυπία και μέλος της συντακτικής επιτροπής του «Σοσιαλισμός από τα Κάτω». Ξεκίνησε λέγοντας ότι σήμερα οι από πάνω παραδέχονται αυτό που έγραφε το περιοδικό ήδη από το 2010, ότι η Ελλάδα είναι η «Λήμαν Μπράδερς του ευρώ». Οι θριαμβολογίες τους έχουν τελειώσει, ενώ φοβούνται την αριστερά που ανεβαίνει εν όψει και των Ευρωεκλογών.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στις απαντήσεις που δίνει η αριστερά παρουσιάζοντας την προβληματική εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ στο ντιμπέιτ που οργάνωνε το TVXS με την συμμετοχή του Σταθάκη και του Τσίπρα δίπλα στον Δασκαλόπουλο του ΣΕΒ. Τόνισε ότι η αριστερά πρέπει να είναι ξεκάθαρη, να δίνει απαντήσεις από ταξική και όχι εθνική σκοπιά για να μην οδηγεί ολόκληρη την εργατική τάξη σε λάθος προσανατολισμό. Το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι η ανταγωνιστικότητα αφού η κρίση χτύπησε και κλάδους που είναι οι πλέον ανταγωνιστικοί (πχ εφοπλιστές).
Ο Θανάσης Διαβολάκης, εκπαιδευτικός και δημοτικός σύμβουλος Πειραιά με την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, στο πρώτο κομμάτι της εισήγησής του αναφέρθηκε με τη σειρά του στους διάφορους μύθους που υπάρχουν για την ΕΕ. Ότι θα φέρει την ανάπτυξη, την ευημερία, την θωράκιση της δημοκρατίας. Όχι μόνο τίποτα από αυτά δεν ήρθε για μας, αλλά φτάσαμε στην κρίση. Τόνισε ότι επιχειρούν να φορτώσουν αυτή τη ζημιά στις πλάτες της εργατικής τάξης με φορομπηξία, με διάλυση των κοινωνικών υπηρεσιών. Κλείνοντας τόνισε ότι τα κομμάτια της αριστεράς που έχουν αυταπάτες για την ΕΕ ή που μεταθέτουν αυτή τη μάχη στο μακρινό μέλλον δεν μπορούν να δώσουν λύσεις. Αντίθετα, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ προτείνει ένα αντικαπιταλιστικό μεταβατικό πρόγραμμα ρήξης με την ΕΕ, χωρίς χρέος και αφεντικά που θα το υλοποιήσει η ίδια η εργατική τάξη με την ανεξάρτητη δράση της.
Ο κύκλος των εκδηλώσεων συνεχίζεται
ΒΥΡΩΝΑΣ
ΤΕΤΑΡΤΗ 26/2 σινέ Λουίζα 7μμ
Ομιλητές: Μαρία Στύλλου, Μάκης Καβουριάρης, Λέανδρος Μπόλαρης
ΓΙΑΝΝΕΝΑ
ΠΕΜΠΤΗ 27/2 Εργατικό Κέντρο 7μμ
Ομιλητές: Τάσος Αναστασιάδης, και συνδικαλιστές από Εργατικό Κέντρο και ΕΡΑ
ΧΑΛΑΝΔΡΙ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28/2 ΚΕΠ (Παλιό δημαρχείο) 6μμ
Ομιλητές: Πάνος Γκαργκάνας, Σωτηρης Κοντογιάννης, Μωυσής Λίτσης
ΜΑΡΟΥΣΙ
ΤΕΤΑΡΤΗ 5/3 αίθ. Δημοτικής κίνησης Εκτός των Τειχών, 7μμ (πεζ. Ερμού πάνω από Alpha Bank)
Ομιλητές: Τάσος Αναστασιάδης, Θανάσης Καμπαγιάννης, Δημήτρης Πολυχρονιάδης
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
ΤΕΤΑΡΤΗ 5/3 Εργατικό Κέντρο 7μμ
ΚΟΜΟΤΗΝΗ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 7/3 Εργατικό Κέντρο 7μμ
Ομιλητής: Κώστας Πίττας
ΞΑΝΘΗ
ΣΑΒΒΑΤΟ 8/3 Εργατικό Κέντρο 7μμ
Ομιλητής: Κώστας Πίττας
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ
ΚΥΡΙΑΚΗ 9/3 αίθ. δημοτικού συμβουλίου 6.30μμ
Ομιλητής: Κώστας Πίττας
ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ
ΚΥΡΙΑΚΗ 9/3 θέατρο Ξυλοτεχνία 7μμ
Ομιλητές: Αντωνία Αθανασοπούλου, Κώστας Σαρρής, Μαρία Στύλλου
ΠΑΤΡΑ
ΤΕΤΑΡΤΗ 12/3 Εργατικό Κέντρο 7μμ
Ομιλητής: Πάνος Γκαργκάνας