Ιταλία: Η κρίση συνεχίζεται

Την περασμένη Παρασκευή, την ίδια μέρα που ο Ενρίκο Λέττα εξαναγκαζόταν σε παραίτηση από την πρωθυπουργία, ο οίκος Moody's αναβάθμιζε την πιστοληπτική ικανότητα της Ιταλίας -από “αρνητική” σε “σταθερή”. Τα χρηματηστήρια έκαναν πάρτυ. “Η συγκρατημένη αντίδραση των χρηματιστηρίων της Ιταλίας”, έγραφε η εφημερίδα Financial Times, “αντανακλά μια κοινή αντίληψη μεταξύ των επενδυτών και των κύκλων της επιχειρηματικής Ιταλίας, που παίρνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις: ότι ο Ματέο Ρέντζι ενδέχεται να είναι ό,τι καλύτερο υπάρχει για τις επιχειρήσεις”. Και τα σπρεντ των ιταλικών ομολόγων έπεσαν στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 8 χρόνων -στα προ κρίσης επίπεδα, δηλαδή.

Ο ίδιος ο Ρέντζι δηλώνει ότι το πρότυπό του είναι ο Τόνι Μπλερ, ο πρωθυπουργός του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας που διαδέχτηκε τη Θάτσερ και τον Μέιτζορ μόνο και μόνο για να συνεχίσει την ακραία τους νεοφιλελεύθερη πολιτική. Στις προτεραιότητες που έθεσε για “τις 100 πρώτες μέρες της κυβέρνησής του” περιλαμβάνεται η ψήφιση ενός νέου εκλογικού νόμου που θα δίνει μεγαλύτερη πλειοψηφία στο πρώτο κόμμα (το νόμο επεξεργάστηκαν από κοινού τα επιτελεία του Ρέντζι με τα επιτελεία του Μπερλουσκόνι), την αναθεώρηση του Συντάγματος και τη μεταρρύθμιση -την απελευθέρωση δηλαδή- της αγοράς εργασίας.

Αδίστακτος

Ο Ρέντζι δεν είναι ο αρχηγός της Ιταλικής δεξιάς αλλά ο γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος - της κεντροαριστεράς που έχει τις ρίζες της στο ίδιο το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Ο Ρέντζι δεν ανεβαίνει στην εξουσία μέσα από κάποια εκλογική νίκη, αλλά μέσα από μια σειρά από μανούβρες και δολοπλοκίες - ο Ενρίκο Λέττα, ο πρωθυπουργός που εξανάγκασε σε παραίτηση, ανήκε στο δικό του κόμμα. Είναι αδίστακτος. Αναρριχήθηκε στην ηγεσία του κόμματος τον περασμένο Δεκέμβρη, ύστερα από μια μάχη ενάντια στην “αριστερή” πτέρυγα. Και ύστερα χρησιμοποίησε αυτή τη θέση για να οργανώσει ένα εσωτερικό “πραξικόπημα” που καθαίρεσε τον Λέττα. Ακόμα και οι Financial Times, αναγκάστηκαν να παραδεχτούν ότι οι μεθοδεύσεις αυτές θυμίζουν τη διαδοχή των σταλινικών ηγετών του Κρεμλίνου.

Ο Ρέντζι, αν καταφέρει τελικά να σχηματίσει κυβέρνηση, θα είναι μετά τον Μάριο Μόντι και τον Ενρίκο Λέττα ο τρίτος στη σειρά πρωθυπουργός της Ιταλίας που διορίζεται. Με την κυβέρνηση του Ρέντζι, η κεντροαριστερά της Ιταλίας πιάνει κυριολεκτικά “πάτο”.

Στις εκλογές του Φεβρουαρίου του 2013 το Δημοκρατικό Κόμμα αναδείχτηκε πρώτο, χωρίς να καταφέρει όμως να κερδίσει την απόλυτη πλειοψηφία και στα δυο κοινοβουλευτικά σώματα (τη Βουλή και τη Γερουσία). Ο τότε γραμματέας του κόμματος, ο Πιέρ Λουίτζι Μπερσάνι, απέκλεισε το ενδεχόμενο να σχηματίσει κοινή κυβέρνηση με τη διεφθαρμένη, κεντροδεξιά συμμαχία του Μπερλουσκόνι. Το αποτέλεσμα ήταν να παραδώσει, ύστερα από μια σειρά από αποτυχημένες συνομιλίες με τα υπόλοιπα κόμματα, την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης πίσω στον Ναπολιτάνο.

Ο διάδοχός του, ο Ενρίκο Λέττα, πέτυχε εκεί όπου είχε αποτύχει ο Μπερσάνι, διασπάζοντας το κόμμα του Μπερλουσκόνι. Στο υπουργικό του συμβούλιο δεν υπήρχε κανένα στέλεχος από την Φόρτσα Ιταλία (το νέο κόμμα που δημιούργησε ο Μπερλουσκόνι μετά την διάσπαση). Η σύνθεση του υπουργικού συμβουλίου του Ρέντζι είναι ακόμα άγνωστη, την ώρα που γράφεται αυτό το κείμενο.

Η Ιταλία είναι βυθισμένη βαθιά στην κρίση: το δημόσιο χρέος της ξεπερνάει τα δυο τρισεκατομμύρια ευρώ, η οικονομία βρίσκεται σε στασιμότητα και η ανεργία έχει σκαρφαλώσει στα ουράνια. Η άρχουσα τάξη ψάχνει απεγνωσμένα για έναν “σωτήρα” -για έναν “στιβαρό ηγέτη” που θα μπορέσει να τη σώσει από τον κατήφορο. Ο Ρέντζι δηλώνει πρόθυμος να αναλάβει αυτό τον ρόλο, αλλά αντί να σώσει τον ιταλικό καπιταλισμό από την κατάρρευση, το μόνο που θα καταφέρει είναι να σπρώξει μαζί του και την κεντροαριστερά στον γκρεμό.