ΟΙ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΜΑΧΕΣ ΣΤΟΝ ΟΤΕ - Οι απεργίες του 1993

Δυο ήταν οι ναυαρχίδες των ιδιωτικοποιήσεων εκείνης της κυβέρνησης: τα λεωφορεία της Αθήνας, η τότε ΕΑΣ (σημερινή ΕΘΕΛ) που τα παρέδωσε στους «νοικοκυραίους» ιδιοκτήτες των ΣΕΠ (κάτι σαν γραμμές ΚΤΕΛ μέσα στην Αθήνα). Ο θρυλικός αγώνας των εργαζόμενων της ΕΑΣ που στο τέλος νίκησαν και τα λεωφορεία έγιναν ξανά δημόσια, έχει μείνει στην ιστορία. Η δεύτερη ναυαρχίδα, ήταν η ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ. Ήταν μια απόπειρα που προκάλεσε μια παρατεταμένη μάχη, ξεσήκωσε τους εργαζόμενους. Το καλοκαίρι του 1993 έφερε την κυβέρνηση μπροστά στην κατάρρευση.


Κρίση και φιλέτα

Για τον Μητσοτάκη και την κυβέρνηση, ο ΟΤΕ ήταν ένα διαλεχτό «φιλέτο» προς ξεπούλημα. Οι αρχές της δεκαετίας του ’90 σε διεθνές επίπεδο ήταν η εποχή που άρχιζε να διαμορφώνεται η φούσκα των εταιρειών υψηλής τεχνολογίας που θα έσκαγε το 2000. Την αντλία για το μεγάλωμα της φούσκας το έδιναν οι τηλεπικοινωνιακές εταιρείες. Ένας παροξυσμός εξαγορών, συγχωνεύσεων και στρατηγικών συνεργασιών εκτυλισσόταν σ’ όλο τον κόσμο, και καμιά άρχουσα τάξη δεν ήθελε να μείνει έξω από το χρυσό ποτάμι που θα εξασφάλιζαν νέα τηλεπικοινωνιακά προϊόντα από τη κινητή τηλεφωνία μέχρι τις οπτικές ίνες. Γι’ αυτό ο Μητσοτάκης είχε από την αρχή στο μάτι τον ΟΤΕ.

Πίεση για επιτάχυνση της ιδιωτικοποίησης δεν έβαζαν όμως τόσο τα μεγάλα όνειρα όσο η σκληρή πραγματικότητα της κρίσης. Από το 1990 η ύφεση είχε πλήξει διεθνώς το σύστημα και στην περίπτωση της Ελλάδας είχε ανατρέψει όλους τους υπολογισμούς των κυβερνητικών επιτελείων. Μπορεί ο Μάνος (υπουργός Οικονομικών τότε) να αύξανε 50% τη τιμή της βενζίνης και να διακήρυσσε τα περίεργα μαθηματικά του ότι 0%+0% στην εισοδηματική πολιτική μας κάνουν 14% αυξήσεις, όμως η αλήθεια είναι ότι οι τόκοι και τα χρεολύσια που πήγαιναν στις τράπεζες είχαν αυξηθεί από το 43,9% του προϋπολογισμού το 1989 στο 79,4% το 1993.

Οπότε, το γενικό σύνθημα της κυβέρνησης έγινε «Πουλάτε!» Από τον ΟΤΕ μέχρι την ΔΕΗ και από τα λεωφορεία μέχρι τα ναυπηγεία. Το καλοκαίρι του 1993, με τους απεργούς της ΕΑΣ να επιμένουν στο δρόμο ξεσηκώνοντας την αλληλεγγύη όλων των εργαζομένων, η κυβέρνηση αποφάσισε να κάνει «φυγή προς τα μπρος» με τόση ταχύτητα που κατάφερε να σπάσει τα μούτρα της στον τοίχο της αντίστασης των πιο οργανωμένων τμημάτων της εργατικής τάξης.

Άδειες

Στον ΟΤΕ ήταν μια μάχη που είχε αρχίσει από το τέλος του 1992 αρχές του 1993. Εξελισσόταν σε δυο παράλληλα και αλληλοσυνδεόμενα μέτωπα.

Το πρώτο ήταν η προσπάθεια της κυβέρνησης να βάλει τους ιδιώτες στο χώρο των τηλεπικοινωνιών στριμώχνοντας τον ΟΤΕ. Η κινητή τηλεφωνία ήταν στα πρώτα της βήματα. Η κυβέρνηση έκανε διαγωνισμό για να ξεκινήσει η εφαρμογή της στην Ελλάδα. Ο διαγωνισμός αφορούσε δυο συστήματα, AXE-10 και EUSD. Όλως τυχαίως, αυτά ακριβώς τα συστήματα χρησιμοποιούσαν δυο ιδιωτικές εταιρείες κινητής τηλεφωνίες, η ΣΤΕΤ και η Πάναφον. Η πρώτη ήταν ιταλική πολυεθνική που στην εδώ θυγατρική της είχε μεγάλα συμφέροντα ο Βαρδινογιάννης και η δεύτερη του Κόκκαλη. Όχι μόνο αυτό, αλλά και ουσιαστικά ο ΟΤΕ αποκλειόταν για χρόνια από την ανάπτυξη κινητής τηλεφωνίας αν και θα έπρεπε να νοικιάσει την υποδομή του έναντι ευτελούς τιμήματος στις δυο εταιρείες.

Τον Μάη η ΟΜΕ-ΟΤΕ έκανε στάσεις εργασίας και διαδηλώσεις ενάντια στο ξεπούλημα της ιδιωτικής τηλεφωνίας. Τον Ιούνη, όταν ήρθε η ώρα να εφαρμοστεί η σύμβαση, προχώρησε σε κατάληψη στο κτίριο της Κωλλέτη και Εμμ. Μπενάκη στην Αθήνα, από όπου θα γινόταν η σύνδεση με το δίκτυο του ΟΤΕ. Για την ηγεσία της Ομοσπονδίας μπορεί να ήταν μια συμβολική ενέργεια. Όμως, για τους εργαζόμενους του ΟΤΕ ήταν σύνθημα μάχης. Εκατοντάδες βρέθηκαν στην κατάληψη, κι όταν η κυβέρνηση απείλησε με αστυνομία και δικαστήρια ο αριθμός τους μεγάλωσε ακόμα περισσότερο. Τελικά η κατάληψη κράτησε δυο μέρες κι αν δεν κατάφερε να σταματήσει την σύνδεση έδειξε τι θα έπρεπε να περιμένει η κυβέρνηση.

Το δεύτερο μέτωπο ήταν η ίδια η ιδιωτικοποίηση του ΟΤΕ. Τα σχέδια έδιναν και έπαιρναν, αλλά βασικά η κυβέρνηση σκόπευε να πουλήσει το 49% των μετοχών του ΟΤΕ και να παραχωρήσει το μάνατζμεντ σε έναν «στρατηγικό επενδυτή».

Πλέον η κυβέρνηση είχε γίνει τόσο μισητή που η κατακραυγή δεν είχε τελειωμό. Η εργατική αντίσταση την απομόνωνε, τις προκαλούσε ρωγμές και καυγάδες, τα σκάνδαλα των ιδιωτικοποιήσεων άρχισαν να σκάνε το ένα μετά το άλλο, από την ΑΓΕΤ και τον Παντσαβόλτα της Καλζεστρούτσι μέχρι τον Κυρατσάκη, τον «πρωθυπουργικό φίλο» που ήθελε να βάλει στη ΔΕΗ. Γι’ αυτό τον λόγο μια ολόκληρη πτέρυγα της ΝΔ είτε γύρω από τον Σαμαρά ήταν γύρω από τον Εβερτ δήλωνε την αντίθεσή της «στον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται η πώληση» και ζητούσε υποτίθεται «διασφαλίσεις». Στην πραγματικότητα ήταν οι πρώτοι ποντικοί που πηδούσαν από το καράβι που βούλιαζε.

Καυτό καλοκαίρι

Σ’ αυτό το κλίμα φτάνει το νομοσχέδιο στη Βουλή το καλοκαίρι του 1993, στα μέσα του Ιούλη. Από εκείνη τη μέρα μέχρι τις αρχές Αυγούστου, οι εργαζόμενοι του ΟΤΕ βρίσκονται ουσιαστικά σε διαρκή απεργιακή κινητοποίηση (αν και ποτέ η ηγεσία της ΟΜΕ-ΟΤΕ δεν κήρυξε επίσημα επαναλαμβανόμενες απεργίες).

Στο κέντρο της Αθήνας γίνονται διαδηλώσεις 10.000 και 12.000 απεργών του ΟΤΕ. Συνολικά εκείνη την εποχή ο Οργανισμός είχε περίπου 27.000 εργαζόμενους, δηλαδή στις διαδηλώσεις συμμετείχαν σχεδόν οι μισοί (γιατί η απεργία ήταν έτσι κι αλλιώς καθολική).

Όταν η κυβέρνηση διατάσσει τη σύλληψη της ηγεσίας της ΟΜΕ-ΟΤΕ και άλλων συνδικαλιστών (είναι η περίοδος που ξετυλίγονταν μαχητικές κινητοποιήσεις και στην ΔΕΗ) η μαχητικότητα ανεβαίνει ακόμα περισσότερο. Να τι δήλωνε στην Εργατική Αλληλεγγύη τότε ένας απεργός του ΟΤΕ:

«Ήμασταν στο παραθεριστικό κέντρο της ΟΜΕ-ΟΤΕ στην Τεμένη όταν μας ενημέρωσαν από τα μεγάφωνα ότι συνέλαβαν την ηγεσία μας και των άλλων ΔΕΚΟ. Στις 2.30 ανακοινώθηκε, στις 4.00 μπήκαμε στα πούλμαν που βάλαμε 100 άτομα και ήρθαμε να συμπαρασταθούμε». Κι αυτό δεν ήταν το μόνο παράδειγμα των «βολεμένων» εργατών που άφηναν τις διακοπές τους για να κατέβουν στην απεργία και στην συμπαράσταση. Στις 11 Αυγούστου πάλι περισσότεροι από 8.000 απεργοί διαδηλώνουν μαχητικά στο κέντρο της Αθήνας.

Όταν γινόταν η ψηφοφορία στο Β’ Θερινό Τμήμα, οι απεργοί είχαν αποκλείσει την έξοδο της βουλής μέχρι πολύ αργά το βράδυ. Το σύνθημα που κυριαρχούσε ήταν «Πουλάτε, πουλάτε, στη φυλακή θα πάτε».

Μετά την αναμέτρηση με τους εργαζόμενους του ΟΤΕ η κυβέρνηση μετρούσε πλέον μέρες και το γνώριζαν όλοι. Στα τέλη Σεπτέμβρη ο Μητσοτάκης προκήρυξε εκλογές καταγγέλλοντας τα «συμφέροντα» που τον «έφαγαν» και τον Σαμαρά που ήταν το όργανό τους. Στις εκλογές η ΝΔ έφαγε ένα τέτοιο μαύρισμα που έκανε χρόνια να το ξεπεράσει.

Οι επόμενες κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου και του Σημίτη ακολούθησαν μια διαφορετική τακτική. Χρησιμοποιώντας τους δεσμούς τους με τις συνδικαλιστικές ηγεσίες, πέρασαν σταδιακά «μετοχοποιήσεις» κρατώντας το μάνατζμεντ στο δημόσιο. Δηλαδή προώθησαν την ιδιωτικοποίηση από την πίσω πόρτα.

Σήμερα που οι εργαζόμενοι στον ΟΤΕ και στην COSMOTE βγαίνουν σε απεργίες ενάντια στις επιθέσεις της κυβέρνησης της τρόϊκα, πρέπει να πάρουν έμπνευση από τους αγώνες του ’93 για να πάνε ακόμα πιο μπροστά από το σημείο που έφτασαν τότε, να πάρουν τους αγώνες στα χέρια τους και να παλέψουν όχι μόνο για να μην περάσει η διάλυση των συλλογικών συμβάσεων αλλά και για να περάσει ο ΟΤΕ πίσω στο δημόσιο κάτω από τον έλεγχο των εργατών. Αυτό, είναι κάτι που αφορά όλη την εργατική τάξη.