Ιδέες
ΜΑΗΣ ‘68: Η επιστροφή της επανάστασης

Η ιστορία προχωράει με άλματα. Για χρόνια, ακόμα και δεκαετίες, τα πάντα φαίνεται να κυλάνε ήρεμα, ο καπιταλισμός να «δουλεύει» απρόσκοπτα και οι άρχουσες τάξεις να κρατάνε τον έλεγχο. Και «ξαφνικά», όσα δεν έχουν γίνει στη διάρκεια χρόνων γίνονται μέσα σε μερικές μέρες και μήνες: οι «απαθείς» εργάτες και εργάτριες φέρνουν τον κόσμο ανάποδα. Αυτή είναι η εικόνα όλων των μεγάλων επαναστατικών εκρήξεων. Αυτό έγινε και πριν πενήντα χρόνια, το Μάη του 1968. 

Στις 3 του Μάη εκείνης της χρονιάς οι φοιτητές και οι φοιτήτριες του Παρισιού ξεκινούσαν τις διαδηλώσεις που οδήγησαν στη μεγαλύτερη γενική απεργία όλων των εποχών. Οι κόκκινες σημαίες δεν ανέμιζαν μόνο στην κατειλημμένη Σορβόννη, αλλά και στην κατειλημμένη Ρενό. Η εργατική τάξη, ο «ιστορικός νεκροθάφτης» του καπιταλισμού επέστρεφε στο προσκήνιο. Η νέα έκδοση του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου Μάης ’68 – Η Επιστροφή της Επανάστασης, πιάνει το νήμα από τις μέρες του «γαλλικού Μάη» για να ξετυλίξει το πανόραμα της συγκλονιστικής χρονιάς και όσων την ακολούθησαν. Από την Άνοιξη της Πράγας μέχρι το «καυτό φθινόπωρο» των απεργιών στην Ιταλία και την αναγέννηση της επαναστατικής Αριστεράς σε όλον τον κόσμο και στην Ελλάδα. 

Το βιβλίο περιλαμβάνει τρία κείμενα του Κρις Χάρμαν (1942-2009) για τον γαλλικό Μάη, την Άνοιξη της Πράγας και τον «Μάη» στην Ιταλία, που προέρχονται από το βιβλίο The Fire Last Time 1968 and After που είχε πρωτοκυκλοφορήσει το 1988. Ο Κ. Χάρμαν ήταν ένας επαναστάτης μαρξιστής με πλούσιο θεωρητικό έργο και δράση από τις γραμμές του SWP, του αδελφού κόμματος του ΣΕΚ στη Βρετανία. 

Ρίζες

Τα δυο κείμενα της Μαρίας Στύλλου, υπεύθυνης έκδοσης του περιοδικού Σοσιαλισμός από τα Κάτω, μιλάνε για τη γέννηση της επαναστατικής Αριστεράς τόσο διεθνώς, για παράδειγμα στην Βρετανία, όσο και στην Ελλάδα μέσα από την εμπειρία των μαχών εκείνης της περιόδου. Το κίνημα των Ιουλιανών του ’65 ήταν ένα από τα προανακρούσματα του «παγκόσμιου Μάη». Η εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβρη του 1973 είναι κομμάτι του. Αυτό που μεσολάβησε ήταν η χούντα του ’67, η κρίση που προκάλεσε στην Αριστερά και οι διεργασίες που γέννησαν την επαναστατική Αριστερά στην Ελλάδα. Εκεί βρίσκονται οι ρίζες της ΟΣΕ (Οργάνωση Σοσιαλιστική Επανάσταση) από την οποία προέρχεται το ΣΕΚ. 

Τα δυο παλιότερα κείμενα του Πάνου Γκαργκάνα, διευθυντή της εφημερίδας Εργατική Αλληλεγγύη, αναφέρονται στις αντιπαραθέσεις για τον ιδεολογικό προσανατολισμό της επαναστατικής Αριστεράς του Μάη. Πολλές από τις οργανώσεις που δημιουργήθηκαν τότε, ξεκίνησαν με επιρροές μπερδεμένες, με ημιτελείς ρήξεις με τον ρεφορμισμό. Ακόμα και οργανώσεις που στηρίχτηκαν στον επαναστατικό μαρξισμό ήταν πολύ αδύνατες για να αντιμετωπίσουν την καινούργια κατάσταση. Είναι δυο κείμενα που υπογραμμίζουν την σημασία της επιμονής στην άποψη ότι η απελευθέρωση της εργατικής τάξης θα είναι έργο της ίδιας.

Σήμερα ο καπιταλισμός κάθε άλλο παρά θυμίζει την εικόνα της επιφανειακής σταθερότητας και ελέγχου που εμφάνιζε στις παραμονές του Μάη. Πενήντα χρόνια μετά, το σύστημα βρίσκεται σε κρίση, σε μια διαδικασία πρωτοφανών ανταγωνισμών, κοινωνικής και πολιτικής πόλωσης. Αν τότε οι ιδέες του κοινοβουλευτικού δρόμου και της μεταρρύθμισης έμοιαζαν να είναι η ρεαλιστική απάντηση στα μάτια εκατομμυρίων εργατών και φοιτητών, σήμερα υπάρχουν ένα σωρό εμπειρίες που δείχνουν ότι αυτός ο δρόμος είναι κλειστός.

Αντίθετα, ο ρεαλιστικός δρόμος για να παλέψουμε ενάντια στη βαρβαρότητα αυτού του συστήματος, είναι ο δρόμος του αντικαπιταλισμού, ο δρόμος της επανάστασης. Χρειάζεται να δυναμώσουμε την Αριστερά που βαδίζει σταθερά σε αυτό το δρόμο. Η νέα έκδοση του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου είναι μια συμβολή σε αυτή την προσπάθεια.