Διεθνή
Τυνησία: Φτώχεια, ανεργία και κορονοϊός πυροδοτούν την κρίση

25/7 Αντικυβερνητική διαδήλωση στην Τυνησία. Φωτό: Reuters

Ο πρόεδρος της Τυνησίας έπαυσε την κυβέρνηση μετά από μεγάλες διαδηλώσεις για τη φτώχεια, την ανεργία και την έξαρση των κρουσμάτων κορονοϊού. Οι διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν σε πόλεις όλης της χώρας το Σαββατοκύριακο απαιτώντας την παραίτηση της κυβέρνησης. Πολλοί πανηγύρισαν αφότου ο πρόεδρος Καΐς Σαϊέντ ανακοίνωσε ότι απολύει τον πρωθυπουργό και κλείνει το κοινοβούλιο. Ωστόσο ο Σαϊέντ – εκλεγμένος ως ανεξάρτητος πρόεδρος – έχει κάνει κινήσεις προκειμένου να συγκεντρώσει περισσότερη πολιτική εξουσία στα χέρια του. 

Οι διαδηλώσεις που έγιναν σε μια σειρά πόλεις το Σαββατοκύριακο σε πολλές περιπτώσεις κατέληξαν σε συγκρούσεις με την αστυνομία. Οι διαδηλωτές σε διάφορα σημεία εισέβαλλαν ή επιχείρησαν να εισβάλουν σε γραφεία του κυβερνώντος κόμματος Ennahda. Η οργή έχει να κάνει με την υψηλή ανεργία, την άνοδο των κρουσμάτων κορονοϊού και τις περικοπές των εμβολίων. Οι τωρινές διαδηλώσεις έρχονται μετά από ένα κύμα αναταραχών κατά της φτώχειας, νωρίτερα μέσα στη χρονιά, που με τη σειρά τους διαδέχτηκαν τις κινητοποιήσεις που γίνονταν ενάντια στην αστυνομική βία. Ένας διαδηλωτής, ο Νουρεντίν Σέλμι, άνεργος, δήλωσε στο Reuters: «Η υπομονή μας έχει εξαντληθεί. Δεν υπάρχει διέξοδος για τους ανέργους. Δεν μπορούν να ελέγξουν την επιδημία. Δεν μας δίνουν εμβόλια».

Η φτώχεια και η ανεργία ήταν βασικοί παράγοντες στο ξέσπασμα της επανάστασης που ανέτρεψε τον δικτάτορα της Τυνησίας Μπεν Αλί το 2010. 

Το κυβερνών κόμμα, το ισλαμικό Ennahda, κέρδισε λαϊκή υποστήριξη καθώς ήταν απαγορευμένο από το καθεστώς του Μπεν Αλί και πολλοί το τοποθετούσαν με τη μεριά της επανάστασης. Παρόλα αυτά οι κυβερνήσεις του Ennahda προώθησαν νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις με αντάλλαγμα τον δανεισμό από το ΔΝΤ. Περικοπές στην επιδότηση καυσίμων, άνοδο των τιμών και τερματισμό των προσλήψεων στο δημόσιο ήταν μερικές από αυτές.

Δέκα χρόνια μετά

Σήμερα, δέκα χρόνια μετά την επανάσταση, το ποσοστό της ανεργίας στην Τυνησία πλησιάζει το 18%.

Ο Σαϊέντ εκλέχθηκε πρόεδρος το 2019 ως ανεξάρτητος, ισχυριζόμενος ότι θα υπερασπιστεί τον απλό κόσμο απέναντι στη διαφθορά. Όμως από τότε που εκλέχθηκε προσπάθησε να συγκεντρώσει την εξουσία στα χέρια του – συμπεριλαμβανομένου και του τίτλου του «ανώτατου διοικητή του στρατού και των ένοπλων πολιτοφυλακών». Ταυτόχρονα μπλόκαρε τη συγκρότηση συνταγματικού δικαστηρίου τον Απρίλη. Και τον Μάη, η ειδησεογραφική ιστοσελίδα Middle East Eye αποκάλυψε μια επιστολή των συμβούλων του, που τον παρότρυναν να καταλάβει την εξουσία.

Σύμφωνα με την επιστολή έπρεπε να συλλάβει τους ηγέτες της αντιπολίτευσης και να ανακηρύξει μια «συνταγματική δικτατορία» χρησιμοποιώντας την «έκτακτη κατάσταση» της πανδημίας ως δικαιολογία. Προκειμένου να κερδίσει τη λαϊκή στήριξη στο πραξικόπημα, η επιστολή έλεγε ότι θα ανακηρυσσόταν το πάγωμα των λογαριασμών ηλεκτρισμού, νερού, τηλεφώνου, ίντερνετ, τα τραπεζικά δάνεια και η φορολογία για 30 μέρες και οι τιμές στα βασικά αγαθά και τα καύσιμα θα κόβονταν κατά 20%.

Δέκα χρόνια μετά την ανατροπή του Μπεν Αλί, ένα μεγάλο κομμάτι του απλού κόσμου αισθάνεται ότι οι διάδοχες κυβερνήσεις απέτυχαν να ικανοποιήσουν τις διεκδικήσεις της επανάστασης. Τώρα κάποιοι στην κορυφή θέλουν να χρησιμοποιήσουν αυτή την οργή προκειμένου να πισωγυρίσουν κάποιες από τις δημοκρατικές κατακτήσεις της επανάστασης. Αλλά κάθε κυβέρνηση μετά την επανάσταση ήρθε αντιμέτωπη με την κρίση και τις διαδηλώσεις. Αυτή η κρίση δεν θα φύγει όποιος κι αν βρίσκεται επικεφαλής – το ίδιο και η οργή απλού κόσμου στην Τυνησία.

Nικ Κλαρκ, εφημερίδα Socialist Worker