Διεθνή
Εκλογές στη Χιλή: Πολωμένη αναμέτρηση

24/10/2019, Μαζική διαδήλωση στο Σαντιάγκο κατά τη διάρκεια της εξέγερσης. Φωτό: Muhamment Emin Camik

Την Κυριακή 21 Νοέμβρη έγινε ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών στη Χιλή, παράλληλα με τις βουλευτικές και τις περιφερειακές όπως και για 50 έδρες στην Γερουσία. Στο δεύτερο γύρο των προεδρικών που θα γίνει στις 19 Δεκέμβρη, πέρασαν δυο υποψήφιοι. Ο Χοσέ Αντόνιο Καστ με περίπου 28% και ο Γκαμπριέλ Μπόριτς με κάτι παραπάνω από 25%. 

Ο Καστ είναι ένα ακροδεξιό κάθαρμα, που δηλώνει ανοιχτά το θαυμασμό του στο χασάπη Πινοσέτ και δηλώνει ότι είναι φίλος του Μπολσονάρου της Βραζιλίας. Ο Μπόριτς, 35 χρονών και βουλευτής, ήταν ένας από τους ηγέτες του φοιτητικού κινήματος του 2011 και υποψήφιος της Αριστεράς, σε ένα εκλογικό συνασπισμό που περιλαμβάνει και το Κομμουνιστικό Κόμμα. 

Ο σχολιασμός των διεθνών ΜΜΕ και εδώ στην Ελλάδα, ήταν προβλέψιμος. Δυο χρόνια μετά την εξέγερση που συγκλόνισε τη Χιλή κερδίζει η ακροδεξιά. Χαρακτηριστική από αυτή την άποψη είναι η βρετανική εφημερίδα Γκάρντιαν που συμπεραίνει ότι «το κίνημα φαίνεται να χάνει την ελκτική του δύναμη» και με το διδακτικό ύφος των απανταχού «ρεαλιστών» δηλώνει ότι τα αποτελέσματα των εκλογών είναι «τεστ προσαρμογής στην πραγματικότητα» για την Αριστερά. 

Στην πραγματικότητα αυτό που αποτύπωσαν οι χιλιάνικες εκλογές δεν ήταν η επέλαση της ακροδεξιάς αλλά η έντονη πολιτική πόλωση. Αυτό φαίνεται και στις προεδρικές και στις βουλευτικές εκλογές. Καταρχήν, οι προεδρικοί υποψήφιοι της επίσημης δεξιάς και της «κεντροαριστεράς» πάτωσαν θεαματικά. Ο απερχόμενος πρόεδρος Πινιέρα, που βρέθηκε αντιμέτωπος με την εξέγερση τον Δεκέμβρη του 2019, έψαχνε τρύπες να κρυφτεί μετά τις αποκαλύψεις των Πάναμα Πέιπερς ότι έπαιρνε μίζες από εταιρείες ορυχείων. Ο «αντ’ αυτού» υποψήφιός του πήρε το 12,7%. Αντίστοιχα η υποψήφια της «κεντροαριστεράς» που συμμετέχει το Σοσιαλιστικό Κόμμα πήρε το 11,7%. 

Πόλωση

Αυτή η πόλωση αποτυπώθηκε ακόμα πιο έντονα στις βουλευτικές εκλογές. Ο συνασπισμός της Αριστεράς έκανε μια θεαματική άνοδο κερδίζοντας συνολικά 37 έδρες, 14 περισσότερες σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές. Με άλλα λόγια το επίσημο πολιτικό σκηνικό που κυβέρνησε τη Χιλή από τη δεκαετία του ’90 μέχρι τώρα είναι σε βαθιά κρίση. 

Τον Οκτώβρη του 2019 η αύξηση στις τιμές των εισιτηρίων στο Μετρό πυροδότησε ένα κύμα οργής. Η χούντα του Πινοσέτ είχε κάνει τη Χιλή πειραματόζωο των πιο βάρβαρων νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Και οι επόμενες κυβερνήσεις διατήρησαν αυτή τη ζοφερή κληρονομιά. Όταν η κυβέρνηση κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, το κίνημα απάντησε με γιγάντιες διαδηλώσεις. Αλλά το αποφασιστικό σημείο ήταν όταν στρατηγικοί κλάδοι όπως τα λιμάνια και τα ορυχεία άρχισαν απεργίες. 

Όμως, η απάντηση της Αριστεράς σε αυτή την νέα κατάσταση ήταν να στρέψει όλο το ενδιαφέρον στις εκλογικές αναμετρήσεις. Τον Μάη πανηγύρισε όταν κέρδισε την πλειοψηφία σε μια Συντακτική Συνέλευση που θα ξαναγράψει το Σύνταγμα. Όμως, οι ίδιοι δολοφόνοι μπάτσοι είναι στο δρόμο, τα νοσοκομεία και οι συντάξεις παραμένουν στα χέρια των αρπακτικών της αγοράς, οι ταξικές ανισότητες είναι εκεί. Δεν είναι παράξενο που μόνο το 45% πήγε να ψηφίσει. 

Οι πιέσεις στον Μπόριτς να προσαρμοστεί στο «τεστ πραγματικότητας» θα ενταθούν. Ήδη διακήρυξε ότι κι αυτουνού στόχος είναι η «ασφάλεια» και ότι θα κηρύξει «πόλεμο στους ναρκέμπορους». Αυτό ήταν το σύνθημα του Καστ: νόμος και τάξη. Όμως, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου, το κίνημα δεν έχει πει την τελευταία του λέξη. Η δύναμη είναι στο «πεζοδρόμιο» και την απεργία.