Στον «κλοιό» των διαδηλωτών ζούνε τα Τίρανα, η πρωτεύουσα της Αλβανίας, τις τελευταίες ημέρες. Η Επανάσταση των φλαμίνγκο, όπως την έχουν ονομάσει τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, ξεκίνησε στα τέλη του Μάη με μια διαμαρτυρία στη Λιμνοθάλασσα της Νάρτα, μια προστατευόμενη οικολογικά περιοχή που φιλοξενεί ανάμεσα στα άλλα και τον μεγαλύτερο πληθυσμό φλαμίνγκο στην Ευρώπη.

Η Λιμνοθάλασσα δεν είναι ακριβώς προστατευόμενη., Υποτίθεται ότι είναι προστατευόμενη –όπως και ολόκληρο το Εθνικό Πάρκο Βιόσα-Νάρτα που την περιβάλλει. Στις 30 Απρίλη οι περιβαλλοντικές οργανώσεις της Αλβανίας βρήκαν την γειτονική παραλία περιφραγμένη με αγκαθωτό συρματόπλεγμα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Καθημερινής: 

«Στις 30 Απριλίου 2026 ο Τάουλαντ Μπίνο από την Αλβανική Ορνιθολογική Εταιρεία παρατήρησε πρώτος την περίφραξη κοντά στη λιμνοθάλασσα της Νάρτας που απέκλειε την πρόσβαση στις παραλίες της περιοχής και σήμανε συναγερμό. Ο φράχτης επεκτάθηκε έπειτα βορείως της Σβέρνιτσας και ενισχύθηκε με συρματόπλεγμα. Οι πρώτες συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας έγιναν στα μέσα Μαΐου, με τη συμμετοχή κυρίως μελών αλβανικών περιβαλλοντικών οργανώσεων».

Την περίφραξη είχε στήσει μια άγνωστη ως τότε εταιρεία, με τον τίτλο «Zvernec South Adriatic Development» (ZSAD). Η ZSAD θέλει να κατασκευάσει ένα τεράστιο, πολυτελές τουριστικό συγκρότημα που θα καταλάβει όχι μόνο την ίδια την παραλία της Σβέρνιτσας αλλά και ολόκληρο το (ακατοίκητο σήμερα) νησί Σαζάν που βρίσκεται ακριβώς απέναντι. Ο προϋπολογισμός του έργου ξεπερνάει τα 4 δις δολάρια.

Το ποια ακριβώς είναι η ZSAD αυτό κανένας δεν το ξέρει. «Συνδέεται με μια ολλανδική εξωχώρια εταιρεία», γράφει η Καθημερινή. «Ένα ευρύ πλέγμα εταιρειών φαίνεται πως σχετίζεται με τη συγκεκριμένη επένδυση, με την εμπλοκή επιχειρηματιών και από την Αλβανία». Το κεντρικό πρόσωπο, όμως, πίσω από το φαραονικό αυτό σχέδιο είναι ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, ο σύζυγος της Ιβάνκα Τραμπ, της κόρης του προέδρου των ΗΠΑ.

Η πρώτη συγκέντρωση διαμαρτυρίας έγινε στη Σβέρνιτσα στις 23 Μάη με τη συμμετοχή ακτιβιστών από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις αλλά και κατοίκους του χωριού – που διαμαρτύρονται όχι μόνο για την ίδια την περίφραξη της παραλίας αλλά και για την υφαρπαγή των χωραφιών, χωράφια που απέκτησαν με νόμο, μετά την κατάρρευση του καθεστώτος του Εμβέρ Χότζα στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Η δεύτερη διαμαρτυρία έγινε στις 30 Μάη, δίπλα στα συρματοπλέγματα – που η ZSAD είχε «ενισχύσει» με ιδιωτικούς φρουρούς ντυμένους με μαύρες στρατιωτικού τύπου στολές χωρίς διακριτικά εκείνη την ημέρα. Ένας διαδηλωτής ξυλοκοπήθηκε άγρια από τους «ειδικούς φρουρούς». Η αστυνομία ήταν παρούσα αλλά δεν έκανε την παραμικρή προσπάθεια να τους σταματήσει. 

Οι εικόνες από τον ξυλοδαρμό έγιναν η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει. Την επόμενη ημέρα, οι διαδηλώσεις μετακόμισαν στα Τίρανα, την πρωτεύουσα της Αλβανίας. Η πρώτη διαδήλωση, την Δευτέρα 1η Ιούνη είχε εκατοντάδες. Η επόμενη, στις 2 Ιούνη χιλιάδες. Από τότε μέχρι σήμερα (8 Ιούνη) δεν έχει υπάρξει ούτε μια ημέρα χωρίς διαδήλωση στα Τίρανα. Τα πρώτα συνθήματα αφορούσαν σχεδόν αποκλειστικά την προστασία του περιβάλλοντος. Τώρα οι διαδηλωτές ζητάνε την παραίτηση της κυβέρνησης.

Ο Έντι Ράμα, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, δηλώνει ότι το έργο θα γίνει «πάση θυσία». Οι διαδηλωτές είναι «βαλτοί» -από τους «εχθρούς της Αλβανίας και του Ισραήλ». Το έργο θα γίνει με απόλυτο σεβασμό του περιβάλλοντος.

Φυσικά όλα αυτά είναι ξετσίπωτα ψέματα. Καμιά μελέτη δεν έχει γίνει μέχρι τώρα για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα έχει η επένδυση. Αλλά δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός επιστήμονας για να καταλάβει ότι ένα μεγαθήριο συγκρότημα 10 χιλιάδων κλινών είναι ασύμβατο με ένα γειτονικό υγροβιότοπο και τα 3000 φλαμίνγκο που ζούνε σήμερα εκεί. 

Ούτε η κατηγορία της «υποκίνησης» από ξένες δυνάμεις έχει κάποια βάση. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι οι «εχθροί της Αλβανίας» δεν προσπάθησαν να αξιοποιήσουν τις διαμαρτυρίες για τους δικούς τους σκοπούς. Και ιδιαίτερα αυτοί που έχουν την πιο στενή συμμαχία με το Ισραήλ –η Ελλάδα δηλαδή. Η Σβέρνιτσα είναι ένα από τα «μειονοτικά» χωριά της Αλβανίας. Ο διαδηλωτής που ξυλοκοπήθηκε από τους φρουρούς της ZSAD προέρχεται από την ελληνική μειονότητα. Η κυβέρνηση του Μητσοτάκη διαμαρτυρήθηκε αμέσως για το επεισόδιο σε βάρος «Έλληνα πολίτη» (σύμφωνα με τα ελληνικά ΜΜΕ). Αλλά οι διαδηλωτές δεν έχουν καμιά σχέση με τα διπλωματικά παιχνίδια του Δένδια και του Μητσοτάκη.

Διαδηλώσεις ενάντια στην επένδυση «Κούσνερ» οργανώθηκαν σε πολλές πόλεις της Ευρώπης, κυρίως από τους μετανάστες από την Αλβανία που ζούνε και δουλεύουν εκεί. Διαδήλωση έγινε και στην Αθήνα το περασμένο Σάββατο –με πλακάτ που απεικονίζουν φλαμίνγκο, όπως γίνεται και στα Τίρανα και σε όλες τις άλλες πόλεις της Ευρώπης. 

Σωτήρης Κοντογιάννης

Σύνταγμα. Φωτό: Έλλη Πανταζοπούλου