Οι εξελίξεις στην Ουκρανία γίνονται κάθε μέρα ακόμη πιο δραματικές. Πριν από τρεις βδομάδες ο ρώσος σοσιαλιστής Μπόρις Καγκαρλίτσκι έγραφε:
\r\n\r\n
“Οι νέες ουκρανικές αρχές είναι αντιμέτωπες με ένα εξαιρετικά δυσάρεστο δίλημμα. Οι ταραχές στα νοτιοανατολικά μπορούν να τσακιστούν μόνο με τη βοήθεια της ακροδεξιάς οργάνωσης του “Δεξιού Τομέα” και μόνο με το κόστος ενός ματοκυλίσματος μεγάλης κλίμακας. Η αστυνομία και ο στρατός είναι αναξιόπιστοι... Αποτέλεσμα είναι ότι οι αρχές πρέπει να βάλουν στο παιχνίδι τους μαχητές της άκρας δεξιάς.
\r\n\r\n
Το πρόβλημα εδώ δεν είναι η ιδεολογία του Δεξιού τομέα ούτε οι ψυχολογικές τους ιδιαιτερότητες... Οι τραμπούκοι αυτοί δεν έχουν την παραμικρή εκπαίδευση και το πρώτο πράγμα που θα κάνουν είναι να σπάσουν κόκκαλα και να σκοτώσουν ανθρώπους.”
\r\n\r\n
Την περασμένη Παρασκευή αυτό το σενάριο έγινε πραγματικότητα στην Οδησσό. 40 άνθρωποι δολοφονήθηκαν από τους φασίστες του “Δεξιού τομέα”, παγιδευμένοι μέσα στο κτίριο των συνδικάτων. Οι περισσότεροι κάηκαν ζωντανοί όταν οι φασίστες επιτέθηκαν με μολότοφ στο κτίριο ενώ όσοι προσπάθησαν να βγουν από την έξοδο, έπεσαν πάνω στους οπλισμένους δολοφόνους.
\r\n\r\n
Είναι αδύνατον να κατανοήσει κανείς τι συμβαίνει στην Ουκρανία αν ακολουθήσει τις ετικέτες που έχουν επιβάλει τα ΜΜΕ στον κόσμο. Με τον ίδιο τρόπο που οι διαδηλωτές στην πλατεία (Μαϊντάν) Ανεξαρτησίας του Κιέβου βαφτίστηκαν συλλήβδην “φιλο-ευρωπαίοι”, τώρα ο κόσμος που δολοφονήθηκε στην Οδησσό, όπως και οι εξεγερμένοι στο Ντονέτσκ και στο Λουγκάνσκ είναι όλοι τους “φιλορώσοι”.
\r\n\r\n
Η Ουκρανία συνεχίζει να είναι σκακιέρα πάνω στην οποία συγκρούονται δύο ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα – η Δύση και η Ρωσία. Συνεχίζει επίσης να είναι μια χώρα στην οποία δύο πτέρυγες της άρχουσας τάξης βρίσκονται σε ανελέητο πόλεμο και η καθεμιά προσπαθεί να επιστρατεύσει κάθε διαθέσιμο όπλο (προπαγάνδα, εκβιασμούς, φασίστες, κρατικούς και παρακρατικούς μηχανισμούς, φίλους και προστάτες στο εξωτετρικό). Όμως υπάρχει μια τρίτη διάσταση η οποία δεν βρίσκεται κάτω από τον έλεγχο ούτε των ιμπεριαλιστών, ούτε των ουκρανών μεγιστάνων -η είσοδος των απλών ανθρώπων στην πολιτική σκηνή.
\r\n\r\n
Σε στιγμές βαθιάς κρίσης όπως η σημερινή, οι μάζες δεν παίρνουν την άδεια της ιστορίας για να εισβάλουν στο προσκήνιο, το κάνουν με έφοδο και χωρίς καμιά προετοιμασία. Έτσι πολλές φορές ρίχνονται στη μάχη με μπερδεμένες σημαίες και μπερδεμένους συμμάχους. Όπως πολλοί διαδηλωτές στο Κίεβο σήκωναν τη σημαία της ΕΕ, θεωρώντας πως είναι απελευθερωτικό σύμβολο, κάτι αντίστοιχο κάνουν οι διαδηλωτές στην Ανατολική και νότια ουκρανία σηκώνοντας σημαίες του “ένδοξου” σοβιετικού παρελθόντος ή της Ρωσίας.
\r\n\r\n
Όμως στην πραγματικότητα πρόκειται για την ίδια κρίση η οποία βαθαίνει. Ο κόσμος στην Ανατολική Ουκρανία εξεγέρθηκε απέναντι σε αυτό που αντιπροσωπεύει η νέα ουκρανική κυβέρνηση. Η κυβέρνηση του Αρσένι Γιατσενιούκ πήρε την εξουσία στα τέλη Φλεβάρη, πατώντας πάνω στην εξέγερση του Μαϊντάν. Πήρε τις ευλογίες της Δύσης, παρότι στις τάξεις της είχε φασίστες του κόμματος Σβόμποντα, ενώ ήταν γνωστό πως οι ακόμη πιο ακραίοι φασίστες του “Δεξιού Τομέα” είχαν παίξει ρόλο στις εξελίξεις. Η κυβέρνηση Γιατσενιούκ δεν ήταν “δικαίωση” των διαδηλωτών. Απλώς ένα μέρος των ουκρανών καπιταλιστών άλλαξαν άποψη για το ποιο πολιτικό σχέδιο θα υποστηρίξουν και μαζί τους άλλαξαν “άποψη” και οι βουλευτές που έδωσαν τη στήριξή τους στη νέα κυβέρνηση. Είναι το ίδιο κοινοβούλιο που μέχρι πρόσφατα στήριζε τον ανατραπέντα Γιανουκόβιτς, που σήμερα στηρίζει τον Γιατσενιούκ.
\r\n\r\n
Μέτρα λιτότητας
\r\n\r\n
Η κυβέρνηση Γιατσενιούκ ήξερε και ξέρει ότι είναι “κυβέρνηση καμικάζι” όπως αποκαλεί τον εαυτό της. Πρέπει να επιβάλει μια σειρά άγρια μέτρα λιτότητας, ώστε να εξασφαλίσει την επιβίωση του ουκρανικού καπιταλισμού με τη στήριξη της “βοήθειας” του ΔΝΤ, των ΗΠΑ και της ΕΕ. Η οικονομία σύμφωνα με τις συντηρητικές εκτιμήσεις (χωρίς την πρόβλεψη γενίκευσης των πολεμικών συγκρούσεων) θα συρρικνωθεί κατά 4% φέτος. Μέσα σε τέτοιες συνθήκες αυξάνουν την τιμή των καυσίμων, των πρώτων υλών, των ειδών πρώτης ανάγκης, ιδιωτικοποιούν και περικόπτουν τις κοινωνικές δαπάνες. Επιβίωση για τους καπιταλιστές σημαίνει μη-επιβίωση για τον πληθυσμό που κινδυνεύει να πεθάνει από την πείνα ή το κρύο.
\r\n\r\n
Οι κυβερνητικοί καμικάζι δεν έχουν να λύσουν μόνο το οικονομικό πρόβλημα, αλλά να επιβάλουν πολιτική σταθερότητα, για την οποία φαίνεται να έχουν πολύ αδύναμα εργαλεία. Τα δύο εργαλεία που θεωρεί πιο σημαντικά μέχρι στιγμής είναι: ο εθνικισμός και οι φασίστες. Τους μεν φασίστες ο Γιατσενιούκ τους έβαλε στην κυβέρνηση προβλέποντας ότι το κίνημα πάνω στο οποίο πάτησε δεν θα επιστρέψει τόσο εύκολα στο σπίτι του. Ο ουκρανικός εθνικισμός από την άλλη εξυπηρετεί στο να παρουσιάζεται όποιος αντιδράει στη νέα κυβέρνηση ως πράκτορας του Πούτιν και διασπαστής της χώρας. Το σχέδιο έτσι κι αλλιώς δεν προχωράει ακάθεκτο. Στο ίδιο το Μαϊντάν, οι φασίστες του Δεξιού Τομέα έφαγαν πρόσφατα πόρτα και εισέπραξαν κάτι παραπάνω από μερικές ψιλές από τους διαδηλωτές, όταν πήγαν να καπηλευτούν μια εκδήλωση μνήμης για τους νεκρούς της εξέγερσης.
\r\n\r\n
Αυτό που δεν προέβλεψε καθόλου ο Γιατσενιούκ ήταν ότι το πρόγραμμα λιτότητας σε συνδυασμό με τα δυο αντιδραστικά πολιτικά εργαλεία θα προκαλούσαν το ακριβώς αντίθετο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα στη μισή χώρα. Το Ντονέτσκ και το Λουγκάνσκ έχουν ανακηρυχθεί αυτόνομες “λαϊκές δημοκρατίες” και προχωράνε σε δημοψηφίσματα για ανεξαρτησία από την Ουκρανία. Αντίστοιχα κινήματα έχουν ξεσπάσει από το Χάρκοβο ως την Οδησσό.
\r\n\r\n
Πράσινο φως
\r\n\r\n
Αυτό το κίνημα δεν είναι κάτω από τον έλεγχο του Πούτιν. Στην πρόσφατη συνάντηση που έγινε στη Γενεύη, η Ρωσία έβαλε την υπογραφή της στο κάλεσμα που ζητάει “Αφοπλισμό όλων των παράνομα οπλισμένων ομάδων, όλα τα παράνομα κατειλημμένα κτίρια πρέπει να επιστρέψουν στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους, όλοι οι παράνομα κατειλημμένοι δρόμοι, πλατείες και άλλοι δημόσιοι χώροι στις ουκρανικές πόλεις πρέπει να εκκενωθούν”. Εκκένωση των κτιρίων και των δρόμων στα ανατολικά σημαίνει πράσινο φως για ανακατάληψη της Ανατολής από τις δυνάμεις που συγκεντρώνει ο Γιατσενιούκ.
\r\n\r\n
Ο Πούτιν βρίσκεται εξίσου παγιδευμένος με την κυβέρνηση του Κιέβου. Μίλησε στη γλώσσα του μεγαλορώσικου εθνικισμού και υποσχέθηκε προστασία στον πληθυσμό και τώρα υπάρχουν απαιτήσεις. Αν δεν κάνει τίποτα, θα έχει εγκαταλείψει τους συμμάχους του στην Ουκρανία. Αν επιχειρήσει να παρέμβει θα πρέπει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός κινήματος που δεν ζητάει απλώς “ένωση με τη Ρωσία”. Στις συναντήσεις της Γενεύης οι εξεγερμένοι της Ανατολής δεν αντιπροσωπεύθηκαν. Στα μάτια των Δυτικών τους αντιπροσώπευε... ο Πούτιν.
\r\n\r\n
Μέρες μετά τις διαπραγματεύσεις αναγκάστηκαν να παραδεχθούν ότι υπάρχουν δυνάμεις που δεν υπακούν ούτε στο Κίεβο ούτε στη Μόσχα. Ο Καγκαρλίτσκι σε ένα πρόσφατο κείμενο εξηγεί: “Εκπρόσωποι της δημοκρατίας του Ντονέτσκ και των κινημάτων της νοτιοανατολικής Ουκρανίας εμφανίζονται συχνά στη Μόσχα, όπου γίνονται δεκτοί με θέρμη και καλή θέληση. Οργανώνονται συναντήσεις με δημοσιογράφους και βουλευτές. Αλλά τα άτομα μέσα από τα οποία η Μόσχα εκφράζει την υποστήριξή της προς τον “αδελφό λαό” δεν αποφασίζουν τίποτα, ούτε καν παίρνουν μέρος στις συζητήσεις για σημαντικά θέματα. Χρησιμοποιούνται μόνο για μετάδοση προπαγανδιστικών σχεδίων και δεν καθορίζουν την πολιτική ατζέντα”.
\r\n\r\n
Ο κόσμος που δίνει τις μάχες στο δρόμο όμως τις δίνει για τη ζωή του όχι για λόγους προπαγάνδας. Ένας κάτοικος της πόλης Γκορλόβκα του Ντονέτσκ περιγράφει: “Μόλις πριν από έξι μήνες υπήρχε μόνο απλός κόσμος που έβλεπε τηλεόραση και παραπονιόταν για την κακή κατάσταση των δρόμων και των δημόσιων υπηρεσιών. Τώρα έχουν μετατραπεί σε μαχητές. Βρισκόμενος πολλές ώρες μέσα στο (κατειλημμένο) κτίριο της τοπικής κυβέρνησης δεν είδα ούτε έναν που να έχει έρθει από τη Ρωσία. Ήταν κόσμος από τη Μαριούπολη, τη Γκορλόβκα, το Τζερζίνσκ, το Άρτεμοφσκ, το Κρασνοαρμέισκ. Δίπλα μου βρίσκονταν απλοί κάτοικοι του Ντόνμπας (λεκάνη του Ντόνετσκ) -κόσμος που βρίσκεται δίπλα μας κάθε μέρα στο λεωφορείο, στις ουρές, με τον οποίο τσακωνόμαστε όταν αφήνει την πόρτα της πολυκατοικίας ανοιχτή... Ήταν όλοι αυτοί οι άνθρωποι που εδώ και ενάμιση μήνα τους «παρακαλούσαν» στις ιδιωτικές και τις δημόσιες υπηρεσίες να αποδεχθούν οικειοθελώς μείωση στους μισθούς πείνας που παίρνουν. Να λοιπόν ένα συμπέρασμα -όσο περισσότερο συμπιέζονται οι μισθοί των κατοίκων του Ντόνμπας, τόσο περισσότερους διαδηλωτές θα βρει το Κίεβο στα ανατολικά”.
\r\n\r\n
Μαζικό κίνημα
\r\n\r\n
Το κίνημα στην Ανατολή δεν είναι “ξεκάθαρο”, όπως ποτέ δεν είναι ξεκάθαρα τα μαζικά κινήματα. Στις γραμμές του προσπαθούν να παρέμβουν οι νοσταλγοί του Γιανουκόβιτς, οι φίλοι του Πούτιν, φασιστικές δυνάμεις ίδιας κοπής με το “Δεξιό τομέα” αλλά με ρώσικο προσανατολισμό. Πολύς κόσμος βλέπει τους διαδηλωτές του Μαϊντάν σαν το “αντίπαλο στρατόπεδο”. Η αλήθεια, όσο αντιφατική κι αν παρουσιάζεται, είναι ότι η εξέγερση στα νοτιοανατολικά είναι παιδί της εξέγερσης στο Κίεβο. Οι ιμπεριαλιστές κάθε προέλευσης αναπαράγουν αυτή τη διχοτόμηση, θέλοντας να στριμώξουν τον εξεγερμένο κόσμο στα δικά τους καλούπια και στα δικά τους σχέδια.
\r\n\r\n
Το στοίχημα είναι πόσο γρήγορα ο κόσμος σε Ανατολή και Δύση μέσα από τη δική του εμπειρία θα χτίσει γέφυρες και θα βάλει τη σφραγίδα των πραγματικών του αιτημάτων κόντρα στη χειραγώγηση των από πάνω. Από τη δική μας μεριά εδώ στην Ελλάδα έχουμε συγκεκριμένα καθήκοντα. Κόντρα στην ΕΕ και το ΔΝΤ που εκβιάζουν με τα ουκρανικά “μνημόνια” τον κόσμο και τον στέλνουν να ζητήσει προστασία στην κυβέρνηση του Κιέβου ή στον Πούτιν. Κόντρα στους φασίστες πρώτα και κύρια εδώ μέσα στην ίδια μας τη χώρα, δείχνοντας πως η αντιφασιστική πάλη χτίζεται με όρους κινήματος, όχι διεθνών συμμαχιών. Χέρι χέρι με τους μετανάστες και τις μετανάστριες από την Ουκρανία κόντρα στη λιτότητα, το ρατσισμό και τα κλειστά σύνορα. Σε Ελλάδα και Ουκρανία η μάχη είναι κοινή, δεν θα αφήσουμε τους ιμπεριαλιστές να κάνουν τους εργάτες πιόνια για τα στρατηγικά τους παιχνίδια.
\r\n\r\n
• Συγκέντρωση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ έξω από τα γραφεία της ΕΕ την Τρίτη 6 Μάη, 7μμ βρισκόταν σε εξέλιξη την ώρα που η Εργατική Αλληλεγγύη πήγαινε στο τυπογραφείο.