Η COSATU είναι ένας από τους τρεις πυλώνες της συμμαχίας που κυβερνάει τη Ν. Αφρική μετά το τέλος του ρατσιστικού καθεστώτος του απαρτχάιντ στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Οι άλλοι δυο είναι το ANC, το Αφρικανικό Εθνικό Κογκρέσο που είχε ιστορικό ηγέτη τον Νέλσον Μαντέλα, και το SACP το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ν. Αφρικής.

 

Ο Ίρβιν Τζιμ, γενικός γραμματέας του NUMSA έδωσε μια σαφή πολιτική ερμηνεία αυτής της εξέλιξης. «Η COSATU σπαράσσεται από μια εσωτερική μάχη ανάμεσα σε εκείνους που υποστηρίζουν το ANC και εκείνους που παλεύουν συνειδητά για μια ανεξάρτητη, αγωνιστική συνομοσπονδία η οποία θα μάχεται για τα συμφέροντα της εργατικής τάξης. Μπορεί να μας απόρριψε η COSATU δεν μας έχουν απορρίψει, όμως, οι εργάτες».

 

Η Εκτελεστική Επιτροπή της COSATU πήρε την απόφαση για τη διαγραφή με 33 ψήφους υπέρ έναντι 24 κατά. Αυτό σημαίνει ότι το NUMSA κάθε άλλο παρά απομονωμένο είναι. Το πιο πιθανό είναι να πάρει την πρωτοβουλία για την συγκρότηση μιας άλλης, συνδικαλιστικής συνομοσπονδίας στη Ν. Αφρική.

 

Αυτές οι εξελίξεις έχουν τεράστια πολιτική σημασία. Η κρίση στη COSATU είναι κρίση της κυβέρνησης της Αριστεράς που κυβερνάει τη Νότια Αφρική. Είκοσι χρόνια μετά την πτώση του απαρτχάιντ, η μεγάλη πλειοψηφία των μαύρων, έχει δει τις ελπίδες που είχε γεννήσει η νίκη απέναντι σε ένα δολοφονικό και πανίσχυρο ρατσιστικό καθεστώς να διαψεύδονται η μια μετά την άλλη.

Το απαρτχάιντ έφυγε, ο καπιταλισμός έμεινε, και μαζί του οι τεράστιες κοινωνικές ανισότητες που προστάτευε το ρατσιστικό καθεστώς. Η εργατική τάξη και οι φτωχοί δεν έμειναν με σταυρωμένα τα χέρια. Οι ανταρσίες τους, μικρές και μεγαλύτερες, όλα αυτά τα χρόνια είναι αυτές που δημιούργησαν το υπόβαθρο για να ξεσπάσει η κρίση στις ηγεσίες.

 

Η πιο συγκλονιστική στιγμή αυτής της διαδικασίας ήταν η σφαγή των απεργών μεταλλωρύχων στη Μαρικάνα τον Αύγουστο του 2012. Οι εργάτες στα ορυχεία πλατίνας είχαν κατέβει σε μια απεργία οργανωμένη από ένα καινούργιο ανεξάρτητο συνδικάτο, ζητώντας αυξήσεις. Απέναντί τους βρήκαν την εταιρεία, την κυβέρνηση, αλλά και την ηγεσία της COSATU και του «επίσημου» συνδικάτου των ορυχείων. Ένας πρώην ηγέτης του, ο Σίριλ Ραμαμφόσα είναι σήμερα πολυεκατομμυριούχος και μέλος του ΔΣ της εταιρείας που ζήτησε την επέμβαση της αστυνομίας. 

 

Τριάντα τέσσερις εργάτες δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ. Η σφαγή θύμισε τις χειρότερες μέρες του απαρτχάιντ. Ένα κύμα οργής σάρωσε το εργατικό κίνημα. Οι μεταλλωρύχοι συνέχισαν τον αγώνα τους και νίκησαν. Φέτος οι δεκάδες χιλιάδες μεταλλωρύχοι στα ορυχεία πλατίνας απέργησαν ξανά για πέντε μήνες, και το NUMSA οργάνωσε μια απεργία διαρκείας 200 χιλιάδων εργατών που κράτησε ένα μήνα και τέλειωσε με μερική νίκη του συνδικάτου.

 

Στις βουλευτικές εκλογές του Μάη, μια αριστερή διάσπαση του ANC, οι EFF (Μαχητές για Οικονομική Ελευθερία) με μόλις οχτώ μήνες ζωής πήρε το 6,5% των ψήφων (πάνω από ένα εκατομμύριο). Το συνέδριο του NUMSA είχε αποφασίσει να αποσύρει τη στήριξή του στο ANC, να σταματήσει να πληρώνει συνδρομές στη COSATU και την οικονομική ενίσχυση του SACP. Αντίθετα, αποφάσισε να ξεκινήσει συζητήσεις και προετοιμασίες για την συγκρότηση ενός νέου εργατικού κόμματος που θα παλεύει για το σοσιαλισμό.