Η δύναμη των δρόμων επιστρέφει στον αραβικό κόσμο και οι διαδηλωτές στο Λίβανο δίνουν το καλύτερο παράδειγμα. Από τις 17 Οκτώβρη με το που η κυβέρνηση ανακοίνωσε νέα μέτρα λιτότητας και φόρους ενόψει του προϋπολογισμού του 2020, η Βηρυτός αλλά και άλλες πόλεις γέμισαν με κόσμο, με συνθήματα και με παλμό. Την επόμενη μέρα οι διαδηλώσεις είχαν συντονιστεί ακόμη περισσότερο, είχαν απλωθεί σε άλλες πόλεις και μετατράπηκαν σε μαζικά κλεισίματα κεντρικών δρόμων και σε οδοφράγματα.
Η χώρα έχει μπει στο ρυθμό του ξεσηκωμού. Άρχισαν να παραιτούνται υπουργοί. Στις 22 Οκτώβρη κηρύχθηκε γενική απεργία. Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης βιάστηκαν να πουν πως η αιτία ήταν ένας φόρος στις τηλεφωνικές κλήσεις μέσω κοινωνικών δικτύων. Αποδεικνύεται κάτι πολύ ευρύτερο. Καθώς το κέντρο της Βηρυτού συνέχισε να παραμένει κλειστό από τις διαδηλώσεις, τα αιτήματα έγιναν αμέσως πολιτικά. Να πέσει η κυβέρνηση, να ανατραπεί ολόκληρο το πολιτικό σύστημα του Λιβάνου.
“Επανάσταση” είναι μια από τις αγαπημένες λέξεις στα πανό, στις πικέτες και στα συνθήματα. Και η επιστροφή της λέξης έχει τεράστια σημασία. Με την μετατροπή της συριακής επανάστασης σε εμφύλιο και περιφερειακό πόλεμο τα τελευταία χρόνια, όλες οι δυνάμεις είχαν βαλθεί να πείσουν πως αυτό που απομένει στον κόσμο του Λιβάνου είναι να αποδεχθεί το ρόλο ενός μικρού γηπέδου όπου θα μεταφέρονται οι αιματηροί ανταγωνισμοί των ισχυρότερων της περιοχής. 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες σε μια χώρα έξι εκατομμυρίων, απειλές για νέους βομβαρδισμούς από το Ισραήλ, συζητήσεις για το αν το ISIS θα βάλει πόδι στη χώρα, αντιπαραθέσεις σε ποιο από τα υπό διαμόρφωση μπλοκ θα καταλήξει. “Επανάσταση” έλεγαν οι ισχυροί σημαίνει καταστροφή.
Για τις ζωές των απλών ανθρώπων καταστροφή σημαίνει η ανεργία να χτυπάει κόκκινο, οι δημόσιες υπηρεσίες να διαλύονται και το κράτος να λέει ότι προέχει η αποπληρωμή του χρέους (που πλέον φτάνει το 150% του ΑΕΠ). Τα σκουπίδια δεν μαζεύονται στις φτωχογειτονιές, λείπει εξοπλισμός. Οι πυροσβέστες δεν μπορούν να σβήσουν τις φωτιές σε μια χώρα που έχει για σύμβολό της τον κέδρο, λείπει εξοπλισμός. Τα μισά κρατικά έξοδα πηγαίνουν στο χρέος. Και πάνω σε όλα αυτά, μηχανεύονται περισσότερους φόρους.
Πολιτικό σύστημα
Δεν κατάφεραν να βάλουν τον κόσμο ακόμη μια φορά να διχαστεί με βάση το θρήσκευμα και την καταγωγή. Δεν κατάφεραν να τον βάλουν να στραφεί ενάντια στους πρόσφυγες, ούτε ενάντια στους Παλαιστίνιους (εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες από την Παλαιστίνη ζουν στο Λίβανο, εντός και εκτός προσφυγικών καταυλισμών. Αντί για αυτό, οι διαδηλωτές βάζουν στο στόχαστρο εξ ολοκλήρου το πολιτικό σύστημα. Το πολιτικό σύστημα του Λιβάνου είναι ένα από τα πιο βρόμικα μετα-αποικιακά συστήματα που διαιωνίζουν και δηλητηριάζουν τις θρησκευτικές ταυτότητες. Ο κόσμος είναι αναγκασμένος να κάνει πολιτική με βάση τη θρησκεία, τα κόμματα εκλέγουν τους βουλευτές τους με βάση τις θρησκευτικές αναλογίες. Πρόεδρος πρέπει να είναι πάντα Χριστιανός, πρωθυπουργός πάντα Σουνίτης και πρόεδρος της Βουλής Σιίτης. Ο Χαρίρι κληρονόμησε την πρωθυπουργία από τον πατέρα του, ο Ναμπίχ Μπέρι είναι πρόεδρος της Βουλής 27 ολόκληρα χρόνια. Ένα από τα πανό στις διαδηλώσεις γράφει πως πριν από αυτόν υπήρχαν μόνο ο Αδάμ και η Εύα. Όλες αυτές οι βρόμικες μοιρασιές βασίζονται σε απογραφές παλιότερων δεκαετιών, ώστε οι φτωχότεροι, ιδιαίτερα οι Σιίτες, να έχουν ακόμη μικρότερη πρόσβαση στην εξουσία.
Ο απλός κόσμος στο Λίβανο ξαναενώθηκε πέρα από θρησκευτικές σημαίες το 2006 όταν αντιστάθηκε στην εισβολή του Ισραήλ. Όμως, στη συνέχεια συνέχισαν να κυβερνάνε από κοινού αυτοί που έτρεξαν να κρυφτούν και αυτοί που οργάνωσαν την αντίσταση. Η Χεζμπολάχ, που το 2006 ηγήθηκε της αντίστασης, αποδέχθηκε το ρόλο της σε αυτή τη νέα μοιρασιά. Το 2017 η Σαουδική Αραβία απήγαγε τον πρωθυπουργό Χαρίρι και τον έβαλε να παραιτηθεί από μακριά. Του ζητούσε να διώξει από την κυβέρνηση τη Χεζμπολάχ, την οποία θεωρούν μακρύ χέρι του Ιράν στη λιβανέζικη πολιτική. Η απαγωγή κατέληξε σε φιάσκο, ο Χαρίρι γύρισε στο Λίβανο και “ξεπαραιτήθηκε”. Όλα αυτά η νεολαία τα ζει στη διάρκεια ολόκληρης της ζωής της, γι’αυτό και τώρα απαντάει με περιφρόνηση στις υποσχέσεις της κυβέρνησης ότι θα πάρει μέτρα “έκτακτης ανάγκης” σε συνεργασία με τις τράπεζες. Είναι η ώρα για μια Αριστερά που και στο Λίβανο θα μπορέσει να μετασχηματίσει αυτή την οργή και την ενότητα σε αντικαπιταλισμό, τον μόνο τρόπο για να διαλυθεί ολόκληρο το σύστημα των θρησκευτικών διαχωρισμών, χωρίς να αφεθεί χώρος σε ιμπεριαλιστές και υπο-ιμπεριαλιστές να παίξουν τα δικά τους παιχνίδια.