Από τη μια είναι οι πιστωτές -κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμοί, ιδιωτικές τράπεζες, κερδοσκοπικά κεφάλαια - που απαιτούν, πλέον, δρακόντεια μέτρα, το διαβόητο Μνημόνιο ΙΙ, σαν αντάλλαγμα για να συνεχίσουν να «στηρίζουν» την Ελλάδα. Και από την άλλη είναι η λαοθάλασσα των απεργών και των «αγανακτισμένων πολιτών» που πλημμυρίζει καθημερινά, πλέον, δρόμους και πλατείες, μουντζώνει τη Βουλή, «υποδέχεται» υπουργούς και βουλευτές της εξουσίας με βρισιές και γιαούρτια και απειλεί να παραλύσει τη χώρα αν η κυβέρνηση τολμήσει να επιβάλλει τα νέα μέτρα.
Το ελληνικό δημόσιο, με βάση τις σημερινές προβλέψεις, θα χρειαστεί μέσα στην επόμενη τριετία νέα δάνεια πάνω από 140 δισεκατομμύρια ευρώ για να καλύψει τις υποχρεώσεις του -με πρώτη και κύρια «υποχρέωση» την καταβολή των τόκων και των χρεολυσίων στους παλιούς του δανειστές. Μέσα στο 2012 και το 2013 μόνο, λήγουν ομόλογα αξίας πάνω από 65 δισεκατομμυρίων ευρώ. Με βάση τους αρχικούς υπολογισμούς του «Μνημονίου Ι» το ελληνικό δημόσιο θα μπορούσε να δανειστεί αυτά τα ποσά από τις «αγορές» αφού, χάρη στα σκληρά μέτρα, η αξιοπιστία της χώρας θα είχε αποκατασταθεί.
Σήμερα, βέβαια, τα πράγματα μοιάζουν πολύ διαφορετικά. Το Μνημόνιο έχει αποτύχει, τα ελλείμματα του δημοσίου εξακολουθούν να βρίσκονται στα ύψη, η Moody’s, η Fitch και η Standard & Poor’s υποβαθμίζουν ολοένα και χειρότερα την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας. Η επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές μέσα στα επόμενα χρόνια είναι απλά αδύνατη.
Η αποτυχία του Μνημονίου πυροδότησε τις προηγούμενες βδομάδες τις συζητήσεις για την επικείμενη χρεοκοπία, το «κούρεμα», την «αναδιάρθρωση», την επιστροφή στη δραχμή κλπ. Τα σενάρια αυτά, όμως, δεν είναι τρομαχτικά μόνο για την ελληνική άρχουσα τάξη αλλά και για ολόκληρο το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα και το ευρωπαϊκό «οικοδόμημα». Οι αγορές θα μεταφράσουν μια ελληνική χρεοκοπία σαν αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηρίξει τις οικονομίες της, κάτι που θα προκαλέσει σχεδόν αυτόματα και την χρεοκοπία και της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας και κανένας δεν ξέρει που θα σταματήσει η αλυσιδωτή αντίδραση.
Βόμβα μεγατόνων
Συνολικά η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα χρωστάνε πάνω από 1.000 δισεκατομμύρια ευρώ στις γερμανικές, γαλλικές και βρετανικές τράπεζες. Πρόκειται για μια βόμβα μεγατόνων στα θεμέλια του παγκόσμιου τραπεζικού συστήματος -ένα ρίσκο που κανένας υπουργός Οικονομικών και καμιά κυβέρνηση, όσο «σκληρή» και να το παίζει δεν είναι διατεθειμένη να πάρει.
Το «Μνημόνιο ΙΙ» και η παράταση της διασωλήνωσης της ελληνικής οικονομίας δεν είναι «λύση» -αυτό το ξέρουν ακόμα και οι ίδιοι οι εμπνευστές αυτού του αρρωστημένου σχεδίου. «Η Ελλάδα και η Ευρωζώνη αγόρασαν λίγο ακόμα χρόνο», έγραφε χαρακτηριστικά την περασμένη Παρασκευή, όταν ανακοινώθηκε ότι «κλείδωσε» η συμφωνία για το νέο Μνημόνιο η εφημερίδα Financial Times.
Οι λεπτομέρειες του νέου σχεδίου δεν έχουν ακόμα αποφασιστεί. Αυτό που έχει «κλειδώσει» είναι ο τρόπος με τον οποίο όλοι αυτοί οι «σωτήρες» υπολογίζουν να εξασφαλίσουν τα κεφάλαιά τους: με την εγκατάσταση «τοποτηρητών» στα κρίσιμα υπουργεία.
Ο Παπανδρέου έκανε λόγο για «τεχνική βοήθεια». Δεν πρόκειται για αυτό: οι πιστωτές θα εγκαταστήσουν απλά «δικούς τους ανθρώπους» στην δημόσια διοίκηση με στόχο να εξασφαλίσουν ότι η αποπληρωμή αυτών των δανείων θα είναι πλέον η πρώτη προτεραιότητα για το ελληνικό κράτος. Οι «τοποτηρητές» θα επιβλέπουν την συλλογή των φόρων, το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και το πρόγραμμα περιορισμού της «δημόσιας σπατάλης». Με άλλα λόγια θα ελέγχουν τα έσοδα και τα έξοδα του δημοσίου.
Για να πάρει κανείς μια ιδέα και μόνο για τα μέτρα που ετοιμάζουν αρκεί να ρίξει μια ματιά στα σχέδιά τους για την αξιοποίηση των δημόσιων νοσοκομείων -όχι φυσικά στα πλαίσια κάποιας βελτίωσης της υγείας, αλλά στα πλαίσια αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας: ένα από τα πράγματα που ετοιμάζονται να εκχωρήσουν στους ιδιώτες είναι και τα δωμάτια στα δημόσια νοσοκομεία. Ναι, καλά διαβάσατε! Τα δωμάτια θα δοθούν για «αξιοποίηση» στα αφεντικά των διαφόρων «Υγεία» και «Ιατρικών Κέντρων». Όσο για εμάς, τους χιλιάδες απλούς ανθρώπους, οι διάδρομοι και τα ράντζα είναι υπεραρκετά.