Ηδη έχουν διαπιστωθεί περισσότεροι από 20 θάνατοι, ενώ πάνω από 500 άνθρωποι έχουν νοσηλευτεί σε νοσοκομεία. Τα συγκεκριμένο βακτήριο προκαλεί σοβαρή βλάβη στα νεφρά που οδηγεί ταχύτατα σε νεφρική ανεπάρκεια.
Οι κόντρες ανάμεσα στη Γερμανία και την Ισπανία για το ποιος έχει την ευθύνη για την κρίση είναι ένας πρώτος τρόπος που φαίνεται τι επιπτώσεις έχει η αντιμετώπιση της διατροφής ως εμπορεύματος. Οι εταιρείες που ελέγχουν τα τρόφιμα και κατ'επέκταση τα κράτη που τις στηρίζουν, κρατάνε σαν επτασφράγιστο μυστικό τις διαδικασίες της παραγωγής και του ελέγχου. Μόνο σε στιγμές κρίσης έρχονται στο φως πλευρές της πραγματικότητας, και ακόμη και τότε, αντιμετωπίζουν την αλήθεια ως πλήγμα στα κέρδη τους.
Χρειάστηκε να διαπιστωθεί ο θάνατος μικρών παιδιών από πέτρα στα νεφρά στην Κίνα το 2008 για να αποκαλυφθεί ότι μια εταιρεία χρησιμοποιούσε μελαμίνη(!) για να αυξάνει τον όγκο της σκόνης γάλακτος. Στα τέλη της δεκαετίας του '90, μόνο όταν ξέσπασε η κρίση των “τρελών αγελάδων”, ήρθε στο φως ότι οι εταιρείες χρησιμοποιούσαν πτώματα νεκρών ζώων ως τροφή για τις αγελάδες και έτσι προκλήθηκε η επιδημία της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας.
Στον Καναδά, το 2008, όταν ξέσπασε έξαρση λιστερίωσης από γάλα συγκεκριμένης εταιρείας και έχασαν τη ζωή τους 23 άνθρωποι, αποκαλύφθηκε ότι η κυβέρνηση για να γλιτώσει χρήματα από τον προϋπολογισμό, άρχιζε να ιδιωτικοποιεί τον έλεγχο στην ασφάλεια των τροφίμων. Στην πράξη η ιδιωτικοποίηση σήμαινε ότι η κάθε μια εταιρεία έχει τους δικούς της ελεγκτές και εφαρμόζει τα δικά της πρότυπα ελέγχου, πάντα με κριτήριο τα κέρδη.
Καπιταλιστική παραγωγή
Όμως, η παραγωγή τροφίμων δεν είναι επικίνδυνη μόνο όταν δεν εφαρμόζονται οι κατάλληλοι έλεγχοι. Η δημόσια υγεία κινδυνεύει από την ίδια τη φύση της καπιταλιστικής παραγωγής. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέδειξαν μόλις την περασμένη βδομάδα οι Τάιμς της Νέας Υόρκης.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, οι μεγάλες εταιρείες που ελέγχουν τη βιομηχανία του κρέατος χρησιμοποιούν σε μαζική κλίμακα αντιβιοτικά για να διασφαλίσουν την υγεία των ζώων. Τα ζώα ταΐζονται με αντιβιοτικά για να αυξάνεται ο όγκος τους και να είναι ανθεκτικά στο υπερβολικό στρίμωγμα ενός τεράστιου ζωϊκού πληθυσμού στον ίδιο χώρο. Το αποτέλεσμα, όπως εξηγεί η εφημερίδα είναι ότι “αυτό που αυξάνεται είναι τα βακτήρια που είναι ανθεκτικά στα αντιβιοτικά, κάτι που σημαίνει ότι μια σειρά κατηγορίες αντιβιοτικών δεν έχουν πλέον αποτελέσματα όταν εφαρμόζονται στους ανθρώπους. Το αντίτιμο του φτηνού κρέατος είναι ότι έχουν θυσιάσει ορισμένα από τα πιο σημαντικά φάρμακα που έχουν αναπτυχθεί.”
Σύμφωνα με υπολογισμούς, το 70% των αντιβιοτικών που πωλούνται στις ΗΠΑ, καταναλώνονται ως τρόφιμα από ζώα. Μπορεί οι γιατροί και στην Ελλάδα να μας συμβουλεύουν να μην υπερκαταναλώνουμε αντιβιοτικά γιατί έτσι ενισχύουμε τα πιο ανθεκτικά βακτήρια, όμως για εκατομμύρια αγελάδες, κατσίκες, πρόβατα και κοτόπουλα δεν υπάρχει ζήτημα “επιλογής”. Οι φαρμακοβιομηχανίες μαζί με την βιομηχανία τροφίμων έχουν ήδη επιλέξει το μενού.
Το σύμπλεγμα φαρμακοβιομηχανίας και βιομηχανίας τροφίμων συμπληρώνεται από τη χημική βιομηχανία που παράγει λιπάσματα. Και οι τρεις πλευρές έχουν συμφέρον από τον περιορισμό της φυσικής ποικιλότητας, ώστε να εξασφαλίζουν τον έλεγχο από την παραγωγή μέχρι την κατανάλωση, από τους σπόρους, το λίπασμα και τις ζωωτροφές ως το τελικό προϊόν.
Η σημαντικότερη αντίφαση είναι ότι ενώ όλη αυτή η βιομηχανία έχει καταφέρει σήμερα να παράγει τα περισσότερα τρόφιμα στην ιστορία της ανθρωπότητας, τα τρόφιμα αυτά δεν φτάνουν σε αυτούς που τα έχουν ανάγκη. Τα τρόφιμα είναι ένας χρηματιστηριακός δείκτης όπως το ασήμι ή το πετρέλαιο. Οι εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων είναι ότι οι τιμές των σιτηρών θα συνεχίσουν να αυξάνονται μέχρι το 2015, οπότε θα έχουμε ένα δισεκατομμύριο πεινασμένους ανθρώπους στον πλανήτη.
Δίπλα στα συνθήματα “Η υγεία δεν είναι εμπόρευμα” και “Η παιδεία δεν είναι εμπόρευμα” το σημερινό σκάνδαλο μας υπενθυμίζει ότι χρειάζεται να προσθέτουμε το “Η διατροφή μας δεν είναι εμπόρευμα”. Το πώς και το τι παράγεται για να τρέφεται η ανθρωπότητα δεν μπορεί να παραμένει στον έλεγχο μιας μειοψηφίας που εφαρμόζει τις πιο βάρβαρες μεθόδους πάνω στους ανθρώπους, στα ζώα και στην υπόλοιπη φύση. Παλεύουμε για να περάσει στον έλεγχο της μεγάλης πλειοψηφίας.