Διεθνή
Mike Davis: Είναι ώρα για “μεταβατικά αιτήματα”

20/9/19, Διαδήλωση στο Σικάγο ενάντια στην περιβαλλοντική καταστροφή. Φωτό: Charles Rex Arbogast/AP

Μάικ Ντέιβις

 

Ο ιστορικός και ακτιβιστής Μάικ Ντέιβις μίλησε σε διαδικτυακή εκδήλωση του SWP με θέμα «Επικίνδυνοι καιροί: μετά τον Τραμπ, τελειώνει ο εφιάλτης;» μαζί με την Βιρτζίνια Ροντίνιο του Marx21US, λίγες μόνο μέρες μετά τα συγκλονιστικά γεγονότα στο Καπιτώλιο. Παρουσιάζουμε εδώ βασικά σημεία της ομιλίας του.

Η πιο συγκλονιστική στιγμή της εισβολής στο Καπιτώλιο ήταν όταν το πλήθος άρχισε να φωνάζει “κρεμάστε τον Πενς” τον αντιπρόεδρο του Τραμπ. Αυτό που συνέβη στο Καπιτώλιο δεν ήταν τίποτα λιγότερο από τη διάλυση του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Η πόλωση στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αυξάνεται. Από την πλευρά της Γερουσίας υπάρχει μια ευθυγράμμιση με την παραδοσιακή βάση του Ρεπουμπλικανικού κόμματος μέσα στις μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ η πτέρυγα της λαϊκιστικής δεξιάς παραμένει με τον Τραμπ. Είναι μια συγκλονιστική εξέλιξη.

Από τη μία πλευρά υπάρχουν τα 140 μέλη των Ρεπουμπλικάνων του Κογκρέσου που ψήφισαν υπέρ της ακύρωσης του αποτελέσματος των εκλογών. Πρόκειται για τον σκληρό πυρήνα του Τραμπ. Από τα 72 εκατομμύρια που τον ψήφισαν τον Νοέμβρη, η μεγάλη πλειοψηφία ανήκει σε αυτό το κομμάτι. Και άρα ο Τραμπ δεν πρόκειται να εξαφανιστεί σύντομα.

Στη Γερουσία τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Μερικοί από τους νέους γερουσιαστές των Ρεπουμπλικάνων έχουν αποσκιρτήσει. Δεν πρόκειται απλά για μια αντίδραση στην εισβολή. Από τις εκλογές και μετά, μεγάλες επιχειρήσεις στρέφονται εναντίον του Τραμπ. Την περασμένη Τετάρτη η οργάνωση που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ιστορικά ως το “θεμέλιο” του σύγχρονου Ρεπουμπλικανισμού, η Εθνική Ένωση Κατασκευαστών, ζήτησε από τον Πενς να χρησιμοποιήσει την 25η τροπολογία για να ανατρέψει τον Τραμπ.

Σκληρή Δεξιά

Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως δεν υπάρχουν μετριοπαθείς Ρεπουμπλικάνοι. Ανήκουν όλοι στη σκληρή δεξιά. Οι δύο πτέρυγες των Ρεπουμπλικάνων θα βρίσκονται το επόμενο διάστημα κάτω από την ίδια ταμπέλα αλλά θα λειτουργούν στην ουσία σαν δύο κόμματα.

Ο Μπάιντεν από την άλλη εγκατέλειψε ηλιθιωδώς το ζήτημα της οικονομίας. Οι Δημοκρατικοί δεν έπρεπε ποτέ να επιτρέψουν τον διαχωρισμό του ζητήματος της πανδημίας από το ζήτημα των θέσεων εργασίας και της ανεργίας. Ήταν πολύ εύκολο να επικεντρώσουν την καμπάνια τους γύρω από το “θέλουμε δουλειές για τον κόσμο και γι' αυτό πρέπει να έχουμε μια εθνική στρατηγική αντιμετώπισης της πανδημίας”. Δεν το έκαναν. Το αποτέλεσμα ήταν ότι ο Τραμπ μπόρεσε να παρουσιαστεί, χάρη και στην αύξηση των θέσεων εργασίας τον Οκτώβριο, ως ο υποψήφιος που πάλευε για νέες θέσεις εργασίας. Το εργατικό κίνημα έχει την ευθύνη να απομακρύνει από τον Τραμπ αυτό τον κόσμο της δουλειάς.

Ένα από τα πράγματα που μου φάνηκε σοκαριστικό σε αυτήν την προεκλογική καμπάνια ήταν το πόσο λίγο βγήκε μπροστά το συνδικαλιστικό κίνημα. Υπήρχαν εξαιρέσεις, όπως το προοδευτικό σωματείο Nurses United (Ενωμένες Νοσηλεύτριες) που ήταν παντού, υποστηρίζοντας τον Μπέρνι Σάντερς. Αλλά σε πολλά συνδικάτα, ιδίως στα βιομηχανικά, οι ηγεσίες ήταν λες και φοβόντουσαν να πείσουν τα ίδια τους τα μέλη να μην ψηφίσουν τον Τραμπ.

Ο Μπάιντεν ανακοίνωσε ότι θα είναι ο καλύτερος πρόεδρος της αμερικάνικης ιστορίας για τον κόσμο της εργασίας και τα συνδικάτα. Ο προοδευτικός κόσμος στους δρόμους, στους χώρους δουλειάς και στο Κογκρέσο θα πρέπει να τον κρατήσει υπόλογο σε αυτή του την υπόσχεση. Έχει προσφέρει ένα άνοιγμα. Τα πράγματα τώρα εξαρτώνται από το αν θα οργανωθούν καινούριες καμπάνιες και από την αναζωογόνηση της μαχητικής ηγεσίας της βάσης του εργατικού κινήματος.

Το πρόβλημα με την καμπάνια του Σάντερς από την άλλη μεριά ήταν το εξής. Έβαλε σε κίνηση μια τεράστια ενέργεια, σε σημείο που η μεγάλη πλειοψηφία των ψηφοφόρων κάτω των 30 ετών λένε πως προτιμάνε τον σοσιαλισμό από τον καπιταλισμό. Πρόκειται για μια εξαιρετική στιγμή στην αμερικανική ιστορία.

Όμως είχε υποσχεθεί ότι τα κινήματα θα βοηθούσαν τους προοδευτικούς υποψηφίους και αυτοί θα βοηθήσουν τα κινήματα, και αυτό δεν συμβαίνει. Ο Σάντερς από το Μάρτιο επικροτεί τις δράσεις των εργατών και των αντιρατσιστών. Αλλά αυτό συνοδεύεται πάντα από την ατάκα, “Στείλτε χρήματα σε αυτόν τον προοδευτικό υποψήφιο”. 

Δεν πρέπει ποτέ να εγκαταλείπουμε τους δρόμους. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τους δρόμους, τους χώρους εργασίας και τις τοπικές μάχες για να ασκήσουμε πίεση στο Κογκρέσο, αλλά πάνω απ' όλα για να διατηρήσουμε τον ακτιβισμό και να συνεχίσουμε να πιέζουμε τα πράγματα προς τα αριστερά.

Μεταβατικά αιτήματα

Βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου τα σοσιαλιστικά αιτήματα - για κοινωνική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής - έχουν αποκτήσει ξαφνικά πραγματική, μαζική απήχηση. Είναι προφανές ότι η βιομηχανία των γηροκομείων πρέπει να διαλυθεί. Πρέπει να εξοβελίσουμε τις επενδυτικές εταιρείες που την ελέγχουν. Πρέπει να απαιτήσουμε να περάσουν το Amazon και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάτω από κοινωνική ιδιοκτησία και υπό δημοκρατικό έλεγχο. Αν το λέγαμε αυτό πριν από πέντε χρόνια, όλοι θα έχασκαν. Αλλά τώρα βγάζει νόημα για εκατομμύρια ανθρώπους Μέσα λοιπόν σε αυτό το ευρύτερο προοδευτικό κίνημα, οι σοσιαλιστές πρέπει να προβάλουν πραγματικά ριζοσπαστικές λύσεις, “μεταβατικά αιτήματα” όπως θα έλεγε ο Τρότσκι.

Το πρόβλημα είναι ότι σε μια περίοδο που προσφέρεται αυτή η εξαιρετική ευκαιρία για να χτιστεί ένα γνήσιο σοσιαλιστικό κίνημα, η αριστερά είναι κατακερματισμένη. Τα καλύτερα αποτελέσματα τα πετυχαίνει σε τοπικό επίπεδο. Δεν υπάρχει κάποια συμμαχία ή καμπάνια που να αφορά όλη τη χώρα. Οι Δημοκράτες Σοσιαλιστές της Αμερικής είναι αποτελεσματικοί στο τοπικό επίπεδο, αλλά σε εθνικό επίπεδο δεν είναι οργανωμένοι και αδυνατούν να δώσουν την οποιαδήποτε ενιαία απάντηση.

Οι συνθήκες όμως είναι πολύ ακραίες σε αυτήν τη χώρα. Δεν μιλάω μόνο για τους θανάτους, μιλάω για τα φοβερά υψηλά ποσοστά ανεργίας, τη φτωχοποίηση κτλ. Το απαραίτητο οξυγόνο για την καύση των κοινωνικών αγώνων υπάρχει και θα αυξάνεται.

Ο Μπάιντεν μιλά για ένα νέο Νιου Ντιλ αλλά κάτι τέτοιο είναι απίθανο. Είναι ξεκάθαρο ότι στις ΗΠΑ μόνο μέσα από το Δημόσιο μπορούν να δημιουργηθούν δουλειές με αξιοπρεπείς μισθούς. Όμως το δημόσιο έχει καταστραφεί από τον Τραμπ που απέλυσε 1.000.000 υπάλληλους.

Ο καπιταλισμός παγκοσμίως αδυνατεί να δημιουργήσει θέσεις εργασίας. Δεν υπάρχει λοιπόν καμία από τις προϋποθέσεις για να απαντήσει ο Μπάιντεν στην ερώτηση “τι θα κάνετε για να βελτιώσετε την εργασιακή ασφάλεια και για να δημιουργήσετε νέες θέσεις εργασίας;” Οι Δημοκρατικοί δεν έχουν απαντήσει ποτέ σε αυτό το ερώτημα και γι' αυτό έχουν χάσει τόσους πολλούς συνδικαλισμένους εργάτες. 

Υγεία

Στα τέλη Μαρτίου το στρατόπεδο Μπάιντεν συνομίλησε με εκπροσώπους του Σάντερς. Αυτοί κατέληξαν να αποδεχτούν την πρόταση του Μπάιντεν που διατηρούσε το ρόλο των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών στην Υγεία. Αυτό ήταν ένα μεγάλο στρατηγικό λάθος. Η πρόταση για ένα Εθνικό Σύστημα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για όλους (Medicare for all) είναι πιο δημοφιλής από ποτέ, ειδικά δεδομένου ότι εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν χάσει την ασφάλεια υγείας τους κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης. Το πώς θα διεξάγουν τον αγώνα για αυτό θα αποτελέσει μια δοκιμή για τους προοδευτικούς που είναι εκλεγμένοι. Δεν θα πρέπει να το διαπραγματευτούν.

Θα δούμε πολύ σύντομα τι μπορούν να πετύχουν αυτοί οι εκλεγμένοι προοδευτικοί. Αλλά χωρίς καμία αμφιβολία, η ύψιστη προτεραιότητα πρέπει να παραμείνει η οργάνωση τοπικά και στους χώρους δουλειάς και το χτίσιμο μεγάλων, πανεθνικών κινημάτων στους δρόμους.

Όλοι επικεντρώνουν την προσοχή τους αυτή τη στιγμή στην ανάπτυξη της ακροδεξιάς. Αλλά αυτό που δεν έχει προηγούμενο σε αυτή τη χώρα είναι η αύξηση του ακροατηρίου για τον σοσιαλισμό και αυτών που δεν φοβούνται να χρησιμοποιήσουν τη λέξη «Σοσιαλισμός». Έχουμε τεράστια καθήκοντα μπροστά μας. Αλλά είμαι πολύ αισιόδοξος.