Από τη Μάνδρα στο Μάτι κάθε χρόνο ανθρώπινες ζωές, περιβάλλον και κατοικίες απειλούνται με καταστροφή. Που βρίσκεται το πρόβλημα και τι μπορεί να γίνει;
Η συχνότητα και ο ακραίος καταστροφικός χαρακτήρας των πυρκαγιών διεθνώς και στη χώρα μας παραπέμπουν άμεσα στο μείζον θέμα της κλιματικής αλλαγής. Στη Διεθνή Διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή στο Παρίσι το 2015 οι ΗΠΑ υπέγραψαν την κοινή απόφαση λήψης μέτρων για τη συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας κάτω από 2 βαθμούς, αλλά ο πρόεδρος Τραμπ απέσυρε την υπογραφή της χώρας του. Η Κίνα δεν προσήλθε στη διάσκεψη αν και έχει τεράστια συμμετοχή στην υπερθέρμανση του πλανήτη.
Τα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής είναι ήδη ορατά με δραματικές επιπτώσεις: δεκάδες εκατομμύρια πρόσφυγες λόγω ξηρασίας και πλημμυρών, τεράστιες καταστροφές δασών, ακραία πλημμυρικά φαινόμενα, ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες. Τα ανθρώπινα θύματα συνεχώς πολλαπλασιάζονται, ενώ ζώα και πουλιά εξοντώνονται μαζικά από τις πυρκαγιές.
Σύμφωνα με τη διεθνή ερευνήτρια και πανεπιστημιακό Νατάσσα Ρωμανού «λόγω της κλιματικής αλλαγής τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη έχουν τετραπλασιαστεί οι πλημμύρες και έχουν διπλασιαστεί οι καύσωνες, οι ξηρασίες, οι πυρκαγιές και οι καταιγίδες ενώ στην Αττική, την περισσότερο πυρόπληκτη περιφέρεια της χώρας, έχει καεί το 40% του δασικού πλούτου της. Η θερμοκρασία στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 1,3 βαθμούς σε σχέση με 50 χρόνια πριν ενώ τα πιο θερμά χρόνια ήταν από το 2011 και μετά».
Η διεθνής διάσταση της κλιματικής αλλαγής και η απουσία επαρκών παγκόσμιων συμφωνιών για την αντιμετώπισή της δεν απαλλάσσει τα εθνικά κράτη. Η Ελλάδα κωφεύει στα επίδικα γενικά και ειδικά μέτρα. Από την εποχή των μνημονίων, όχι μόνο δεν υπάρχουν πολιτικές πρόληψης από τις πυρκαγιές και θετικών ανασχετικών πολιτικών, αλλά προστίθενται συνεχώς νέοι «αναπτυξιακοί» νόμοι και «επενδύσεις» που επιβαρύνουν ιλιγγιωδώς τις ήδη επικίνδυνες συνθήκες εκδήλωσης ακραίων φαινομένων.
Οι σημερινές κυβερνητικές πολιτικές που αφορούν στις εξορύξεις υδρογονανθράκων, στη διαχείριση των απορριμμάτων, στην προνομιακή μεταχείριση ελλήνων και ξένων επενδυτών στους τομείς του τουρισμού, των ανεμογεννητριών, της μεταλλευτικής δραστηριότητας, των ορυκτών καυσίμων αλλά και στην αποδοχή της μικρής και μικρομεσαίας αυθαιρεσίας, αντιστρατεύονται την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, συνεργώντας στην επιδείνωση των παραγόντων που την προκαλούν.
Η αυθαίρετη δόμηση στη σύγχρονη Ελλάδα αποτελεί μια διαχρονική νοσηρή πραγματικότητα όσον αφορά στη δεύτερη κατοικία, η οποία με την ανοχή ή/και την ενθάρρυνση του κράτους δημιούργησε ένα ακλόνητο σύστημα αλληλεξάρτησης μεταξύ των μεταπολεμικών κυβερνήσεων και μεγάλων κατηγοριών του πληθυσμού. Η κατάσταση παροξύνθηκε με την εφαρμογή των μνημονίων και καθόλου δεν ανακόπηκε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Μάλιστα «οι αστικές πυκνώσεις», που συμπληρώνουν τις διαδικασίες εκπόνησης δασικών χαρτών, υπενθυμίζουν στην εκλογική πελατεία ότι και η μικρομεσαία αυθαιρεσία θα προστατευτεί, καθώς οι αυθαίρετες «πυκνώσεις» δεν θα κατεδαφιστούν. Ευτυχώς το ΣτΕ ανέτρεψε με απόφασή του τα σχέδια του αν. υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σ. Φάμελλου όσον αφορά τη νομιμοποίηση αυθαίρετων οικισμών εντός δασών που χαρακτήρισε «αστικές πυκνώσεις».
Αυτό που πρέπει να γίνει σήμερα είναι μια πλήρης ανατροπή της σημερινής πολιτικής όπως ασκείται από τα Υπουργεία Οικονομίας και Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Τι συμβαίνει με τους ελεύθερους χώρους της Αθήνας και της Αττικής από το Ελληνικό μέχρι το πάρκο Γουδή; Ποιος ο ρόλος των «επενδυτών» που, κυβέρνηση και αντιπολίτευση υποστηρίζουν σαν τη μόνη λύση - από τους ελεύθερους χώρους μέχρι τη διαχείριση των απορριμμάτων;
Θέλω να θυμίσω ότι το κίνημα για την προστασία των ελεύθερων πράσινων, αδόμητων χώρων όπως και σημαντικών ιστορικών κτιρίων είναι μαζικό και συνεχές στην Αθήνα μέχρι και σήμερα. Στο πλαίσιο αυτών έχουν σωθεί πολλοί χώροι όπως: πάρκο Φιξ, πάρκο Κύπρου και Πατησίων, κτήμα Δρακόπουλου, δημοτική αγορά Κυψέλης, προσφυγικά λεωφόρου Αλεξάνδρας, πάρκο Ναυαρίνου, ΚΑΠΑΨ, πάρκο Ευαγγελισμού, κλπ. Το μητροπολιτικό πάρκο Γουδή-Ιλισίων, 5000 στρ., αποτελεί κατάκτηση του κινήματος που αναπτύχθηκε στους πέριξ δήμους Αθήνας, Ζωγράφου, Χολαργού - Παπάγου. Το μητροπολιτικό πάρκο στον Ελαιώνα δεν υλοποιήθηκε, όμως δεν προχώρησαν τα τεράστια έργα Βωβού σε σύμπραξη με τον δήμο Αθηναίων. Το μητροπολιτικό πάρκο Ελληνικού ακυρώθηκε και το ακίνητο δόθηκε μέσω του ΤΑΙΠΕΔ στη Lamda Development. Παραταύτα ο αγώνας για την ανατροπή των φαραωνικών σχεδίων συνεχίζεται με παρεμβάσεις ενός πολυσυλλεκτικού κοινωνικού κινήματος. Όπως δήλωσε πρόσφατα ο αρμόδιος υφυπουργός Σ. Πιτσιόρλας για να ξεμπλέξει το καζίνο θα χρειαστούν 2-3 χρόνια.
Σχετικά με τη διαχείριση των απορριμμάτων η ευθύνη για την κατάσταση στην Αττική ανήκει εξ ολοκλήρου στον υπεύθυνο αν. υπουργό Σ. Φάμελλο και την περιφερειάρχη Αττικής Ρ. Δούρου. Όχι μόνο αδράνησαν για μια πενταετία, τη στιγμή που αρκετοί δήμοι είχαν ενστερνιστεί και υλοποιούσαν την επανάχρηση - ανακύκλωση, αλλά διαιώνισαν τις φερόμενες ως λύσεις του ΧΥΤΑ της Φυλής και της καύσης, φορτώνοντας όλη τη ρύπανση και τα σημαντικά προβλήματα υγείας στους κατοίκους της Δυτικής Αττικής. Σήμερα σχεδιάζεται να προστεθούν νέος ΧΥΤΑ στη Φυλή, επέκταση του ΕΜΑΚ (καύση) και νέοι χώροι ταφής πάλι στη Δυτική Αττική.
Μόνη λύση είναι η σχεδιασμένη πολιτική επανάχρησης ανακύκλωσης στηριγμένη στους δήμους και τις θετικές προσπάθειες μεγάλου αριθμού κατοίκων που σέβονται τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.
Τι έχει σημάνει για τους κατοίκους της Αθήνας το μπουμ του τουρισμού και του rbnb;
Αρχικά το airbnb αντιμετωπίστηκε ως ένας τρόπος ενεργοποίησης της λιμνάζουσας αγοράς ακινήτων λόγω των μνημονιακών πολιτικών. Στη συνέχεια όμως αποδείχθηκε - και λόγω ανυπαρξίας ελέγχων και ασυδοσίας - ότι οδήγησε σε ραγδαία άνοδο της αξίας των ακινήτων με αποτέλεσμα οι ενοικιαστές και γενικά οι απροστάτευτοι στεγαστικά να βρεθούν σε εξαιρετικά δυσμενή θέση όσον αφορά το ύψος των ενοικίων και τις τιμές της κατοικίας. Επιπλέον ολόκληρες γειτονιές αλλάζουν ριζικά χαρακτήρα.
Από την εμπειρία σου σαν δημοτική σύμβουλος Αθήνας ποια είναι τα περιθώρια δράσης μέσα στο δημοτικό συμβούλιο; Ποιος ο ρόλος που έχουν παίξει και μπορούν να παίξουν τα κινήματα πόλης;
Οι δημοτικές αρχές αποτελούν μια μορφή αποκεντρωμένης αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Η «συντριβή του σημερινού κράτους» δεν σημαίνει κατάργηση των θεσμών της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας αλλά ριζικό εκδημοκρατισμό τους, όπως το εκφράζει ο Νίκος Πουλαντζάς : «Όταν λέμε ότι πρέπει να υπάρχει συνάρθρωση ανάμεσα σε μορφές αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και σε μορφές άμεσης δημοκρατίας, αυτό σημαίνει προφανώς ότι δεν θέλουμε να ανανεώσουμε αλλά να ξεπεράσουμε το υπάρχον δημοκρατικό σύστημα, ότι θέλουμε να ξεπεράσουμε τον ολοκληρωτικό διαχωρισμό που υπάρχει ανάμεσα σε μια κάστα επαγγελματιών της πολιτικής και στον υπόλοιπο πληθυσμό».
Γνωρίζουμε, άλλωστε, ότι «για να ενδιαφερθούν οι άνθρωποι θα πρέπει να έχουν την εντύπωση ότι επηρεάζουν τις αποφάσεις που τους αφορούν και για να επηρεάζουν αυτές τις αποφάσεις θα πρέπει να σχηματίσουν μια συλλογική οντότητα, να συζητούν από κοινού, να μπορούν να πιέζουν κ.λπ. Το απομονωμένο άτομο, το άτομο έτσι όπως το αντιλαμβάνεται η αστική τάξη μπροστά στην πολιτική μηχανή, αποσύρεται στη σφαίρα της ιδιωτικής ζωής του».
Η λαϊκή αυτοοργάνωση - κοινωνικά κινήματα και βουλευόμενα κοινωνικά σώματα, αυτόνομα από το κράτος και τα κόμματα - δηλαδή η άμεση δημοκρατία, αποτελεί εγγύηση ότι η αντιπροσώπευση δεν θα εκφυλιστεί σε ανάθεση και ότι ακόμα και τα πολιτικά κόμματα που εκφράζουν γνήσια τις λαϊκές τάξεις δεν θα καταλήξουν σε κρατικά μορφώματα, διαιωνίζοντας την κυριαρχία του κράτους που θα πρέπει να καταστρέψουν (κατασταλτικοί μηχανισμοί) ή να εκδημοκρατίσουν ριζικά (διασφάλιση της αντιπροσώπευσης, ουσιαστικοποίηση των τυπικών ελευθεριών, κ.λπ.).
Αν στο επίπεδο του κεντρικού κράτους το αντιπροσωπευτικό σύστημα δεν διεμβολίζεται σήμερα εύκολα από λαϊκά αιτήματα, στο επίπεδο των τοπικών κοινοβουλίων τα πράγματα είναι διαφορετικά, όπως δείχνει η πολύ θετική εμπειρία που αποκόμισα από την οκτάχρονη συμμετοχή μου ταυτόχρονα στο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας και τα κοινωνικά κινήματα.
Βρισκόμαστε μπροστά σε πολλαπλές εκλογές και έχεις δηλώσει ότι θα στηρίξεις την Ανταρσία στις Γειτονιές της Αθήνας και τον Πέτρο Κωνσταντίνου. Πώς βλέπεις συνολικά την εκλογική μάχη στην Αθήνα και ποιο είναι το νόημα αυτής της στήριξης;
Με την ΚΕΕΡΦΑ, τον Πέτρο Κωνσταντίνου και τους τρεις συνηγόρους της πολιτικής αγωγής στη μεγάλη δίκη της Χρυσής Αυγής: Δημήτρη Ζώτο, Θανάση Καμπαγιάννη και Κώστα Παπαδάκη με συνδέει ο διαρκής και ανυποχώρητος αγώνας τους ενάντια στο φασισμό, το ρατσισμό και την εγκληματική νεοναζιστική οργάνωση. Το ελάχιστο που μπορούσα να κάνω, γνωρίζοντας από κοντά αυτή τη στάση, είναι η στήριξη του ψηφοδελτίου στο δήμο της Αθήνας, στον οποίο δόθηκε και δίνεται μια μεγάλη μάχη ενάντια στο χρυσαυγίτικο παρακράτος. Ο Πέτρος Κωνσταντίνου βρίσκεται πάντα εκεί που συμβαίνουν τα μεγάλα εγκλήματα κατά των μεταναστών - από τα Πετράλωνα που δολοφονήθηκε ο Σαχζάτ Λουκμάν μέχρι τα φραουλοχώραφα. Ξέρουμε ότι θα συνεχίσει με την ίδια αφοσίωση αυτόν τον αγώνα.