Περιβάλλον
Τα "πράσινα" ψέμματα - Επενδυτές που φέρνουν το χάος

Επαίρεται η κυβέρνηση ΝΔ ότι με τα κεφάλαια του ταμείου ανάκαμψης και τους επενδυτές που συρρέουν στη χώρα για να τα ξεκοκκαλίσουν προχωράει με γοργά βήματα στην στρατηγική της «πράσινης μετάβασης» της ΕΕ. Ότι οι επενδύσεις στα αιολικά πάρκα στην Ελλάδα είναι πολλαπλάσιες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και ότι η οικονομία απογειώνεται. 

«Έχουμε αποφασίσει να προχωρήσουμε στην ενεργειακή μετάβαση με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Αλλά για να γίνουν όλα αυτά και να γίνουν με ασφάλεια και επάρκεια εφοδιασμού θα πρέπει να κάνουμε σοβαρές επενδύσεις– την προηγούμενη χρονιά παρήχθη από ΑΠΕ το 32% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, αυτό πρέπει να προσεγγίσει το 70% το 2030 – άρα πρέπει να γίνουν πολύ σοβαρές επενδύσεις», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Περιβάλλοντος, Σκρέκας.

Μείωση των τιμών, χαμηλότεροι ρύποι, προστασία του περιβάλλοντος, ενεργειακή επάρκεια, σοβαρές επενδύσεις. Ούτε μια λέξη από αυτές που ξεστόμισε ο υπουργός για την στρατηγική της ΕΕ και της κυβέρνησης ΝΔ δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια. Αυτό αναδεικνύουν, αν μη τι άλλο, η ενεργειακή κρίση και οι εξελίξεις σε όλο τον πλανήτη -και συγκεκριμένα στις χώρες τις οποίες η ελληνική κυβέρνηση βάζει σαν πρότυπο για τους στόχους που θέλει να πιάσει. Χαρακτηριστικά από αυτήν την άποψη είναι τα όσα γράφει σε πρόσφατο άρθρο της η Μπρουκ Μάστερς, αρχισυντάκτρια οικονομικών των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς: 

«Ο ενεργειακός τομέας της Βρετανίας βρίσκεται σε χάος. Οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν τριπλασιαστεί από την αρχή του χρόνου ενώ το κόστος του ηλεκτρισμού απογειώνεται.  Δέκα προμηθευτές ενέργειας έχουν πτωχεύσει από τις αρχές Αυγούστου, έχοντας αφήσει ξεκρέμαστα 1,7 εκατομμύρια νοικοκυριά. Η άμεση ευθύνη δεν βαραίνει μόνο τις τακτικές της βρετανικής κυβέρνησης. Αυτή η ιστορία απελευθέρωσης (σ.σ. της αγοράς) που πήγε στραβά δεν αποτελεί τοπικό παράδοξο.   

Οι εξελίξεις στην Βρετανία αποτελούν μια πρόβα για μια ευρύτερη αβεβαιότητα που συνοδεύει τις μεγαλύτερες προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Αυτή η κρίση, καθώς και εκείνη στο Τέξας τον Φεβρουάριο, στέλνουν το ίδιο μήνυμα που χρήζει προσοχής: Οι απολύτως ελεύθερες αγορές δεν πρόκειται να παρέχουν ούτε σταθερές τιμές ούτε θα εξασφαλίσουν ενεργειακά αποθέματα. 

Αστάθεια

Η αύξηση των τιμών ενέργειας χτυπάει όλο τον κόσμο. Αλλά η Βρετανία έχει αποδειχτεί εξαιρετικά ευάλωτη… Έχοντας από το 2004 στραφεί έντονα στην πράσινη ενέργεια, την περασμένη χρονιά κατέγραψε ένα ρεκόρ αντλώντας το 43% του ηλεκτρισμού της από ΑΠΕ. Την φετινή άνοιξη αυτό το ποσοστό έπεσε στο 37%, χαμηλότερα από το συνηθισμένο καθώς χαμηλότεροι άνεμοι και περιορισμένη ηλιοφάνεια χτύπησαν την παραγωγή παρά την αύξηση της ζήτησης. 

H αστάθεια είναι ένας μόνιμος κίνδυνος αν στηρίζεσαι στην ηλιακή και αιολική ενέργεια… Η Βρετανία έχει αποτύχει να επενδύσει σε υποδομές που να εξασφαλίζουν τα απαραίτητα αποθέματα. Το κύριο μάθημα είναι ότι τα αιολικά και ηλιακά πρότζεκτ δεν είναι αρκετά. Οι βελτιώσεις στις δομές παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας είναι καθοριστικές και ο ιδιωτικός τομέας δεν τις παρέχει. “Πολλές πλευρές της απολιγνιτοποίησης είναι συστημικές και ο αποκεντρωμένος ιδιωτικοποιημένος κόσμος του ατομικού ανταγωνισμού δεν είναι αρκετός. Η ασφάλεια είναι ένα δημόσιο αγαθό που η ιδιωτική αγορά δεν θα μπορέσει ποτέ να παρέχει” λέει ο Ντίτερ Χελμ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης», αναφέρει ανάμεσα σε άλλα το άρθρο στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς. 

Οι δεκάδες εγχώριοι όμιλοι και ξένες μεγάλες ενεργειακές εταιρίες και κοινοπραξίες -ανάμεσα σε αυτές και πετρελαϊκές- που διαγκωνίζονται αυτή τη στιγμή για να μπουν στα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης σε συνεργασία με την κυβέρνηση Μητσοτάκη που τους παρέχει κάθε βουνό, νησί και χωράφι καθώς και την ίδια την ΔΕΗ μέσα από τη νέα ιδιωτικοποίηση, δεν υπάρχει αμφιβολία πως βαδίζουν στον καταστροφικό δρόμο που χαράσσουν οι Μπόρις Τζόνσον αυτού του πλανήτη. 

Η αποφυγή του γενικευμένου μπλακ άουτ τον Αύγουστο με την ενεργοποίηση των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ -αυτές που μόλις πριν εννιά μήνες με τυμπανοκρουσίες έκλεισε ο Μητσοτάκης- ήταν ένα πρώτο παράδειγμα για το τι σημαίνει «πράσινη μετάβαση» με όρους ελεύθερης αγοράς στην Ελλάδα. Ο μόνος ρεαλιστικός τρόπος για να μπορέσει να υπάρξει μια πραγματική πράσινη μετάβαση είναι η κρατικοποίηση όλης της ενέργειας στα πλαίσια ενός συνολικού κεντρικού σχεδιασμού κάτω από τον έλεγχο των εργαζομένων στην ενέργεια χωρίς τους κάθε λογής επενδυτές τους οποίους το μόνο που ενδιαφέρει είναι το κέρδος.  

Δεν είναι τυχαίο ότι ένας από τους βασικούς κερδισμένους την επόμενη μέρα της ενεργειακής κρίσης στο Τέξας ήταν ο όμιλος Macquarie της Αυστραλίας, ο δεύτερος μεγαλύτερος trader φυσικού αερίου στη Βόρεια Αμερική μετά την BP που αναμένει αύξηση των κερδών του 2021 κατά 10%. Ναι, αυτοί που πήραν για ψίχουλα τον ΔΕΔΔΗΕ, πριν ένα μήνα.