Εν όψει ψήφισης τριών νομοσχεδίων για τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης, για την αποσυμφόρηση των φυλακών και την επιτάχυνση των εκδικάσεων και για τα ναρκωτικά, το ζήτημα της αποσυμφόρησης των φυλακών έγινε το επίμαχο για να προκληθεί κρίση μέσα στην κυβέρνηση. Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Μιλτιάδης Παπαϊωάννου, είχε προσπαθήσει ξανά να κατεβάσει μια ρύθμιση για την αποσυμφόρηση των φυλακών ως τροπολογία, αλλά επειδή η ΝΔ και το ΛΑΟΣ απειλούσαν να μην την ψηφίσουν, την ξαναπρότεινε ως νομοσχέδιο.
Η πρόταση ήταν να μπορούν να αποφυλακισθούν όσοι έχουν καταδικαστεί μέχρι 10 χρόνια και έχουν εκτίσει ένα μέρος της ποινής τους. Το ΛΑΟΣ απείλησε ότι θα βγάλει τους υπουργούς του από την κυβέρνηση, η ΝΔ δήλωσε ότι θα καταψηφίσει και τελικά ο Παπαϊωάννου περιόρισε τις ευεργετικές διατάξεις, μόνο σε αυτούς που έχουν καταδικαστεί μέχρι 5 χρόνια και έχουν εκτίσει το 1/5 της ποινής τους και σε αυτούς που έχουν καταδικαστεί ως τρία χρόνια και έχουν εκτίσει το 1/10 της ποινής τους.
Ο Παπαϊωάννου παραδόθηκε με το καλημέρα στους ακροδεξιούς συγκατοίκους του με επιχείρημα τη σταθερότητα της κυβέρνησης: “Θα είμαι ο τελευταίος που θα βάλει σε κίνδυνο τη συνοχή της κυβέρνησης”. Με λίγα λόγια, ποσώς τους ενδιαφέρουν οι συνθήκες κράτησης και η αδικία σε βάρος ανθρώπων που σαπίζουν στις φυλακές. Πάνω απ' όλα η σταθερότητα του Παπαδήμου.
Η πραγματικότητα και όχι κάποια ξαφνική ευαισθησία ήταν που οδήγησε την κυβέρνηση να προτείνει την αποσυμφόρηση. Οι φυλακές όλης της Ελλάδας έχουν ξεχειλίσει. Οι κρατούμενοι στην Ελλάδα πλησιάζουν τους 13 χιλιάδες, ο μεγαλύτερος αριθμός στην ιστορία του ελληνικού κράτους. Τυπικά οι φυλακές χωράνε περίπου 9,5 χιλιάδες. Οι διευθυντές φυλακών του Κορυδαλλού, της Χαλκίδας και της Τρίπολης δήλωσαν ότι δεν θα δεχτούν κανέναν καινούργιο κρατούμενο. Οι ίδιοι οι δεσμοφύλακες καταγγέλλουν ότι πλέον κοιμούνται άνθρωποι σε πατάρια πάνω απ'τις τουαλέτες.
Οπότε, ας μην φανταστεί κανείς ότι ο Παπαϊωάννου είναι πιο “προοδευτικός” σε σχέση με τους υπόλοιπους. Ίσα ίσα, απαντώντας στις πιέσεις του ΛΑΟΣ και της ΝΔ είπε πως “και για μένα είναι θέμα αρχής να μη βγει κανείς. Όταν, όμως, η Πολιτεία δεν έχει δυνατότητα να κτίσει νέες φυλακές, θα πρέπει να έχει όσους φυλακισμένους αντέχει το σύστημα». Δηλαδή, σύμφωνα με τον Παπαϊωάννου το καλύτερο θα ήταν να χτίσουν καινούργιες φυλακές για να μαντρώσουν περισσότερο κόσμο, αλλά αφού δεν υπάρχουν λεφτά αναγκάζονται και αφήνουν κάποιους.
Αντιδραστικό πλαίσιο
Αυτή είναι η λογική τους σε όλες τις πτυχές των νομοσχεδίων. Διατηρούν ή και ενισχύουν όλο το αντιδραστικό πλαίσιο, και κάνουν παραχωρήσεις εκεί που το σύστημα έχει στομώσει. Η αύξηση των διαζυγίων για παράδειγμα τους οδηγεί να καταργούν τις υποχρεωτικές δύο εκδικάσεις με απόσταση εξάμηνου στα συναινετικά διαζύγια. Όμως, ούτε λόγος για επιτάχυνση της διαδικασίας στα μη-συναινετικά διαζύγια. Στην αιτιολογική έκθεση μάλιστα ο Υπουργός αναγκάζεται να απολογηθεί: “Ο γάμος προστατεύεται ως θεσμός”.
Όσον αφορά την επιτάχυνση των εκδικάσεων, η κατεύθυνση είναι σε βάρος των δικαιωμάτων της εργατικής τάξης. Οι αυθαιρεσίες των αφεντικών και μια σειρά παραβίασεις της εργατικής νομοθεσίας υποβαθμίζονται από πλημμελήματα και πταίσματα. Οι εξώσεις από σπίτια και μαγαζιά για καθυστέρηση στα νοίκια γίνονται ευκολότερες και γρηγορότερες. Η “μεγάλη λύση” για τη μείωση του αριθμού των υποθέσεων είναι η αύξηση στο παράβολο για τη μήνυση και για άλλες διαδικασίες. Δηλαδή, όσο πιο φτωχός είσαι τόσο πιο δύσκολο είναι να απευθυνθείς στη δικαιοσύνη. Μια από τις πρώτες αιτιολογίες που δίνονται για την επιτάχυνση της σύστασης καταστατικού είναι η “αύξηση των αναγκών για σύσταση συνδικαλιστικών σωματείων”. Στο σκεπτικό του Υπουργείου είναι η ίδρυση “σωματείων” που θα υπογράψουν επιχειρησιακές συμβάσεις κάτω από την πίεση της εργοδοσίας.
Ίδιες υποκρισίες περιέχονται και στο νομοσχέδιο για τα ναρκωτικά. Τα βήματα προς το καλύτερο που προτείνονται είναι μόνο επειδή η σημερινή νομοθεσία είναι τόσο παρανοϊκή που δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Όμως πολύ απέχει από την αποποινικοποίηση όπως το παρουσιάζουν προβοκατόρικα ορισμένα ΜΜΕ. Η χρήση ναρκωτικών σε χώρο έξω από το σπίτι οδηγεί σε πρόστιμο 1000 ευρώ και κράτηση έξι μηνών. Η καλλιέργεια κάναβης για προσωπική χρήση φέρνει πρόστιμο 500 ευρώ και τρεις μήνες κράτηση. Η μικροδιακίνηση φέρνει πέντε χρόνια φυλάκιση ενώ χωρίς καμιά διάκριση, στην ίδια κατηγορία εντάσσεται και το κέρασμα.
Εξάλλου και στο ζήτημα της αποποινικοποίησης της χρήσης, παρότι το νομοσχέδιο πέρασε επί της αρχής με τις ψήφους του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΡΙΖΑ και της Δημοκρατικής Αριστεράς, οι ποσότητες που θεωρούνται “προς χρήση” θα βρεθούν κάτω από την πίεση της ΝΔ και του ΛΑΟΣ. Η διαπίστωση αν μια ποσότητα είναι “προς χρήση” γίνεται με συνεκτίμηση ποσότητας, είδους, ημερήσιας δόσης, συχνότητας χρήσης κλπ. Οπότε, θα υπάρχει πάντα το ελεύθερο να σέρνεται κόσμος στα τμήματα, στα κρατητήρια, στα δικαστήρια ή και στη φυλακή, ανάλογα με τις ορέξεις των μπάτσων και των δικαστών.
Είναι λοιπόν προφανές ότι το ΚΚΕ στάθηκε εντελώς αποπροσανατολιστικά μπροστά σε αυτό το νομοσχέδιο. Αντί να καταγγείλει ότι η κυβέρνηση αδιαφορόντας εντελώς και για τους χρήστες, όπως και για τους κρατούμενους, φέρνει νομοσχέδια για να εξυπηρετήσει προς όφελος των αφεντικών την “καλή λειτουργία” της αστυνομίας, των δικαστηρίων και των φυλακών, ξεκίνησε καμπάνια κατά της αποποινικοποίησης.
Η πραγματική αποποινικοποίηση θα ήταν τεράστιο χτύπημα και στο καρτέλ των ναρκωτικών και στο καρτέλ της κρατικής καταστολής που πηγαίνουν πάντα αγκαζέ. Όμως, αυταπάτες ότι η μαύρη συγκυβέρνηση του Παπαδήμου θα προχωρήσει σε οποιαδήποτε προοδευτική μεταρρύθμιση ας μην έχει κανένας.