ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΥΝΙΑ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ - Η κοινωνική τάξη κάνει τη διαφορά

Τα νέα στοιχεία δείχνουν πως το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού είναι κατά μέσο όρο περισσότερο από 100 φορές πιο πλούσιο από το φτωχότερο. Δηλαδή ένα 10% του πληθυσμού συσσωρεύει πάνω από 853 χιλιάδες λίρες το χρόνο, όταν το φτωχότερο 10% ζει με λιγότερα από 8.800 λίρες το χρόνο.

Τα σημαντικότερα, ωστόσο, αποτελέσματα της έρευνας είναι αυτά που αναδεικνύουν τις ισόβιες επιπτώσεις του να γεννηθεί κανείς φτωχός. Τα μειονεκτήματα και τις άνισες ευκαιρίες που αντιμετωπίζει, από την γέννησή του ακόμα, ένα παιδί εργατών, ανισότητες που το ακολουθούν σε ολόκληρο τον κύκλο της ζωής του, όπως αποφαίνεται η έκθεση της ομάδας του LSE.

Κάποια από τα πολλά ευρήματα που παρουσιάζει η έκθεση είναι αποκαλυπτικά απ΄ αυτή την άποψη.

Όταν τα τρίχρονα παιδάκια περνάνε κάποια τεστ για να διαπιστωθεί πόσο έτοιμα είναι να πάνε σχολείο, αυτά από το φτωχότερο 20% του πληθυσμού τα καταφέρνουν μόλις στο μισό από ότι τα παιδιά του πλουσιότερου 20%.

Εκπαίδευση

Οι άποροι μαθητές έχουν σημαντικό μικρότερο ποσοστό επιτυχίας στα σχολικά μαθήματα από κάθε άποψη. Σε μια συγκεκριμένη βαθμίδα για παράδειγμα, το ποσοστό επιτυχίας τους είναι 27% σε σύγκριση με το 54% των παιδιών από πιο ευκατάστατες οικογένειες. Από την ίδια κατηγορία, δηλαδή των απόρων μαθητών, μόνο το 4% συνεχίζει στην εκπαίδευση μετά τα 15 του χρόνια. Το αντίστοιχο ποσοστό για τα 15χρονα από πιο ευκατάστατες οικογένειες είναι 33%.

Όμως, τα συγκλονιστικά στοιχεία δεν αφορούν μόνο τα παιδιά. Το μέσο προσδόκιμο ζωής στις πιο πλούσιες περιοχές της χώρας είναι περίπου 13 χρόνια περισσότερο από τις πιο φτωχές.

Η έκθεση συμπεραίνει ότι η ταξική τοποθέτηση ενός ατόμου «παίζει ρόλο πριν ένα παιδί πάει στο σχολείο, στη διάρκεια της σχολικής ζωής, στο τρόπο εισόδου στην αγορά εργασίας μέχρι και την συνταξιοδότηση, στο ύψος και την ποιότητα της σύνταξης και της ασφαλιστικής κάλυψης, ακόμα και στο προσδόκιμο του χρόνου ζωής...Τα οικονομικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα αυτοτροφοδοτούνται καθ΄ όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου, με επιπτώσεις που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά».

Πρόκειται για ευρήματα και συμπεράσματα που δεν αφορούν μοναχά την βρετανική κοινωνία. Είναι χαρακτηριστικά γνωρίσματα του καπιταλισμού, όχι μόνο σε κάποιες φτωχές και «καθυστερημένες» χώρες, αλλά ακόμα και στις πιο πλούσιες. Πριν από 150 χρόνια ο Μαρξ παρατηρούσε ότι ο καπιταλισμός είναι ένα σύστημα όπου «είναι αλήθεια ότι η εργασία παράγει όμορφα πράγματα για τους πλούσιους, όμως για τον εργάτη παράγει στερήσεις. Παράγει παλάτια, αλλά για τον εργάτη παράγκες».

Από τότε, πολλοί έχουν διακηρύξει ότι τέτοιες εκφράσεις είναι ξεπερασμένες, ανήκουν σε μια εποχή που έχει περάσει ανεπιστρεπτί, μιας κι ο καπιταλισμός έχει εξασφαλίσει την «κοινωνική κινητικότητα» και την επιτυχία όποιου θέλει να πετύχει στην ζωή. Τίποτα από αυτά δεν ισχύει, όπως αποδεικνύει κι αυτή η μελέτη. Είναι ένα συμπέρασμα, όχι για να τα βάψουμε μαύρα. Είναι ένα κίνητρο για να παλέψουμε πιο αποφασιστικά για την ανατροπή αυτού του συστήματος.