Μπορούν οι άνθρωποι να αλλάξουν;

Δεν είναι μόνο οι αυθόρμητες πράξεις αλληλεγγύης του κόσμου, για παράδειγμα προς τους πληγέντες ενός σεισμού, προς τα θύματα ενός πολέμου ή προς μια απεργία σε ένα εργατικό χώρο, που συμβαίνουν πολύ συχνά και αποδεικνύουν το αντίθετο. Ο ανταγωνισμός και η απληστία είναι προϊόντα της κοινωνίας που ζούμε. Στην ουσία, οι κοινωνικές συνθήκες κάτω από τις οποίες ζουν οι άνθρωποι, καθορίζουν και διαμορφώνουν την προσωπικότητα και τη συμπεριφορά τους. Μια κοινωνία που βασίζεται στο κέρδος και τον ατομικό δρόμο, όπως η καπιταλιστική, ενθαρρύνει αυτά τα χαρακτηριστικά, τα ενσωματώνει στο τρόπο σκέψης και δράσης των ανθρώπων της.

Η εργατική επανάσταση θα προσπαθήσει να κάνει πράξη το σύνθημα «οι άνθρωποι και οι ανάγκες τους πάνω από τα κέρδη». Θα προσπαθήσει να απαλλάξει δηλαδή την κοινωνία από το βασικό της χαρακτηριστικό, το κυνήγι του κέρδους. Αυτό με τη σειρά του θα ανοίξει το δρόμο για να εξαλειφτούν χαρακτηριστικά όπως ο ανταγωνισμός που σήμερα μοιάζουν αιώνια. Παράλληλα, η εργατική εξουσία θα δώσει σε εκατομμύρια ανθρώπους τη δυνατότητα να πάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους. Σε αυτή τη διαδικασία, κανείς δε θα μείνει ίδιος.

Μπορούν, όμως, οι εργάτες να βάλουν σε λειτουργία τη σύγχρονη κοινωνία που είναι τόσο πολύπλοκη; Για τα αφεντικά, αυτό είναι παράλογο. Επαναλαμβάνουν διαρκώς ότι οι εργάτες δεν ξέρουν, δεν έχουν τις γνώσεις για να διαχειριστούν την παραγωγή σε ένα εργοστάσιο, πόσο μάλλον την κοινωνία ή την οικονομία ολόκληρη. Για αυτό υποτίθεται υπάρχουν οι μάνατζερ, οι οικονομολόγοι, οι χρηματιστές, μια σειρά «ειδικοί».

Επιχείρημα

Αν και τις περισσότερες φορές οι διευθυντές και οι μάνατζερ δεν έχουν τη θέση που έχουν για να μαθαίνουν στους εργάτες πώς να κάνουν τη δουλειά τους αλλά για να εξασφαλίζουν ότι θα την κάνουν πειθαρχημένα, παρόλα αυτά μοιάζει με λογικό επιχείρημα. Η εμπειρία της Ρώσικης Επανάστασης είναι πολύτιμη για να απαντήσουμε. Τα Σοβιέτ και το κόμμα των Μπολσεβίκων χρησιμοποίησαν τους πρώην τσαρικούς αξιωματικούς στον Κόκκινο Στρατό για να αντιμετωπίσουν την απειλή των δυνάμεων της αντεπανάστασης. Αξιοποίησαν τις γνώσεις τους και κατάφεραν να τσακίσουν στρατιωτικά 14 ιμπεριαλιστικούς στρατούς που προσπάθησαν να πνίξουν την επανάσταση.

Αυτό μπορεί να εφαρμοστεί και σήμερα σε όλους τους τομείς. Ετσι, ακόμα και εκεί που η γνώση των εργατών δεν έχει φτάσει ακόμα, μπορούν να βάλουν στην υπηρεσία του εργατικού κράτους τους ειδικούς, όπως τους χειρουργούς ή άλλους επιστήμονες, που τους έχει αφήσει σαν κληρονομιά ο καπιταλισμός. Το ίδιο άλλωστε κάνει και ένα αφεντικό σήμερα. Χρησιμοποιεί τις τεχνικές και επιστημονικές γνώσεις τέτοιων ανθρώπων κάτω από το δικό του έλεγχο. Αυτό που θα αλλάξει η επανάσταση είναι να αντικαταστήσει τον έλεγχο του καπιταλιστή με τον εργατικό έλεγχο.

Όπως αναφέρει ο Τζον Μόλινε: «Οσο αφορά το στρώμα των τεχνικών ειδικών, θα είναι απαραίτητοι για μια ολόκληρη περίοδο, μέχρι να βελτιωθεί ριζικά η εκπαίδευση των εργατών. Όμως, θα δουλεύουν απλά κάτω από τη κατεύθυνση που θα χαράζει το εργοστασιακό ή το βιομηχανικό συμβούλιο, ακριβώς όπως σήμερα δουλεύουν για τα αφεντικά. Αν φέρνουν αντιρρήσεις ή κάνουν σαμποτάζ, θα καλούνται στην πειθαρχία και θα τιμωρούνται, όπως γίνεται κι όταν σαμποτάρουν μια καπιταλιστική επιχείρηση σήμερα... αλλά στην πραγματικότητα έχουμε κάθε λόγο να υποθέσουμε ότι μια νικηφόρα σοσιαλιστική επανάσταση θα κερδίσει με τη μεριά της την πλειοψηφία αυτών των ανθρώπων».

Η τελευταία παρατήρηση του Τζον Μόλινε είναι πολύ σημαντική. Η εργατική εξουσία θα δώσει πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες και σε αυτά τα κομμάτια να αναπτύξουν το αντικείμενό τους απ΄ότι τους δίνει σήμερα ο καπιταλισμός, κάτι που γρήγορα θα τα φέρει στο πλευρό της επανάστασης. Ενας χειρουργός για παράδειγμα έχει σήμερα στη διάθεσή του μόνο τα μέσα που του επιτρέπει μια εμπορευματοποιημένη υγεία που βγάζει κέρδη. Αυτά τα όρια θα καταργήσει το εργατικό κράτος και η εργατική τάξη. Όπως λέει στο ίδιο βιβλίο ο Τζον Ριντ για τους μπολσεβίκους που κινήθηκαν σε αυτή την κατεύθυνση: «Το μυστικό της τεράστιας επιτυχίας των μπολσεβίκων βρίσκεται στο ότι πραγματοποίησαν τους βαθιούς και απλούς πόθους των πιο πλατιών στρωμάτων του πληθυσμού, καλώντας τα στη δουλειά για την καταστροφή και το ξερίζωμα του παλιού, καλώντας να οικοδομήσουν μαζί, πάνω στις στάχτες και τα ερείπια του παλιού, το σκελετό του καινούριου κόσμου...».