“Success story”; Tα χειρότερα έρχονται

Πρώτον, η ύφεση συνεχίζει να διαλύει με γοργούς ρυθμούς την ελληνική οικονομία. Το ΑΕΠ συνεχίζει να πέφτει. Το ίδιο το ΙΟΒΕ (από την προεδρία του οποίου μεταπήδησε ο Στουρνάρας στο υπουργείο Οικονομικών) υπολογίζει ότι η συρρίκνωση θα "κλείσει" στο 4,2% φέτος. Και η ανεργία συνεχίζει να ανεβαίνει. Τα διεθνή ειδησιογραφικά πρακτορεία έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν λόγο για την "Διάσωση 3". Και φυσικά, όπως όλοι ξέρουν, νέα "διάσωση" σημαίνει, με μαθηματική ακρίβεια, νέα μέτρα.

Αναθεώρηση προς τα κάτω

Ακόμα χειρότερα, αυτές οι δυσκολίες έρχονται μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον πιο σκοτεινό και πιο δύσκολο -ιδιαίτερα για τις αδύναμες οικονομίες. Την περασμένη βδομάδα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναθεώρησε, προς τα κάτω, τις εκτιμήσεις του για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. Και ταυτόχρονα προειδοποίησε για τις απειλές που πλανώνται στον ορίζοντα -απειλές που αν επιβεβαιωθούν κινδυνεύουν να βυθίσουν τον πλανήτη ολόκληρο σε νέες, ακόμα μεγαλύτερες, περιπέτειες.

Ο πρώτος μεγάλος κίνδυνος προέρχεται από τις ΗΠΑ. Την περασμένη άνοιξη ο Μπεν Μπερνάνκε, ο διοικητής της FED, είχε ανακοινώσει την πρόθεση της κεντρικής τράπεζας να τερματίσει σταδιακά τα προγράμματα της "Ποσοτικής χαλάρωσης", τα προγράμματα δηλαδή χρηματοδότησης των ελλειμμάτων του δημοσίου με την εκτύπωση φρέσκου χρήματος. Μέχρι σήμερα, όμως, αυτή η απειλή της FED -η ποσοτική χαλάρωση προσθέτει κατά μέσο όρο ρευστότητα 85 δις δολαρίων κάθε μήνα στην αμερικανική οικονομία- δεν έχει υλοποιηθεί.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί τώρα ότι ούτε η αμερικανική, ούτε η παγκόσμια οικονομία είναι σε θέση να επιβιώσουν χωρίς την διασωλήνωση τους αυτή με τα πιεστήρια των κεντρικών τραπεζών. Η ανακοίνωση και μόνο της πρόθεσης της FED να τερματίσει την πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης είχε ήδη τεράστιες επιπτώσεις πάνω στην παγκόσμια οικονομία: τα επιτόκια ανέβηκαν και οι επενδυτές, τρομοκρατημένοι, άρχισαν να αποσύρουν τα κεφάλαιά τους από τις αναδυόμενες οικονομίες για να τα τοποθετήσουν στις "ποιοτικές", "ασφαλείς" αγορές των αναπτυγμένων βιομηχανικών χωρών.

Ανυπολόγιστες

Αν υλοποιηθεί η απειλή, οι συνέπειες ενδέχεται να είναι ανυπολόγιστες. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο υπολογίζει ότι μία αύξηση κατά μία ποσοστιαία μονάδα των επιτοκίων θα προκαλούσε ζημίες 2,3 τρισεκατομμυρίων στις διεθνείς αγορές των ομολόγων. Πρόκειται για ένα ιλιγγιώδες ποσό που θα προκαλέσει τεράστιες φυγές κεφαλαίων προς τις "ασφαλείς" αγορές και θα στραγγίξει, κυριολεκτικά, τις αναπτυσσόμενες χώρες από κεφάλαια.

Ο δεύτερος κίνδυνος είναι εξίσου σημαντικός. Και αυτός είναι η πτώση των ρυθμών ανάπτυξης στην Κίνα. Τυπικά η πτώση είναι μέχρι σήμερα πολύ μικρή: το ΔΝΤ εκτιμάει ότι θα πέσει στο 7,6% το 2013 και στο 7,3% το 2014. Αλλά οι συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία είναι τεράστιες. Η Κίνα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου (η πρώτη είναι οι ΗΠΑ). Η παραγωγή της ξεπερνάει το 10% της παγκόσμιας παραγωγής. Η υποχώρησή της τραβάει μαζί της προς τα κάτω χιλιάδες μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις από τη μια μέχρι την άλλη άκρη του κόσμου. Η αναθεώρηση των εκτιμήσεων για τους ρυθμούς ανάπτυξης τριών χωρών, της Κίνας, της Ινδίας και της Βραζιλίας προκάλεσε την αναθεώρηση της εκτίμησης του ΔΝΤ για την παγκόσμια ανάπτυξη για το 2014.

Και ο συνδυασμός αυτής της οπισθοχώρησης με μια σφιχτότερη νομισματική πολιτική στις ΗΠΑ απειλεί να βυθίσει ολόκληρο τον πλανήτη σε μια νέα ύφεση. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες είναι τουλάχιστον γελοίος όποιος προσπαθεί να παρουσιάσει μια ροζ εικόνα για την ελληνική "επιτυχία". Αυτό που φαίνεται στον ορίζοντα δεν είναι τα πρώτα δείγματα της ανάκαμψης, όπως λέει ο Σαμαράς, αλλά τα μαύρα σύννεφα μια νέας επιδείνωσης. Όσο για τα νέα μέτρα, αυτά μας περιμένουν, παρά τις διαβεβαιώσεις του Στουρνάρα, στη γωνία.