Χάρη σε χρονική σύμπτωση, η ΕΕ έφτασε να ψηφίσει το Eurosur λίγες μέρες μετά το πρόσφατο έγκλημα στην Λαμπεντούζα. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν το θράσος να βαφτίσουν το Eurosur «πρωτοβουλία για να μην έχουμε περισσότερες τέτοιες τραγωδίες».
Όμως, πρώτος διακηρυγμένος στόχος της Eurosur ήταν να «μειώσει τον αριθμό των παράνομων μεταναστών που εισέρχονται χωρίς να εντοπιστούν εντός των συνόρων της περιοχής Σένγκεν». Τώρα λένε πως ο βασικός στόχος είναι να... σωθούν ανθρώπινες ζωές.
Eurosur σημαίνει πως δορυφόροι και άλλα αυτόματα συστήματα θα στέλνουν απευθείας σήμα στις κατά τόπους αρχές, αστυνομίες ή δυνάμεις της Frontex, σε περίπτωση που εντοπίζεται πλοιάριο που δεν έχει δηλωθεί σε λιμάνι προέλευσης. Προς το παρόν, μόνο η έλλειψη κονδυλίων εμπόδισε την Ευρωπαϊκή Ένωση να συμπεριλάβει μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε αυτή τη δουλειά. Ευθύνη των αρχών θα είναι να εμποδίσουν τα σκάφη να προσεγγίσουν την Ευρώπη. Μόνο σε περίπτωση που το σκάφος βρίσκεται σε υψηλό κίνδυνο, το καθήκον θα είναι η διάσωση των ανθρώπων.
Η ιστοσελίδα της Ντόιτσε Βέλε εξηγεί τι συμβαίνει στην πράξη. «Ένα σκάφος θεωρείται ότι βρίσκεται σε υψηλό κίνδυνο όταν η μηχανή ή το πηδάλιο έχουν χαλάσει. Όσο το σκάφος μπορεί να μετακινείται δεν θεωρείται ότι βρίσκεται σε υψηλό κίνδυνο. Το ερώτημα, για παράδειγμα, αν το σκάφος είναι πολύ μικρό και εύθραυστο για να αντέξει στην επόμενη καταιγίδα, ή αν οι επιβαίνοντες έχουν αρκετά τρόφιμα και νερό, δεν αντιμετωπίζεται... Σε μια περίπτωση, πριν από δύο χρόνια, όταν ένα σκάφος στη Μεσόγειο, παραφορτωμένο με 72 ανθρώπους έκανε έκκληση για βοήθεια, όχι μόνο ψαράδες αλλά η ιταλική ακτοφυλακή ακόμη και ένα νατοϊκό ελικόπτερο ανταποκρίθηκαν. Όμως, το μόνο που έκαναν ήταν να δώσουν λίγο νερό και μπισκότα και μετά έφυγαν. Δύο βδομάδες αργότερα, το πλοίο κατέπλευσε στη Λιβύη, με μόνο εννιά από τους επιβάτες να βρίσκονται πλέον στη ζωή».
“Λάθος μήνυμα”...
Υπήρξαν ευρωβουλευτές που ζήτησαν τα πλοία της Eurosur να είναι βασικά εξοπλισμένα με μηχανισμούς διάσωσης και όχι προσανατολισμένα στην παρεμπόδιση. Όμως η πρόταση δεν έγινε δεκτή γιατί κάτι τέτοιο θα «έστελνε το λάθος μήνυμα».
Το ρεσιτάλ υποκρισίας συνεχίζεται. Οι δύτες βρίσκουν ακόμη πτώματα στο βυθό της Λαμπεντούζα και η Ιταλία λέει πως θα κάνει επίτιμους πολίτες της τους εκατοντάδες ανθρώπους που πνίγηκαν εκεί. Την ίδια στιγμή η «δικαιοσύνη» εξετάζει τα αδικήματα για τα οποία θα κατηγορήσει όσους κατάφεραν να επιβιώσουν. Ο πρωθυπουργός Λέτα τώρα λέει πως έχει πληροφορίες πως ανάμεσα στους διασωθέντες είναι και οι «διακινητές». Οι επίτροποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης αρπάζουν την ευκαιρία για να ασκήσουν πιέσεις στις χώρες της βόρειας Αφρικής, ιδιαίτερα στη Λιβύη και την Τυνησία, να κάνουν περισσότερα για να εμποδίσουν τους μετανάστες και τους πρόσφυγες να κατευθύνονται στην Ευρώπη. Είναι καλύτερο για την ΕΕ να μαντρώνονται οι πρόσφυγες σε φυλακές μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας από το να καταλήγουν πνιγμένοι και να “χαλάνε το προφίλ” της Ευρώπης.
Ο Μπαρόζο μαζί με τον Λέτα επισκέφθηκαν την Λαμπεντούζα και δήλωσαν τη «θλίψη» τους μπροστά στα φέρετρα. Οι ψαράδες της περιοχής τούς υποδέχθηκαν με κόρνες αποδοκιμασίας. Διαδηλωτές, κάτοικοι του μικρού νησιού, ξεσηκώθηκαν φωνάζοντας «δολοφόνοι». Οι ψαράδες, όταν αποπειραθούν να βοηθήσουν ένα πλοιάριο που κινδυνεύει να βουλιάξει, κατηγορούνται για «συνεργοί» σε παράνομη μετανάστευση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποσχέθηκε στην Ιταλία να δώσει μια έκτακτη ενίσχυση για να αντιμετωπιστεί η αυξημένη ροή μεταναστών και προσφύγων. Στην πράξη αυτό σημαίνει λεφτά για να αυξηθούν οι θέσεις στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, αλλά και ο εξοπλισμός του λιμενικού. Όλο και περισσότερος κόσμος από την Ανατολική Αφρική κατευθύνεται προς το «μεσαίο πέρασμα» της Μεσογείου, αφενός λόγω της κρίσης στη Σομαλία, που έχει επιπτώσεις και στην Ερυθραία, αφετέρου γιατί λόγω των εξελίξεων στην Αίγυπτο, έχει δυσκολέψει πολύ η πορεία μέσω ξηράς.
Επικίνδυνες διαδρομές
Η Frontex στην τελευταία της έκθεση παραδέχεται πως παρά τη σχετική «επιτυχία» σε ορισμένες περιοχές των συνόρων, έχει αυξηθεί η πίεση σε άλλες περιοχές. Η κρίση στη Συρία και στην Αφρική έχει αυξήσει τη ροή μεταναστών και προσφύγων. Αυτό που καταφέρνει η Frontex και τώρα η Eurosur είναι να σπρώχνουν αυτόν τον κόσμο να βρίσκει ακόμη πιο επικίνδυνες διαδρομές. Υποτίθεται ότι οι μηχανισμοί αυτοί τηρούν την αρχή της μη επαναπροώθησης σε περιοχές όπου κινδυνεύει η ζωή των ανθρώπων. Στην πράξη, οι πρόσφυγες δεν έχουν καν την ευκαιρία να εξηγήσουν από πού έρχονται και αν κινδυνεύουν στις πατρίδες τους.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένας μεγάλος ρατσιστικός μηχανισμός. Κάθε βήμα θωρακισμού των συνόρων φέρνει πιο κοντά ένα ακόμη μαζικό έγκλημα όπως αυτό της Λαμπεντούζα. Πέρα από τα κροκοδείλια δάκρυα, η πραγματική λύση είναι το άνοιγμα των συνόρων για όλους τους πρόσφυγες και τους μετανάστες. Τα άδεια κτίρια που έχει αφήσει η οικονομική κρίση στην Ευρώπη είναι υπεραρκετά για όλους. Ο κόσμος που έρχεται από την Ασία και την Αφρική έρχεται για να δουλέψει και μπορεί να δημιουργήσει περισσότερο πλούτο από όσο καταστρέφουν οι καπιταλιστές για να εξοπλίσουν τις αστυνομίες τους και να χτίσουν καινούργια στρατόπεδα.