Ιδέες
Η επικαιρότητα του Λ. Τρότσκι

Διαδικτυακή εκδήλωση-παρουσίαση της τρίτης έκδοσης του βιβλίου του Ντάνκαν Χάλας «Ο Μαρξισμός του Τρότσκι» οργάνωσε την Παρασκευή 16 Οκτώβρη το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε μέσω της πλατφόρμας zoom με ταυτόχρονη ζωντανή αναμετάδοση από τη σελίδα του ΜΒ στο facebook.Το βιβλίο παρουσίασαν ο συγγραφέας και ερευνητής στο ΙΝΕ ΓΣΕΕ Δημήτρης Κατσορίδας, ο ιστορικός-συγγραφέας Φοίβος Οικονομίδης και ο Λέανδρος Μπόλαρης που έχει προλογίσει την έκδοση.  

«Ο Τρότσκι ήταν μια πολυσχιδής προσωπικότητα. Το βιβλίο συμπυκνώνει τα βασικά σημεία της πολιτικής συνεισφοράς του», ξεκίνησε ο Δημήτρης Κατσορίδας. «Ο Χάλας παρουσιάζει πολύ καλά τα κεντρικά σημεία της άποψης του Τρότσκι, προβαίνοντας μάλιστα και σε κριτικές παρατηρήσεις, πράγμα που πιστεύω ότι συμβάλει στην παραπέρα συζήτηση». Στη συνέχεια επικέντρωσε την παρέμβασή του στη θεωρία της Διαρκούς Επανάστασης που «η επιβεβαίωσή της ήρθε με την Οκτωβριανή Επανάσταση. Ο Τρότσκι δεν πίστευε ότι η κοινωνική εξέλιξη είναι μια ήρεμη, συνεχής και βαθμιαία διαδικασία. Δίνει έμφαση στις ασυνέχειες, στις διακοπές, στις παρενθέσεις, στα άλματα και τις ρήξεις. Αυτή η μεθοδολογία τού έδωσε τη δυνατότητα να θεμελιώσει μια διαφορετική προσέγγιση της ιστορίας που έκφρασή της είναι η διατύπωση της θεωρίας της συνδυασμένης και ανισόμερης ανάπτυξης του καπιταλισμού και τελικά η θεωρία της Διαρκούς Επανάστασης».

«Ο Τρότσκι παίζει κεντρικό ρόλο στην κατάληψη της εξουσίας στην Πετρούπολη στη διάρκεια της Οκτωβριανής Επανάστασης», ανέφερε ο Φοίβος Οικονομίδης. «Οργανωτής και ηγέτης του Κόκκινου Στρατού τον οδηγεί στη νίκη στον Εμφύλιο, παρόλο που δεν έχει στρατιωτικές σπουδές ο ίδιος. Στα μάτια των επαναστατών όλης της Ευρώπης επικρατεί το δίδυμο Λένιν-Τρότσκι. Είναι αξιοπρόσεχτο ότι η Ρόζα Λούξεμπουργκ το 1918 αναφέρεται στον Οκτώβρη σαν «την επανάσταση των Λένιν-Τρότσκι. Αργότερα, παρά την απομόνωσή του μετά τη σύγκρουση με τη γραφειοκρατία του Στάλιν και την εξορία του, ο Τρότσκι ανέλυσε σωστά την εκλογική άνοδο του Χίτλερ στη Γερμανία και τόνισε την ανάγκη για δημιουργία ενός ενιαίου εργατικού μετώπου ενάντια στο φασισμό».

Το ενιαίο μέτωπο

«Να θυμηθούμε ότι, μετά την καταδίκη της ναζιστικής συμμορίας, στον Τρότσκι χρωστάμε και την πιο οξυδερκή ανάλυση του φασισμού και τη στρατηγική για την αντιμετώπισή του, το ενιαίο μέτωπο», τόνισε ο Λέανδρος Μπόλαρης. «Για τον Τρότσκι η ενωτική δράση με κέντρο την εργατική τάξη μπορούσε να συντρίψει την ‘ανθρώπινη σκόνη’ του φασισμού και να ανοίξει το δρόμο για την ανατροπή του καπιταλισμού. 

Στηρίχτηκε σε δυο βάθρα για αυτή την συμβολή. Τη θεωρία της Διαρκούς Επανάστασης, που έχει στην καρδιά της τη θέση ότι  η εργατική τάξη έχει τη δυναμική να μη μείνει στα μισά του δρόμου. Δεύτερον, την εμπειρία του χτισίματος επαναστατικών κομμάτων και της Κομιντέρν. Ο Χάλας μάς θυμίζει ότι το ενιαίο εργατικό μέτωπο δεν ήταν εφεύρεση της δεκαετίας του ’30 αλλά προϊόν των επεξεργασιών της επαναστατικής Τρίτης Διεθνούς στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας.

Ο Τρότσκι είναι επίκαιρος γιατί ανοίγει η συζήτηση ξανά, για την εναλλακτική απέναντι στον καπιταλισμό της κρίσης, της κλιματικής καταστροφής. Κι όπως επισήμανε ο σ. Οικονομίδης αυτή η συζήτηση δεν μπορεί να παρακάμψει για το τι απέγινε η Ρώσικη Επανάσταση. Ο Τρότσκι ήταν ο πρώτος μπολσεβίκος που συγκρούστηκε με τον σταλινισμό και αυτό σήμαινε την υπεράσπιση της γνήσιας κληρονομιάς της Ρώσικης Επανάστασης που κατέστρεψε η σταλινική αντεπανάσταση. 

Στο τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου ο Χάλας εξετάζει κριτικά την κληρονομιά του Τρότσκι. Η Διεθνιστική Σοσιαλιστική Τάση που κομμάτι της είναι το ΣΕΚ, άρχισε να χτίζεται στη δεκαετία του 1950 γύρω από την ομάδα που είχε συσπειρώσει ο Τόνι Κλιφ και στην οποία ανήκε και ο Ντάνκαν Χάλας. Το σημείο αφετηρίας ήταν της θεωρίας του κρατικού καπιταλισμού για την Ρωσία, σε διάλογο και κριτική αποτίμηση των αναλύσεων του Τρότσκι». 

Δείτε την εκδήλωση στη σελίδα του ΜΒ στο facebook.

Στο ραδιοσταθμό ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ 105,5 το Σάββατο 24 Οκτώβρη στις 8-8.30μμ θα είναι καλεσμένη η Αργυρή Ερωτοκρίτου για να παρουσιάσει την πρόσφατη έκδοση του ΜΒ «Πανδημία-Κλιματική αλλαγή: ενάντια στον καπιταλισμό της καταστροφής».