38 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου

Στις 21 Φλεβάρη ξέσπασε η πρώτη μαζική σύγκρουση με τη Χούντα. Οι φοιτητές της Νομικής μαζί με φοιτητές της Φυσικομαθηματικής κατέλαβαν τη Νομική. Ένα κατειλημμένο κτίριο στο κέντρο της Αθήνας, με πάνω από τέσσερις χιλιάδες φοιτητές να φωνάζουν συνθήματα ενάντια στη δικτατορία και να απευθύνονται στον κόσμο προκάλεσε τρόμο στη Χούντα. Η κατάληψη έληξε με συμβιβασμό. Η Αντι-ΕΦΕΕ και ο Ρήγας Φεραίος, οι φοιτητικές παρατάξεις των δύο ΚΚΕ, συμφώνησαν σε ομαλή αποχώρηση, κάτι που φυσικά η άλλη πλευρά δεν τήρησε.

Τα ΚΚΕ ήδη από την κατάληψη της Νομικής, έδινε μάχη να μην υπάρξει καμιά πολιτικοποίηση του κινήματος και να μην ακούγεται κανένα άλλο σύνθημα πέρα από τα αμιγώς φοιτητικά. Πάνω απ'όλα δεν έπρεπε να τρομάξουν οι πιθανοί σύμμαχοι του παλιού πολιτικού κόσμου.

Ο δρόμος προς το Νοέμβρη άνοιξε μέσα στο καλοκαίρι.

Τον Ιούνη οι αγρότες των Μεγάρων οργανώνουν συγκέντρωση ενάντια στην απόφαση της Χούντας να χαρίσει τη γη τους σε έναν εφοπλιστή για να γίνει διυλιστήριο. Βγαίνουν με σύνθημα: “Αυτή η γη είναι δική μας”. Οι εργάτες Τύπου κάνουν απεργία τον Ιούλη. Ακολουθούν οι μεταλλωρύχοι της Χαλκιδικής. Στις 27 Αυγούστου απεργούν οι οδηγοί στα τρόλεϊ. Στις 29 Οκτώβρη, όπως και στις 14-15 Νοέμβρη απεργεί η ΔΕΗ-ΠΑΠ.

Στρατηγική

Για την επαναστατική Αριστερά αυτοί οι αγώνες μετατρέπονται σε πραγματικό επιχείρημα ότι υπάρχει μια άλλη δύναμη πάνω στην οποία μπορούν να στηριχθούν οι αγώνες. Ο αντικαπιταλισμός δεν είναι επιλογή απομόνωσης, αντίθετα είναι στρατηγική που ενώνει τους φοιτητές με το εργατικό κίνημα.

Στο μεταξύ τον Ιούνη η Χούντα έχει κάνει ένα ψευτο-δημοψήφισμα για να επισημοποιήσει τη φυγή του Βασιλιά. Ενώ στην κατεύθυνση της Φιλελευθεροποίησης, τον Οκτώβρη γίνεται πρωθυπουργός ένας παλιός πολιτικός, ο Μαρκεζίνης, υποσχόμενος δημοκρατικές εκλογές.

Την Τετάρτη 14 Νοέμβρη ενώ εξελισσόταν συνέλευση της Νομικής, γίνεται γνωστό ότι η αστυνομία χτυπάει φοιτητές στο Πολυτεχνείο. Ένας συνδικαλιστής της Επαναστατικής Αριστεράς από τη Φυσικομαθηματική προτείνει να σταματήσει η συνέλευση και να γίνει πορεία προς το Πολυτεχνείο. Η αστυνομία που είχε περικυκλώσει το Πολυτεχνείο αφήνει τους περισσότερους φοιτητές να μπουν μέσα. Η αστυνομία προσπαθεί “ευγενικά” να πει στους φοιτητές να εγκαταλείψουν το κτίριο. Πίστευαν πως ήταν κάτι παροδικό και δεν άξιζε να χαλάσει η εικόνα της φιλελευθεροποίησης που πουλούσε και διεθνώς η Χούντα.

Αυτός ο κρίσιμος χρόνος αποδείχθηκε αρκετός για να σταθεροποιηθεί η κατάληψη. Συγκροτείται προσωρινή Συντονιστική Επιτροπή που οργανώνει την κατάληψη, την περιφρούρηση, το στήσιμο πλακάτ, την δημιουργία προκηρύξεων. Η απεύθυνση δεν είναι προς τα μέσα, αλλά προς τα έξω, προς τους εργάτες και τις εργάτριες που περνάνε από την Πατησίων. Μέχρι το βράδυ έχουν συγκεντρωθεί πάνω από 20 χιλιάδες μέσα στο Πολυτεχνείο. Ο ξεσηκωμός γενικεύεται. Τα συνθήματα γράφονται σε πανό, πάνω σε τρόλεϊ και λεωφορεία. Όχι μόνο “Κάτω η Χούντα”, αλλά και “Κάτω το Κεφάλαιο”, Επανάσταση Λαέ”, “Γενική Απεργία”.

Την επόμενη μέρα 15 Νοέμβρη στο Πολυτεχνείο φτάνουν εργαζόμενοι και νεολαία από όλες τις γειτονιές της Αθήνας. Η αστυνομία μένει παράλυτη μπροστά σε αυτό που εξελίσσεται. Μέσα στο Πολυτεχνείο οργανώνεται εργατική συνέλευση που εγκρίνει διακήρυξη οποία βάζει πρόγραμμα για εργοστασιακές επιτροπές”.

Στις 16 Νοέμβρη η πολιτικοποίηση έχει κορυφωθεί. Οικοδόμοι μπαίνουν οργανωμένα στο Πολυτεχνείο. Αγρότες από τα Μέγαρα φτάνουν με το πανό τους. Το Πολυτεχνείο έχει μετατραπεί σε κέντρο αγώνα και σε έμπνευση για το ξέσπασμα κι άλλων αγώνων παντού. Η Χούντα φτάνει στα όριά της. Από το μεσημέρι ελεύθεροι σκοπευτές αρχίζουν να σκοτώνουν κόσμο έξω από το Πολυτεχνείο. Η αυτοσχέδια κλινική που έχει στηθεί μέσα στο κτίριο γεμίζει τραυματίες.

Οι συγκεντρώσεις και τα οδοφράγματα έχουν απλωθεί σε όλη την Αθήνα, από την Αχαρνών ως τους Αμπελόκηπους. Η Χούντα πρέπει να πνίξει το Πολυτεχνείο για να σταματήσει όλη αυτή την έκρηξη. Ειδικές δυνάμεις και τεθωρακισμένα που κατευθύνονται προς το Πολυτεχνείο βρίσκουν μπροστά τους όλο αυτόν τον κόσμο που τους καλεί να σταματήσουν, είτε με εκκλήσεις, είτε με μάχες. Στις 3 το πρωί στις 17 Νοέμβρη ένα τανκ εισβάλει στην κεντρική πύλη. Υπήρξαν φαντάροι που προσπάθησαν να γλιτώσουν κόσμο από τη σφαγή. Η Χούντα όμως είχε αποφασίσει να βάψει την εξέγερση στο αίμα. Και οι ειδικές δυνάμεις μαζί με ένα σωρό άλλους χαφιέδες και παρακρατικούς ανέλαβαν έργο. Διαδηλώσεις θα συνεχιστούν μέχρι και το βράδυ της 17η Νοέμβρη -και νεκροί θα συνεχίσουν να πέφτουν όλη τη μέρα. Το σχέδιο του χουντικού εκδημοκρατισμού είχε πεταχτεί στα σκουπίδια. Μαζί όμως αποδείχθηκε ότι είχε πεταχτεί και κάθε ελπίδα γρήγορης σταθεροποίησης.

Διαβάστε επίσης

Ο δρόμος του Νοέμβρη είναι ξανά επίκαιρος

Οι κρίσιμες επιλογές

“Καραμανλής ή Τανκς”;