Η Κίνα, το Ευρώ και ο πόλεμος των ισοτιμιών

Η δήλωση του Ζιαμπάο ότι «στηρίζει το σταθερό Ευρώ» είναι βέβαια αληθινή. Αλλά αυτή τη δήλωση δεν την έκανε για πρώτη φορά τον Οκτώβρη στην Αθήνα. Την έκανε τον Ιούλη στο Πεκίνο, κατά την επίσκεψη της Ανγκελα Μέρκελ στην Κίνα. Και την επανέλαβε από τότε πολλές φορές. Το ίδιο έκανε και το περασμένο Σάββατο στην Αθήνα. Η στήριξη δεν οφείλεται ούτε σε κάποια αγάπη του πρωθυπουργού της Κίνας προς τον Ευρωπαϊκό πολιτισμό ούτε σε κάποια διάθεση σταθεροποίησης της παγκόσμιας οικονομίας. Εντάσσεται στον διεθνή πόλεμο των ισοτιμιών που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Η Κίνα έχει ένα τεράστιο πλεόνασμα στο εμπορικό της ισοζύγιο. Με απλά λόγια οι Κινεζικές εξαγωγές κύρια προς τις ΗΠΑ, ξεπερνάνε σταθερά και κατά πολύ τις εισαγωγές. Οι αμερικανικές κυβερνήσεις πιέζουν χρόνια τώρα την Κίνα να «διορθώσει αυτή την ανισορροπία», αφήνοντας το γουάν, το νόμισμά της να ανατιμηθεί. Η κυβέρνηση του Ζιαμπάο, αρνείται. Ομως ταυτόχρονα, διευκολύνει τις ΗΠΑ αγοράζοντας με τα δολάρια που εισπράτει ομόλογα του αμερικανικού δημοσίου και με αυτό τον τρόπο σπρώχνει την ισοτιμία του δολάριου προς τα κάτω.

«Σε ομαλούς καιρούς», γράφει η εφημερίδα Financial Times, «η τιμή ενός ομολόγου θα ανέβει (και το επιτόκιό του θα πέσει) όταν ένας νέος, πλούσιος αγοραστής μπεί στην αγορά. Από ότι φαίνεται αυτός ο κανόνας συνεχίζει να ισχύει ακόμα και στους πιο ανώμαλους καιρούς -όταν η αμερικανική FED (η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ) αποφάσισε να δημιουργήσει αρκετό χρήμα για να αγοράσει τεράστιες ποσότητες μακροπρόθεσμων τίτλων, τα επιτόκια έπεσαν και όχι μόνο για τα κρατικά ομόλογα. Υπήρχε ακόμα ένα μπόνους για τους αμερικάνους εξαγωγείς: ένα δολάριο σε πτώση... Ακούγεται σαν παράδεισος...»


Μηδενικά επιτόκια

Τα επιτόκια των ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου βρίσκονται σήμερα σχεδόν σε μηδενικά επίπεδα: τα διετή ομόλογα έχουν ονομαστική απόδοση όλη και όλη 0.41%. Τα πενταετή λίγο πάνω από 1%. Τα δεκαετή λίγο κάτω από το 2.5%. Και η ισοτιμία του δολαρίου ως προς το Ευρώ βρισκεται στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και 8 μήνες. Και συνεχίζει να πέφτει.

Φυσικά όλοι ξέρουν ότι αυτός ο «παράδεισος» δεν μπορει να κρατήσει για πάντα. Μέχρι σήμερα η FED έχει «αγοράσει» σχεδόν το 25% του συνολικού αμερικάνικου χρέους. Αργά ή γρήγορα η πολιτική αυτή κινδυνεύει να γυρίσει μπούμεραγκ -απειλώντας ακόμα και την ίδια την σταθερότητα του δολάριου. Για την Κίνα, όμως, ο κίνδυνος είναι πολύ πιο άμεσος: το φτηνό δολάριο είναι «πολεμική» πράξη για τις κινεζικές εξαγωγές και το Πεκίνο δεν μπορεί να την αφήσει αναπάντητη.

Ο Ζιαμπάο φυσικά δεν μπορεί να σταματήσει τα πιεστήρια της FED. Μπορεί όμως να φρενάρει την κινεζική «υπερπροσφορά» αγοράζοντας αντί για αμερικανικά, ευρωπαϊκά ομόλογα. 

Οσο για τα ελληνικά ομόλογα, πίσω από το ενδιαφέρον του κρύβεται ένας ακόμα πρόσθετος λόγος: η τεράστια απόδοσή τους. Με την εγγύηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου -που με τη σειρά τους στηρίζονται στην αποικιακού τύπου Δανειακή Σύμβαση που έχει υπογράψει η κυβέρνηση του Παπανδρέου- τα ελληνικά ομόλογα είναι κυριολεκτικά χρυσός για τους κερδοσκόπους: η Goldman Sachs, η Societe General, η Barclays -όλες σχεδόν οι μεγάλες τράπεζες- συστήνουν στους πελάτες τους αυτόν τον καιρό να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα και να τα κρατήσουν. 

Ακόμα και για τον πρωθυπουργό της Κίνας, μιας χώρας όπου οι εργάτες δουλεύουν άπειρες ώρες για ένα ή δυο δολάρια την ημέρα η «νέα Ελλάδα» που ονειρεύονται ο Παπανδρέου και ο Παπακωνσταντίνου μυρίζει ευκαιρία.