Διεθνή
Mια καταλανική Άνοιξη;

Διαδήλωση στη Βαρκελώνη μετά τη σύλληψη Πουτζντεμόν

“Αρχίζει η καταλανική Άνοιξη” ήταν το μήνυμα που έστελναν την Τρίτη το πρωί από τις κατειλημμένες εθνικές οδούς χιλιάδες διαδηλωτές και διαδηλώτριες. Καθώς γράφονταν αυτές οι γραμμές, ξεκινούσε μια μεγάλη μέρα με αποκλεισμένα τα διόδια και όλες τις προσβάσεις από και προς την Καταλωνία, με τους διαδηλωτές να απαιτούν κλιμάκωση με διαρκή γενική απεργία. Τα εμπορικά φορτηγά έχουν στην πλειοψηφία τους ακινητοποιηθεί ήδη από το πρωί. 

Το ισπανικό κράτος και η Ευρωπαϊκή Ένωση έσπασαν τα όρια της υπομονής του κόσμου. Την περασμένη Παρασκευή πέντε ακόμη Καταλανοί πολιτικοί παρουσιάστηκαν ενώπιον του Ισπανού δικαστή Γιαρένα για να απολογηθούν, και από το γραφείο του βρέθηκαν κατευθείαν στη φυλακή. Δυο μέρες αργότερα, ο Κάρλες Πουτζντεμόν, ο εκλεγμένος πρωθυπουργός που ανατράπηκε από το Ραχόι, συνελήφθη στη Γερμανία από τις γερμανικές αρχές που εφάρμοσαν το ένταλμα που είχαν εκδώσει οι Ισπανοί. Ο Πουτζντεμόν κατηγορείται για πρόκληση σε εξέγερση, ένα αδίκημα που τιμωρείται μέχρι και με 30 χρόνια φυλακή. Πλέον δέκα Καταλανοί και Καταλανές πολιτικοί βρίσκονται σε προφυλάκιση χωρίς δυνατότητα εγγύησης, άλλοι έξι έχουν αναγκαστεί να αυτοεξοριστούν, και άλλοι έχουν καταβάλει υπέρογκα ποσά για να βρίσκονται προς το παρόν ελεύθεροι.

Πραξικόπημα

Η κίνηση του δικαστή Γιαρένα ήταν ένα ακόμη βήμα ενός ξεδιάντροπου πραξικοπήματος. Το καταλανικό κοινοβούλιο ετοιμαζόταν να κάνει ακόμη μια προσπάθεια να εκλέξει κυβέρνηση, και είχε αποφασιστεί ότι θα έμπαινε σε ψηφοφορία ο Τζόρδι Τουρούλ. Από τη μεριά του καταλανικού κινήματος ήταν μια υποχώρηση, καθώς είχαν αρχικά προταθεί υποψήφιοι που είναι είτε στη φυλακή είτε στην εξορία. Όμως το ισπανικό κράτος δεν σηκώνει ούτε υποχωρήσεις. Ξαφνικά ξεσηκώθηκε ένα κύμα προπαγάνδας και κατηγοριών κατά του Τουρούλ και ο δικαστής πρακτικά διέταξε να πάει σηκωτός από την ψήφο εμπιστοσύνης στη φυλακή. Η Μάρτα Ροβίρα, γενική γραμματέας της Ρεπουμπλικανικής Αριστεράς, που ήταν ανάμεσα στους καινούργιους κατηγορούμενους, επέλεξε να αυτοεξοριστεί στην Ελβετία. Το ισπανικό κράτος αξιοποίησε την επιλογή της για να δικαιολογήσει τη φυλάκιση όλων των υπολοίπων που ήταν “ύποπτοι φυγής”. Ανάμεσά τους βρίσκεται και η Κάρμε Φορκαντέλ, πρόεδρος του καταλανικού κοινοβουλίου μέχρι πριν από δυο μήνες και για χρόνια πρόεδρος της μεγαλύτερης καταλανικής οργάνωσης, της “Καταλανικής Εθνοσυνέλευσης”. Ο διάδοχός της στην ηγεσία της οργάνωσης, Τζόρδι Σάντσες βρίσκεται επίσης στη φυλακή.

Η “εξέγερση” για την οποία κατηγορούνται είναι το δημοψήφισμα που οργάνωσε η καταλανική κυβέρνηση τον περασμένο Οκτώβρη για την ανεξαρτησία της χώρας. Το ισπανικό κράτος έστειλε ολόκληρο τον κατασταλτικό μηχανισμό να διαλύσει τη δημοκρατική διαδικασία και στη συνέχεια να ρίξει την εκλεγμένη κυβέρνηση. Από τότε η Καταλωνία κυβερνάται υπό έκτακτες συνθήκες από τη Μαδρίτη, δηλαδή από τη δεξιά κυβέρνηση του Ραχόι. Υποτίθεται πως η κήρυξη νόμιμων εκλογών θα έλυνε το πρόβλημα για τη Μαδρίτη. Οι εκλογές έγιναν, αλλά την πλειοψηφία στο νέο κοινοβούλιο την ξανακέρδισαν τα κόμματα που είχαν στηρίξει το δημοψήφισμα. Το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα του Ραχόι βγήκε έβδομο. Από τότε, το νεοεκλεγμένο κοινοβούλιο εκβιάζεται. Αρχικά υπήρξε η θέληση να ξαναεκλεγεί πρωθυπουργός ο Πουτζντεμόν, όμως οι δικαστές έστειλαν μήνυμα ότι θα συλληφθεί στα σύνορα αν τολμήσει να επιστρέψει. Στη συνέχεια προτάθηκε ο εκλεγμένος βουλευτής Τζόρδι Σάντσες, όμως οι δικαστές δεν του έδιναν άδεια από τη φυλακή. Ο Τουρούλ ήταν η τελευταία γραμμή υποχώρησης. Στον πρώτο του λόγο στο κοινοβούλιο είχε ήδη απαρνηθεί την ανεξαρτησία, κι ούτε καν αναφέρθηκε στο δημοψήφισμα.

Η πολιτική γραμμή της “Κονβερζένσια” και της Ρεπουμπλικανικής Αριστεράς, των δύο κομμάτων της συγκυβέρνησης που οργάνωσε το δημοψήφισμα πήγαινε από υποχώρηση σε υποχώρηση, ελπίζοντας ότι το ισπανικό κράτος κάπου θα βάλει φρένο στον κατήφορο της καταστολής. Αυτές οι ελπίδες αποδείχθηκαν μάταιες. Το ίδιο αποδείχθηκαν και οι αυταπάτες ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μετατρεπόταν σε κάποιου είδους άμυνα απέναντι στη μανία των Ισπανών δικαστών. Τώρα ο Πουτζντεμόν παραδίδεται στο Ραχόι από τα χέρια της Μέρκελ. Όσο τραβηγμένη κι αν είναι η σύγκριση, πολύς κόσμος θυμίζει ότι ο τελευταίος πρωθυπουργός που κήρυξε την ανεξαρτησία της Καταλωνίας, ο Λιούις Κομπάνς, παραδόθηκε για εκτέλεση στον δικτάτορα Φράνκο από τη γερμανική Γκεστάπο.

Επιτροπές

Όμως η γραμμή των υποχωρήσεων τους τελευταίους μήνες στην Καταλωνία έσπασε από τα κάτω, και το ίδιο συμβαίνει και τώρα. Τις πρώτες διαδηλώσεις την Παρασκευή, την ώρα που φυλακιζόταν ο Τουρούλ τις κάλεσαν οι Επιτροπές για την Υπεράσπιση της αβασίλευτης Δημοκρατίας (CDR). Οι CDR ξεκίνησαν ως Επιτροπές Υπεράσπισης του Δημοψηφίσματος και έχουν οργανωθεί στη βάση συνελεύσεων ανά γειτονιά. Δεκάδες χιλιάδες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα, και το βασικό σύνθημα που ακουγόταν ήταν “Γενική Απεργία”. Μια από τις σημαντικές εξελίξεις είναι ότι οι διαδηλωτές συγκρούστηκαν με τους “Μόσος”, την καταλανική αστυνομία που στο δημοψήφισμα είχε κρατήσει αμφιλεγόμενη στάση. Η νέα ηγεσία των Μόσος είχε δώσει εντολή για αδιάκριτα χτυπήματα με τα γκλοπ. Η σύλληψη και του Πουτζντεμόν έφερε και το υπόλοιπο κίνημα στους δρόμους. Ένα από τα αιτήματα που βγαίνουν από τα κάτω είναι η εφαρμογή του στοιχειώδους δικαιώματος του εκλεγμένου κοινοβουλίου να επιλέξει πρωθυπουργό ανεξάρτητα από το τι λένε οι δικαστές και η Μαδρίτη. Ψήφος εμπιστοσύνης σε κάποιον από τους φυλακισμένους θα σημάνει στην πράξη ρήξη με το ισπανικό κράτος, παρά τις υποχωρήσεις που θέλει να κάνει η πολιτική ηγεσία του κινήματος.

Όμως οι δρόμοι της Καταλωνίας που ξαναγεμίζουν και τα οδοφράγματα που ξαναστήνονται βάζουν κι άλλα αιτήματα, να απελευθερωθούν όλοι οι κρατούμενοι, να τιμωρηθούν όλοι οι ένοχοι για τα ανοιγμένα κεφάλια της 1ης του Οκτώβρη. Όλα αυτά που έχει καταφέρει το κίνημα στην Καταλωνία τους τελευταίους μήνες τα κατάφερε χάρη στις καταλήψεις των φοιτητών, την οργάνωση στους εργατικούς χώρους και τις συνελεύσεις στις γειτονιές. Οι δύο γενικές απεργίες που κηρύχθηκαν τον περασμένο Νοέμβρη επιβλήθηκαν από τα κάτω, παρότι η επίσημη ηγεσία του κινήματος είχε αποκηρύξει τον απεργιακό δρόμο. Πλέον, η συγκυρία είναι ακόμη ευνοϊκότερη. Το δημοψήφισμα του Οκτώβρη είχε οργανωθεί σε μια στιγμή που η Αριστερά στο ισπανικό κράτος ακόμη μοιρολογούσε τα κακά της εκλογικά αποτελέσματα και την “πτώση” του κινήματος. Πλέον έχει προηγηθεί το μεγαλύτερο γεγονός, η απεργία που οργάνωσαν οι γυναίκες στις 8 του Μάρτη, που ένωσε τα κινήματα σε όλο το ισπανικό κράτος, αλλά και οι τεράστιες κινητοποιήσεις των συνταξιούχων, η απεργία στην Amazon, το μαγαζί του πλουσιότερου ανθρώπου στον κόσμο, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη ένας αγώνας διαρκείας των αναπληρωτών εκπαιδευτικών που έχει ήδη μπλοκάρει τις βαθμολογίες σε πολλά σχολεία. Η Μέρκελ και ο Ραχόι συντονίζονται για να πνίξουν την καταλανική Άνοιξη, για να προλάβουν μια ακόμη ευρύτερη Άνοιξη του κινήματος.