Διεθνή
Ιράκ: Έκρηξη διαδηλώσεων

Διαδηλωτές στη Βασόρα ενάντια στην ανεργία, την ακρίβεια και τις περικοπές

Οι τεράστιες διαδηλώσεις έχουν ξεσπάσει τις τελευταίες βδομάδες στο Ιράκ, συνεχίζονται. Χιλιάδες κόσμος έχει βγει στους δρόμους διαμαρτυρόμενος ενάντια στην ανεργία, την ακρίβεια και την έλλειψη βασικών υπηρεσιών. Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στο νότιο Ιράκ. Τις πρώτες μέρες κατέλαβαν κυβερνητικά κτίρια, ακόμα και το αεροδρόμιο στην πόλη Νατζάφ.

Οι διαδηλωτές απαιτούν μέτρα για την ανεργία, χρηματοδότηση των υπηρεσιών. Σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές η ανεργία των νέων φτάνει το 22% σε μια χώρα που το 60% του πληθυσμού είναι κάτω από 24 χρονών. Η ποιότητα του πόσιμου νερού είναι κακή και οι διακοπές ρεύματος συχνές, κάνοντας τη ζωή κόλαση σε μια περιοχή που έχει τις υψηλότερες θερμοκρασίες στον πλανήτη.

Οι διαδηλώσεις απλώθηκαν σε πολλές πόλεις: τη Βασόρα, την Αμάρα, τη Νασιρίγια, το Νατζάφ και την πρωτεύουσα Βαγδάτη. Η ιρακινή κυβέρνηση απάντησε με σκληρή καταστολή. Τουλάχιστον πέντε διαδηλωτές σκοτώθηκαν από σφαίρες της αστυνομίας. Έστειλε στρατό να φυλάξει τα διυλιστήρια της περιοχής και έκοψε το ίντερνετ.

Πολλά από τα συνθήματα στρέφονταν όχι μόνο ενάντια στην κυβέρνηση, αλλά και ενάντια στο Ιράν, του οποίου η οικονομική και πολιτική επιρροή στη χώρα έχει αυξηθεί μετά την αμερικάνικη εισβολή και την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν το 2003. Το κυβερνών κόμμα στο Ιράκ, το σιιτικό Ντάουα, έχει στενούς δεσμούς με το Ιράν. 

Οι ΗΠΑ επέβαλαν ένα πρόγραμμα τεράστιων ιδιωτικοποιήσεων, που ευνόησαν την ελίτ της ιρακινής κοινωνίας. Πήραν το έλεγχο του μεγαλύτερου μέρους της βιομηχανίας πετρελαίου. Σήμερα το πετρέλαιο συνεισφέρει το 95% των κρατικών εσόδων, αλλά μόνο το 1% θέσεων εργασίας. Οι ΗΠΑ επέβαλαν, επίσης, μια μορφή διακυβέρνησης που βασιζόταν στη σεχταριστική θρησκευτική διαίρεση του πληθυσμού σε σιίτες, σουνίτες και Κούρδους.

Έκτοτε, στην κυβέρνηση είναι το σιίτικο κόμμα Ντάουα, με τη στήριξη της Δύσης. Αλλά στις πρόσφατες εκλογές κατέρρευσε και ήρθε τρίτο σε ψήφους. Έχει σημασία ότι ο πληθυσμός στο νότο, απ' όπου ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις, είναι σιίτες.

Οι διαδηλωτές βάζουν στο στόχαστρό τους τόσο τη διαφθορά όσο και τις σεχταριστικές πολιτικές τού διαίρει και βασίλευε. Στη Βασόρα, την πόλη με τις μεγάλες πετρελαιοπηγές, κρατούσαν πλακάτ που έγραφαν:“εμείς παράγουμε, εσείς τα τρώτε”.

Διαδηλώσεις για τα ίδια ζητήματα έχουν ξεκινήσει από το 2011 -τη χρονιά της Αραβικής Άνοιξης. Ξέσπασαν ξανά το 2015 και το 2016. Τότε η κυβέρνηση έπεισε τον κόσμο να σταματήσει να διαμαρτύρεται επικαλούμενη ότι “τώρα πρέπει να είμαστε ενωμένοι απέναντι στο Ίσις”. Τώρα το Ίσις έχει φύγει και η κυβέρνηση δεν έχει πια δικαιολογίες.

Οι περισσότεροι από τους διαδηλωτές είναι νέοι και πολλοί συνδέονται πολιτικά με δυο οργανώσεις. Η μια είναι το δίκτυο του σιίτη κληρικού Μοκτάντα αλ Σαντρ. Η πολιτοφυλακή του συγκρούστηκε πολλές φορές με τους αμερικάνους μετά την εισβολή. Σήμερα έχει μετατραπεί σε ένα είδος 'λαϊκιστη' πολιτικού και προσπαθεί να μπει επικεφαλής σε αυτό το κίνημα, στηρίζοντας τις διαδηλώσεις.

Η άλλη πολιτική δύναμη είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα, που τα τελευταία χρόνια έχει αναδιοργανωθεί, ιδιαίτερα στη νεολαία. Στις εκλογές του περασμένου Μάη, η οργάνωση του Σαντρ και το Κομμουνιστικό Κόμμα ένωσαν τις δυνάμεις τους στα πλαίσια του “Συνασπισμού Σαϊρούν”. Η αποχή ήταν μεγάλη, αλλά το Σαϊρούν τα πήγε πολύ καλά: κέρδισε τις περισσότερες έδρες στο κοινοβούλιο -κάτι που έκανε τόσο τις ΗΠΑ όσο και το Ιράν να ανατριχιάσουν.

Οι ακτιβιστές που σήμερα παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στις αυθόρμητες διαδηλώσεις είναι κατά κανόνα υποστηρικτές του “Συνασπισμού Σαϊρούν”. Από τέτοια δίκτυα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό και η προοπτική των κινητοποιήσεων. Τόσο για την οργάνωση, όσο και τον συντονισμό και την εξάπλωσή τους μέσα στην εργατική τάξη του Ιράκ.