Εργατικό κίνημα
Το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο άνοιξε!: Ένας πλούτος από βιβλία μας προσκαλεί

Η επέτειος των 200 χρόνων από την ελληνική επανάσταση πέρασε και οι φιέστες της κυβέρνησης ΝΔ έχουν ήδη ξεχαστεί κάτω από το βάρος της κρίσης της. Όμως η πολιτική συζήτηση γύρω από τη σημασία του 1821, και το πώς “οι κοινωνίες αλλάζουν με επαναστάσεις” συνεχίζεται. 

Σε αυτή τη συζήτηση παρεμβαίνει το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο με τη νέα έκδοσή του “Το 1821 και οι αστικές επαναστάσεις”, καθώς και με την εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου το Σάββατο 17 Απρίλη. Ανάμεσα στους ομιλητές και ομιλήτριες της εκδήλωσης είναι η Άννα Καρακατσούλη, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο ΕΚΠΑ. Το 2016 κυκλοφόρησε το βιβλίο της, “Μαχητές της ελευθερίας – Η ελληνική επανάσταση στη διεθνική της διάσταση”, μια μελέτη για τους Φιλέλληνες που πήραν μέρος στην ελληνική επανάσταση, δείχνοντας την τελευταία σαν μέρος ενός ολόκληρου επαναστατικού κύματος της εποχής. 

Στις νέες εκδόσεις για το 1821 που μπορείτε να βρείτε στο Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο συγκαταλέγεται και το “Η ελληνική επανάσταση και οι αυτοκρατορίες – Η Γαλλία και οι Έλληνες, 1797-1830” του Γιάννη Κοτσώνη, το “Γυναίκες και επανάσταση, 1821 – Από τον Οθωμανικό κόσμο στο ελεύθερο ελληνικό κράτος” της Βασιλικής Λάζου, το “21 ρωγμές στην επίσημη ιστορία για το 1821” του Σπύρου Αλεξίου, το “Διαφωτισμός και επανάσταση – Η ριζοσπαστική ιδεολογία της ελληνικής νομαρχίας” του Χρήστου Ρέππα, το “Ενάντια σε φρούρια και τείχη – 1821, Μια μικρή εισαγωγή για την ελληνική επανάσταση” του Γιώργου Μαργαρίτη και το “Πώς συλλογάται ο Ρήγας; Επιστροφή στις πηγές” του Δημήτρη Ψαρρά.

Η συζήτηση για την πορεία του νέου ελληνικού κράτους, όπως και η ιστορία των αγώνων και της Αριστεράς κάθε άλλο παρά σταματάει στην επανάσταση του 1821. Αξίζει να διαβάσει κανείς το τετράτομο έργο του Δημήτρη Λιβιεράτου “Κοινωνικοί αγώνες στην Ελλάδα 1918-1936” που προσφέρει μια λεπτομερή και ολοκληρωμένη εικόνα της αγωνιστικής παράδοσης του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα στα κρίσιμα χρόνια του Μεσοπολέμου. Επίσης, από τις εκδόσεις Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο κυκλοφορεί το “ΣΕΚΕ – Οι ρίζες της επαναστατικής αριστεράς στην Ελλάδα” του Λέανδρου Μπόλαρη, ένα βιβλίο που καλύπτει όλη την περίοδο και τις μάχες της εργατικής τάξης από το 1918 μέχρι το 1936. Καλύπτει ένα φάσμα από τα πρώτα χρόνια, όταν το κόμμα συσπείρωσε τους «ζωηρότερους και συνειδητότερους εκπροσώπους» της εργατικής τάξης και βρέθηκε να πρωτοστατεί στις απεργίες και στο αντιπολεμικό κίνημα, μέχρι την εργατική έκρηξη του Μάη του 36, τον αντίκτυπο της σταλινικής αντεπανάστασης στο ΚΚΕ και την ήττα του κινήματος. 

Αντίδοτα

Η κυβέρνηση προσπάθησε να αξιοποιήσει την επέτειο της ελληνικής επανάστασης και για αντι-τουρκική προπαγάνδα. Το υπόβαθρο για να απαντήσουμε στα εθνικιστικά ψέματα της νέας όξυνσης της ελληνοτουρκικής κρίσης και να αντισταθούμε στην απειλή του πολέμου προσφέρει η συλλογική έκδοση “Ελλάδα-Τουρκία: Η σύγκρουση των υποϊμπεριαλισμών”, που κυκλοφορεί από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο. Το βιβλίο του Αλέξη Ηρακλείδη “Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειος, 50+1 όψεις των ελληνοτουρκικών διενέξεων” καταρρίπτει τον μύθο που πλασάρει η ελληνική άρχουσα τάξη ότι η πηγή των προβλημάτων είναι η “τουρκική επιθετικότητα” που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και ότι η Ελλάδα είναι αμυνόμενη. Στις νέες εκδόσεις μπορείτε να βρείτε και το “Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Δίκαιο της Θάλασσας” του Χρήστου Ροζάκη. Οι “10+1 Μύθοι για το Κυπριακό” του Νικόλα Κυριακού, όπως αναφέρει ο τίτλος, καταρρίπτουν τους εθνικιστικούς μύθους της ελληνικής και ελληνοκυπριακής μεριάς δείχνοντας τις ευθύνες της “δικής μας” μεριάς. Τέλος, η συζήτηση για την ελληνική επιθετικότητα δεν μπορεί να μην περιλαμβάνει τη μικρασιατική εκστρατεία και το βιβλίο του Νίκου Ψυρούκη “Η Μικρασιατική Καταστροφή”.

Μέσα στη χρονιά του ελληνικού #metoo φουντώνει η συζήτηση για τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία, τους αγώνες του γυναικείου κινήματος και τις ρίζες της καταπίεσης. Το βιβλίο “Γυναίκες, φύλο και εργασία στην Ελλάδα” της Μαρίας Καραμεσίνη παρακολουθεί τις ανισότητες μεταξύ των φύλων στην εργασία από τη δεκαετία του '60 μέχρι σήμερα, ενώ αγγίζει δυο ζητήματα που είναι στην ημερήσια διάταξη των μαχών: την απλήρωτη εργασία στο σπίτι και το δυσανάλογο χτύπημα που δέχτηκαν οι γυναίκες μέσα στην πανδημία. Δυο ακόμη εκδόσεις που αγγίζουν το θέμα της καταπίεσης στην Ελλάδα είναι το “Ιστορίες για τη σεξουαλικότητα”, σε επιμέλεια της Δήμητρας Βασιλειάδου και της Γλαύκης Γκότση, καθώς και το “Οικογένεια και σεξουαλικότητα – Μεταξύ παράδοσης και νεωτερικότητας” της Άννας Ματθαίου. Τα βιβλία “Η πάλη για την απελευθέρωση των γυναικών” της Μαρίας Στύλλου και “Ο Ένγκελς και η καταγωγή της ανθρώπινης κοινωνίας” του Κρις Χάρμαν κυκλοφορούν από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο και είναι απαραίτητα εργαλεία για να κατανοήσουμε τη ρίζα της γυναικείας καταπίεσης στις ταξικές κοινωνίες, αλλά και το πώς μπορεί το κίνημα σήμερα να συνεχίσει τη μάχη για απελευθέρωση αξιοποιώντας τις ιστορικές εμπειρίες και τη μαρξιστική ανάλυση.

Οι δυο πρόσφατοι θάνατοι προσφύγων στα ΠΡΟΚΕΚΑ Κορίνθου και Κω αποκαλύπτουν το πραγματικό πρόσωπο της πολιτικής της ΝΔ για το προσφυγικό: ρατσιστική και δολοφονική. Βάση για να κατανοήσουμε το πώς το σύστημα δημιουργεί και αξιοποιεί τον ρατσισμό για να διαιρεί τους εργάτες είναι το βιβλίο “Ρατσισμός – Τι είναι και πώς παλεύεται” του Άλεξ Καλλίνικος. Ο ρατσισμός στρώνει τον δρόμο στους φασίστες και το πόσο κεντρική ήταν η αντιρατσιστική μάχη στην ιστορική νίκη του κινήματος ενάντια στη Χρυσή Αυγή είναι ένα από τα πολύτιμα διδάγματα που αποτυπώνει η έκδοση “Εγκληματική οργάνωση Χρυσή Αυγή – Η ΚΑΤΑΔΙΚΗ”, των δημοσιογράφων της Εργατικής Αλληλεγγύης Λένα Βερδέ και Αφροδίτη Φράγκου που παρακολούθησαν και κατέγραψαν τη δίκη μέρα προς μέρα. Στο βιβλίο “Αν το προσφυγικό ήταν πρόβλημα, θα είχε λύση”, ο Δημήτρης Χριστόπουλος αποκαλύπτει και στηλιτεύει όλη τη ρατσιστική πολιτική της Ελλάδας και της ΕΕ, με πολύτιμα στοιχεία, αλλά και με επιχειρήματα υπέρ της ένταξης των μεταναστών. Τραγικό αποκορύφωμα του ρατσισμού ήταν το ναζιστικό Ολοκαύτωμα. Το νέο βιβλίο του Ιάσονα Χανδρινού, “Συναγωνιστές – Το ΕΑΜ και οι Εβραίοι της Ελλάδας” δείχνει ότι οι Εβραίοι δεν ήταν μόνο θύματα, αλλά και ενεργά υποκείμενα του αγώνα ενάντια στους Ναζί.

Σύστημα σε κρίση

Ένας χρόνος πανδημίας και νέας όξυνσης της κρίσης έδειξαν ότι ο καπιταλισμός δεν δουλεύει. Το “Καπιταλισμός Ζόμπι - Η Παγκόσμια Οικονομική Κρίση και η Επικαιρότητα του Μαρξ” του Κρις Χάρμαν δείχνει πως η τωρινή κρίση δεν είναι η εξαίρεση αλλά κομμάτι της ίδιας της φύσης του συστήματος. Το συλλογικό βιβλίο “Ο ελληνικός καπιταλισμός, η παγκόσμια οικονομία και η κρίση” προσφέρει πολύτιμες απαντήσεις για την κατανόηση της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης, αλλά και για τα χαρακτηριστικά και την πορεία του ελληνικού καπιταλισμού μέσα σε αυτήν από την δεκαετία του ’70 μέχρι και τα μνημόνια. Διαβάστε επίσης τη μπροσούρα “Μισθωτή εργασία και κεφάλαιο” του Καρλ Μαρξ, την πρώτη συστηματική ανάλυση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, και μια από τις καλύτερες εισαγωγές στη μαρξιστική οικονομία, δημοσιευμένη το 1849.

Η συζήτηση για την περιβαλλοντική καταστροφή έχει ιδιαίτερη σημασία μέσα στη χρονιά αυτή. Το συλλογικό βιβλίο “Πανδημία, Κλιματική Αλλαγή – Ενάντια στον καπιταλισμό της καταστροφής” από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο, εξηγεί πώς η επέλαση του Covid-19 συνδέεται με τον τρόπο που ο καπιταλισμός οργανώνει την παραγωγή και τη σχέση της ανθρώπινης κοινωνίας με τη φύση, μια σχέση καταστροφική όπως επεσήμαιναν ήδη από την εποχή τους ο Μαρξ και ο Ένγκελς. Η Ναόμι Κλάιν στο νέο της βιβλίο “Στις φλόγες - το καυτό θέμα της κλιματικής αλλαγής” αναλύει την επιτακτική ανάγκη να ληφθούν ριζικά μέτρα για την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής καταστροφής, που μετατρέπεται γρήγορα σε υπαρξιακή κρίση για ολόκληρη την ανθρωπότητα. “Η διαλεκτική της φύσης”, το κλασικό βιβλίο του Φρίντριχ Ένγκελς, είναι ένα πολύτιμο συμπλήρωμα για μια συζήτηση που έχει στο κέντρο της τη φύση και την επιστήμη.

Με το κίνημα των εργατών/τριών της Τέχνης να δίνει μάχες όλη την τελευταία χρονιά, αξίζει να διαβάσουμε για τη σχέση της τέχνης με την πάλη για την αλλαγή της κοινωννίας. Τρία βιβλία που μπορείτε να βρείτε στο Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο είναι το “Τάτλιν: Μνημείο στην Τρίτη Διεθνή - Αριστερός Μοντερνισμός και Οχτωβριανή Επανάσταση” του Νίκου Αξαρλή, το “Κινηματογράφος και Ιστορία - Η κατοχή και η αντίσταση στις ελληνικές ταινίες μυθοπλασίας μεγάλου μήκους από το 1945 μέχρι το 1981” του Γιώργου Ανδρίτσου και το κλασικό “Λογοτεχνία και Επανάσταση” του Λέον Τρότσκι.

Πρόσφατα, το πρωτοσέλιδο της Εργατικής Αλληλεγγύη λογοκρίθηκε στο facebook και το instagram. Αφορμή ήταν το γεγονός ότι η εφημερίδα ανταποκρίθηκε στο αίτημα της οικογένειας του Ιμπραήμ Εργκιούν να δημοσιοποιηθεί η φωτογραφία της αυτοκτονίας του, για να μάθει όλος ο κόσμος τι γίνεται μέσα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Στο βιβλίο “Δημοσιογραφία και Τύπος” ο Αντόνιο Γκράμσι, αναλύοντας τον κεντρικό ρόλο της επαναστατικής εργατικής εφημερίδας, επιμένει ότι το να λες την αλήθεια είναι επαναστατική πράξη.

Επαναστατικές ιδέες

Αξίζει πάντα να επιστρέφουμε στη ζωή και τις ιδέες των μεγάλων επαναστατών, καθώς το έργο τους είναι επίκαιρο στις μάχες που δίνουμε σήμερα. Στο Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο μπορείτε να βρείτε το “Οι επαναστατικές ιδέες του Καρλ Μαρξ” του Άλεξ Καλλίνικος, ένα βιβλίο που μας βοηθάει να γνωρίσουμε τον μεγάλο θεωρητικό και επαναστάτη που έλεγε: “Οι φιλόσοφοι ερμηνεύουν τον κόσμο, το ζήτημα είναι, όμως, να τον αλλάξουμε”. Η τρίτομη βιογραφία του Λένιν και η τετράτομη βιογραφία του Τρότσκι από τον Τόνι Κλιφ είναι δυο αναντικατάστατα έργα που παρουσιάζουν τη δράση, τις ιδέες και τις πολιτικές επιλογές των μεγάλων αυτών επαναστατών, τον ρόλο τους στην εξέλιξη της Ρώσικης Επανάστασης και την κληρονομιά τους στην επαναστατική στρατηγική, χωρίς να γίνονται αγιογραφίες. Ο Τόνι Κλιφ έχει επίσης γράψει την πολιτική βιογραφία της Ρόζας Λούξεμπουργκ, με πνεύμα θαυμασμού για την μεγάλη επαναστάτρια αλλά και κριτικής αξιολόγησης του έργου της, ξεκαθαρίζοντας εξ αρχής πως η Ρόζα αποτελεί την ενσάρκωση της ενότητας θεωρίας και πράξης. Η μπροσούρα “Αντόνιο Γκράμσι – Η ζωή και οι ιδέες ενός επαναστάτη” περιλαμβάνει κείμενα του Κρις Χάρμαν και του Κρις Μπάμπερι που παρουσιάζουν τη δράση και τη σκέψη του σημαντικότερου Ιταλού μαρξιστή. Θα βρείτε επίσης το βιβλίο του Δημήτρη Λιβιεράτου “Παντελής Πουλιόπουλος, ένας διανοούμενος επαναστάτης”, τη βιογραφία του επαναστάτη που πρωταγωνίστησε στις αντιπολεμικές μάχες και στην προσπάθεια να κρατηθεί το ΚΚΕ σε επαναστατική πορεία κόντρα στη σταλινική μετατροπή του σε ρεφορμιστικό κόμμα στις αρχές της δεκαετίας του ‘30.

Ο Βίκτορ Σερζ, επαναστάτης γεννημένος στο Βέλγιο που το 1919 πήγε στην Πετρούπολη, έγινε μέλος του Μπολσεβίκικου Κόμματος, εντάχτηκε στο μηχανισμό της Κομμουνιστικής Διεθνούς, συμμετείχε στα τρία πρώτα συνέδριά της, υπεράσπισε με το όπλο στο χέρι την Πετρούπολη, συγκρούστηκε με την ανερχόμενη γραφειοκρατία και τελικά εξορίστηκε από το σταλινικό καθεστώς, είναι ο συγγραφέας του μνημειώδες έργου “Έτος Ένα της Ρώσικης Επανάστασης” που εκδόθηκε από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο. Το 2020 κυκλοφόρησε στα ελληνικά και το μυθιστόρημά του “Μεσάνυχτα στον Αιώνα”, ένα βιβλίο που ο Σερζ ξεκίνησε στην εξορία. Η ιστορία του βιβλίου εξελίσσεται στα τέλη του 1933, κάτι που δίνει και τον τίτλο στο βιβλίο: η χρονιά της ανόδου των Ναζί. Αλλά είναι και η χρονιά του θριάμβου της σταλινικής αντεπανάστασης στη Ρωσία και ο Σερζ γράφει ένα μυθιστόρημα για τον σταλινικό τρόμο, που χωρίς να μοιρολατρεί προσπαθεί να εξηγήσει γιατί χάθηκε η Ρώσικη Επανάσταση.

 


"Σε μια εποχή αναθεωρητισμού, ο συλλογικός τόμος «Το 1821 και οι αστικές επαναστάσεις» από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο θέτει την ελληνική επανάσταση στο πλαίσιο της συζήτησης για τις ευρωπαϊκές επαναστάσεις και την εντάσσει στα μεγάλα γεγονότα της νεωτερικότητας. 

Οι Έλληνες συγγραφείς του τόμου (Γκαργκάνας, Μπόλαρης, Πανίδου) επανεξετάζουν κριτικά τα μέχρι σήμερα ερωτήματα της εγχώριας ιστοριογραφίας και τη μεγάλη συζήτηση για τον αστικό ή μη χαρακτήρα του 1821, ενώ οι συμβολές των Alex Callinicos και Chris Harman, από την οπτική της μαρξιστικής θεωρίας των αστικών επαναστάσεων, ανοίγουν ένα γόνιμο πεδίο συγκρίσεων και αναλογιών. Το εκδοτικό αυτό εγχείρημα αποτελεί σημαντική συμβολή στην προσέγγιση της Ελληνικής Επανάστασης σαν μία κρίση μετάβασης από την αρχαϊκότητα της αυτοκρατορίας στη νεωτερικότητα του έθνους-κράτους με τη βοήθεια της σύγχρονης θεωρίας των επαναστάσεων και των κοινωνικών κινημάτων".

Άννα Καρακατσούλη,
Αναπληρώτρια καθηγήτρια στο ΕΚΠΑ

 

Διαδικτυακή εκδήλωση:
«Το 1821 και οι αστικές επαναστάσεις»
Σάββατο, 17 Απρίλη στις 7μμ. 

Θα μιλήσουν για το βιβλίο:
Αλεξάνδρα Ιωαννίδου (καθηγήτρια ΠΑΜΑΚ), Άννα Καρακατσούλη (αναπλ. καθηγήτρια ΕΚΠΑ), Δημήτρης Κουσουρής (ιστορικός) και οι συγγραφείς Πάνος Γκαργκάνας, Λέανδρος Μπόλαρης, Σταυρούλα Πανίδου.
 
Συνδεθείτε στο zoom: https://tinyurl.com/mha2u84h 
Meeting ID: 835 8877 9523, Passcode: 035342 
ή παρακολουθήστε την εκδήλωση σε ζωντανή αναμετάδοση από τη σελίδα του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου στο Facebook.

Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο

Φειδίου 14 πίσω από Τιτάνια-ΡΕΞ • τηλ. 2105247584