Βουλγαρία: Ένα νέο κίνημα ανθίζει

Οι διαθέσεις των φοιτητών δεν ήταν γιορτινές ή επετειακές, αλλά οργισμένες. Άμεση απαίτησή τους ήταν η πτώση της κυβέρνησης, που θεωρούν υπεύθυνη για την αύξηση της ανεργίας και την απαξίωση των Πανεπιστημίων. Ήδη τις προηγούμενες μέρες, πολλές σχολές του Πανεπιστημίου της Σόφιας (ΠΣ) τελούσαν υπό κατάληψη και ο αριθμός των κατειλημμένων τμημάτων αυξανόταν μέρα με τη μέρα και σε άλλα Πανεπιστήμια της χώρας. Οι φοιτητές του ΠΣ δημιούργησαν συντονιστικό με το όνομα Κίνηση «Early Risers» («Ξύπνιοι» στην βουλγαρική αργκό), το οποίο αποφάσισε την Δευτέρα 11/11 την κατάληψη επ’ αορίστον ολόκληρου του ΠΣ και την οργάνωση νέας πορείας και περικύκλωσης του Κοινοβουλίου την επόμενη μέρα. Υιοθέτησαν ως σύμβολο την υψωμένη αριστερή γροθιά, έφτιαξαν πανό και σημαίες και οργάνωσαν την περιφρούρηση του ΠΣ.

Οι καταλήψεις επεκτάθηκαν σε συνολικά 18 ιδρύματα σε όλη την χώρα, ενώ φοιτητές από το Πανεπιστήμιο του Πλόβντιφ αποφάσισαν την μετακίνησή τους στην Σόφια για να λάβουν μέρος στις διαδηλώσεις. Η διαδήλωση της Τρίτης ήταν επεισοδιακή. Χιλιάδες φοιτητές και συμπαραστάτες τους βρέθηκαν έως αργά το βράδυ στους δρόμους με μπλόκα, διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις. Τα ΜΑΤ επιτέθηκαν στους διαδηλωτές για να ανοίξουν τους δρόμους, με αποτέλεσμα πέντε τουλάχιστον τραυματισμούς διαδηλωτών και 28 συλλήψεις. Υπάρχουν καταγγελίες ότι ασφαλίτες εισέβαλαν στην σχολή Δημοσιογραφίας του ΠΣ, τραμπούκιζαν και φωτογράφιζαν τους καταληψίες. Οι φοιτητές δεν κάνουν πίσω, κρατάνε τις καταλήψεις και οργάνωσαν νέα μεγάλη διαδήλωση την Παρασκευή, ενώ η οργή απέναντι στην κυβέρνηση και την αστυνομία ξεχειλίζει.

Πολιτικό αδιέξοδο

Η εξέγερση του Φλεβάρη / Μάρτη υπήρξε η μήτρα του αγώνα των φοιτητών. Τότε ένα κίνημα από τα κάτω έριξε την δεξιά κυβέρνηση του Μπορίσοφ (κόμμα Γκερμπ). Οι εκλογές της Άνοιξης (με αποχή 60%) κατέληξαν σε αδιέξοδο καθώς κανένας συνασπισμός κομμάτων δεν είχε την απαραίτητη πλειοψηφία για σχηματισμό κυβέρνησης.

Μετά από πολλά παζάρια, σχηματίστηκε κυβέρνηση τεχνοκρατών υπό τον Πλάμεν Ορεσάρσκι, πρώην υπουργό οικονομικών (διαχειρίστηκε το πρόγραμμα λιτότητας του ’97-’01) και πρώην μέλος του Δ.Σ. του Χρηματιστηρίου Σόφιας και της UniCredit Bulbank. Η κυβέρνηση ουσιαστικά στηρίχθηκε και από τα 4 κόμματα της Βουλής (Σοσιαλιστικό Κόμμα, Γκερμπ – δεξιά, Κόμμα Δικαιωμάτων – τουρκόφωνοι και τους φασίστες του ΑΤΑΚΑ) και συνεχίζει το πρόγραμμα λιτότητας που εφάρμοζε ο Μπορίσοφ.

Κατά την διάρκεια του καλοκαιριού πραγματοποιούνταν συλλαλητήρια μπροστά από το κοινοβούλιο που μάζευαν λίγο κόσμο, τα οποία σύντομα εκφυλίστηκαν σε συγκεντρώσεις και αντισυγκεντρώσεις οπαδών των κοινοβουλευτικών κομμάτων στα πλαίσια του ανταγωνισμού τους για την μοιρασιά της κυβερνητικής λείας.

Μια μερίδα διαδηλωτών (ανένταχτοι αγωνιστές, επισφαλώς εργαζόμενοι, φοιτητές, μικρές αριστερές οργανώσεις, η Ομοσπονδία Αναρχικών) επέλεξε να παραμείνει στους δρόμους απέχοντας από αυτά τα παιχνίδια, με τακτικές συγκεντρώσεις στην Ορλόφ Μοστ (σημείο συνάντησης των εξεγερμένων του Μαρτίου) έχοντας πάγιο αίτημα την πτώση της κυβέρνησης και το ξεπέρασμα του καπιταλισμού. Μικροί σε μέγεθος και επιρροή αδυνατούσαν να οργανώσουν τον κόσμο που ήθελε να παλέψει και να επηρεάσουν τις εξελίξεις.

Με το άνοιγμα των σχολών το φθινόπωρο, αυτό το κύμα αμφισβήτησης πέρασε μέσα στα Πανεπιστήμια. Όλη εκείνη την περίοδο, οι αγώνες στην εκπαίδευση στην Ελλάδα βρίσκονταν στην ημερήσια διάταξη των βουλγαρικών ΜΜΕ και αποτελούσαν αντικείμενο συζήτησης. Η οργάνωση των Βούλγαρων φοιτητών και οι καταλήψεις δεν έπεσαν από τον ουρανό, αλλά ήρθαν από όλες αυτές τις εμπειρίες και εικόνες.

Άλμα

Αποτελούν ποιοτικό άλμα στην συνέχεια των κινητοποιήσεων στην χώρα. Είναι πλέον στο χέρι των αγωνιζόμενων φοιτητών να συνδέσουν το κίνημά τους με τα κινήματα των εργατών για να αποκτήσουν προοπτικές ανατροπής. Ήδη οι εργατικές ομοσπονδίες αναμένεται να συνεδριάσουν μέσα στην εβδομάδα ώστε να προκηρυχθεί γενική απεργία.

Και όσο η νεολαία δείχνει να μαθαίνει από τους αγώνες της και να αφουγκράζεται τα μηνύματα από το εξωτερικό, το ίδιο φαίνεται να κάνει και η βουλγαρική αστική τάξη. Ενώ οι διαδηλώσεις εντείνονται και δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 60% του λαού υποστηρίζει το φοιτητικό κίνημα, η κυβέρνηση διαλέγει να παίξει εκτός από το χαρτί της καταστολής και εκείνο του ρατσισμού. Πρώτη είδηση στα βουλγάρικα ΜΜΕ την περασμένη εδβομάδα ήταν το μαχαίρωμα μιας κοπέλας από έναν ληστή. Είδηση που κανονικά θα περνούσε στα ψιλά, αλλά στην περίπτωσή μας ο ληστής είναι Αλγερινός μετανάστης.

Καθώς οι μετανάστες και πρόσφυγες προσπαθούν να αποφύγουν τους φράχτες και τους δολοφόνους της Frontex σε Έβρο και Αιγαίο, επιλέγουν να περάσουν στην Βουλγαρία. Εκεί έχουν να αντιμετωπίσουν τον εγκλεισμό σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Θράκη. Ο αριθμός των προσφύγων, κυρίως από Συρία και Αφρική, που αναζητούν άσυλο στην Βουλγαρία αυξάνει εκθετικά.

Το βουλγαρικό κράτος είναι απρόθυμο να αντιμετωπίσει την κατάσταση και εξαπολύει ρατσιστικές επιθέσεις, σε συνεργασία με τα ΜΜΕ. Αφού εξάντλησαν το θέμα με την «μικρή Μαρία» και την επίθεση στους Ρομά, τώρα εξαπολύουν ρατσιστική προπαγάνδα εναντίον των προσφύγων, χρεώνοντάς τους την αύξηση της ανεργίας και της εγκληματικότητας, ρίχνοντας τροφή στους ρατσιστές του ΑΤΑΚΑ. Ένα από τα επόμενα καθήκοντα των φοιτητών είναι να προτάξουν τον αντιρατσισμό ώστε να μην αφήσουν χώρο στους φασίστες του ΑΤΑΚΑ και της ΒΜΡΟ, που θα επιδιώξουν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση για να αποπροσανατολίσουν και διασπάσουν το κίνημα.

Τίποτα δεν είναι το ίδιο στην Βουλγαρία μετά τον Φλεβάρη του ΄’13. Νέα κινήματα κάνουν δυναμικά την εμφάνισή τους και διεκδικούν ρήξεις. Παρόμοια είναι η εικόνα και σε άλλες χώρες της Βαλκανικής, ύστερα μάλιστα από αντίστοιχες εξεγέρσεις. Στην Ρουμανία, οι φοιτητές βγήκαν στους δρόμους διεκδικώντας το 6% του ΑΕΠ στην Παιδεία, ενάντια στην νεοφιλελεύθερη επίθεση στα Πανεπιστήμια, ορμώμενοι από τους συναδέλφους τους της Βουλγαρίας και την νίκη του κινήματος της Ρόσια Μοντάνα. Στην Σλοβενία, η κεντροαριστερή κυβέρνηση ζήτησε και πήρε ψήφο εμπιστοσύνης από την Βουλή υποσχόμενη ότι δεν θα λάβει δάνειο από το ΔΝΤ, ύστερα από μια γενική απεργία ενάντια στις διαπραγματεύσεις με το ΔΝΤ, που παρέλυσε την χώρα. Κοινά προτάγματα, κοινοί αγώνες.

• Άμεση ενημέρωση από την κατάληψη του Παν. Σόφιας στο twitter: #occupySU

Αντώνης Σκαρπέλης