Διεθνή
Πώς ο Τραμπ κάνει πλάτες στους φασίστες

Η υποτίμηση του Τραμπ ήταν πάντοτε μια λάθος επιλογή. Κι αυτή η διαπίστωση ισχύει ιδιαίτερα σήμερα, δηλαδή την στιγμή που παλεύει άγρια να παραμείνει στον Λευκό Οίκο. Το να μην τον υποτιμάμε σαν αντίπαλο σημαίνει να τον παίρνουμε στα σοβαρά σαν πολιτικό αλλά και σαν εκφραστή μιας ιδεολογίας. 

Οι ιδεολογικές θέσεις που παίρνει ο Τραμπ έχουν τρεις διαστάσεις. Η πρώτη είναι ο οικονομικός εθνικισμός που τον βοήθησε να κερδίσει τις εκλογές το 2016 κι από τότε έχει εκφραστεί με τους εμπορικούς πολέμους με την Κίνα και, με πιο αργούς ρυθμούς, με την Ε.Ε. 

Μια δεύτερη διάσταση είναι ο «πολιτισμικός πόλεμος» που είχε κηρύξει για πρώτη φορά το 1992 στο συνέδριο των Ρεπουμπλικάνων ο Πατ Μπιουκάναν που τότε απέτυχε να πάρει το προεδρικό χρίσμα. Στην ουσία του πρόκειται για την προσπάθεια να ξηλωθούν όλες οι μεταρρυθμίσεις που κέρδισαν οι μαζικοί αγώνες της δεκαετίας του ’60 και του ’70. 

Εκείνες οι μεταρρυθμίσεις δεν είχαν στόχο να ανατρέψουν τον καπιταλισμό στις ΗΠΑ, αλλά να επεκτείνουν τα πολιτικά δικαιώματα σε όλους όπως ήταν η υπόσχεση μετά το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου ανάμεσα στο 1861-65. Ένα γνωστό παράδειγμα είναι ο αγώνας των Μαύρων για πολιτικά δικαιώματα στο Νότο. Ένα άλλο παράδειγμα είναι η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου για την υπόθεση Roe vs Wade το 1973 με την οποία νομιμοποιούσε τις αμβλώσεις. Ήταν μια νίκη σταθμός για το γυναικείο κίνημα. 

Ο Μπιουκάναν στην ομιλία που έκανε το 1992 έβαζε στο στόχαστρο τον Μπιλ Κλίντον, τότε υποψήφιο των Δημοκρατικών γιατί υποτίθεται υποστήριζε: «τις ελεύθερες αμβλώσεις…τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων, τις διακρίσεις εις βάρος των θρησκευτικών σχολείων, την είσοδο γυναικών σε μάχιμες μονάδες των ενόπλων δυνάμεων». Όλα αυτά τα ζητήματα κινητοποιούν ιδιαίτερα την χριστιανική Δεξιά με την οποία ο Τραμπ έχει φροντίσει να δυναμώσει τους δεσμούς του, διορίζοντας συντηρητικούς σαν ομοσπονδιακούς δικαστές. 

Ο θάνατος της Ρουθ Μπάντερ Γκίνσμπεργκ, μιας φιλελεύθερης φεμινίστριας, την περασμένη Παρασκευή, προσφέρει στον Τραμπ την ευκαιρία να διαμορφώσει μια συντηρητική πλειοψηφία στο Ανώτατο Δικαστήριο (6 έναντι 3) η οποία στη συνέχεια μπορεί να  πάρει πίσω την απόφαση Roe vs Wade. Αυτή η εξέλιξη βαθαίνει ακόμα περισσότερο την αντιπαράθεση σε μια ήδη έντονα πολωμένη εκλογική αναμέτρηση ανάμεσα στον Τραμπ και τον Τζο Μπάηντεν, τον υποψήφιο των Δημοκρατικών. 

Όμως, δεν πρέπει να αγνοούμε και την τρίτη ιδεολογική διάσταση του Τραμπ: τον πόλεμο ενάντια στην αντικαπιταλιστική και αντιρατσιστική Αριστερά. Αυτή η διάσταση είχε εκδηλωθεί πιο νωρίς στην προεδρία του αλλά ο Τραμπ την έκφρασε πιο καθαρά σε μια ομιλία του σε συνέδριο για την αμερικάνικη ιστορία την περασμένη βδομάδα.

«Ορδές αριστερών έχουν γκρεμίσει αγάλματα των προγόνων μας, έχουν βεβηλώσει τα μνημεία μας σε μια εκστρατεία βίας και αναρχίας» είπε ο Τραμπ. «Ακροαριστεροί διαδηλωτές φωνάζουν ‘η Αμερική δεν ήταν ποτέ Μεγάλη’». Κι απέδωσε τα παραπάνω στην υποτιθέμενη διείσδυση των αριστερών ιδεών στο εκπαιδευτικό σύστημα των ΗΠΑ αναφερόμενος στον Χάουρντ Ζιν τον μαρξιστή ιστορικό (πέθανε το 2010). 

«Οι φοιτητές μας κατακλύζονται από την κριτική φυλετική θεωρία. Πρόκειται για ένα μαρξιστικό δόγμα που λέει ότι η Αμερική είναι ένα μοχθηρό και ρατσιστικό έθνος, ότι ακόμα και τα παιδιά είναι συνένοχα στην καταπίεση κι ότι η κοινωνία ολόκληρη πρέπει να αλλάξει ριζικά». 

Ο Τραμπ δεν έχει άδικο. Για δεκαετίες, μαρξιστές και άλλοι αντιρατσιστές διανοούμενοι έχουν στοιχειοθετήσει τις ρατσιστικές ρίζες της αμερικάνικης κοινωνίας που συνεχίζουν να βγάζουν άγριους καρπούς παρά τους αγώνες για τα πολιτικά δικαιώματα. Δυστυχώς, η επιρροή αυτών των διανοούμενων ήταν περιορισμένη. Το «τουητ» που κατάγγελλε την «κριτική φυλετική θεωρία» ως την «μεγαλύτερη απειλή για το δυτικό πολιτισμό» -και υιοθέτησε ο Τραμπ- ήταν σκέτη υπερβολή. Όμως, οι εξεγέρσεις του καλοκαιριού άλλαξαν την κατάσταση. Ένα μαχητικό κίνημα, το BLM, με την εμφάνισή του διέψευσε την ιδέα ότι τάχα οι ΗΠΑ είναι πλέον μια «μετα-φυλετική» κοινωνία. 

Ο Τραμπ χρησιμοποίησε αυτές τις διαδηλώσεις για να χτυπήσει τα τύμπανα του νόμου και της τάξης. Όμως, δεν μένει εκεί. Οι ιδεολογικές του επιθέσεις στην Αριστερά συνδέονται με τις καταγγελίες για τους «αντίφα» αγωνιστές και την ενθάρρυνση που δίνει στους υποστηρικτές του και στους μπάτσους να επιτίθενται σε αγωνιστές του BLM κινήματος. Μέχρι στιγμής τρεις έχουν πεθάνει από πυροβολισμούς. 

Η τακτική του Τραμπ να παρουσιάζει τον Μπάηντεν σαν συνοδοιπόρο της «αριστερής πολιτιστικής επανάστασης» οξύνει την προεκλογική ένταση. Όμως, αυτές οι κινήσεις φαίνεται ότι είναι σχεδιασμένες για να τσιμεντάρουν ιδεολογικά το κίνημα των υποστηρικτών του στο δρόμο. Ηδη, διατυπώνεται ο φόβος από πολλούς κύκλους του κατεστημένου ότι αν ο Τραμπ δει ότι χάνει τις εκλογές τον Νοέμβρη, θα καλέσει τους ένοπλους υποστηρικτές του να τον κρατήσουν στον Λευκό Οίκο. 

Μένει να δούμε αν ο Τραμπ θα καταφέρει να γαντζωθεί στην εξουσία με συνταγματικές ή αντισυνταγματικές μεθόδους. Όμως, αυτό που συμβαίνει τώρα είναι ότι για τους δικούς του, ιδιοτελείς λόγους μεταμορφώνει το διασκορπισμένο, κατακερματισμένο και ασυνάρτητο ακροδεξιό ακτιβισμό των περασμένων δεκαετιών σε κάτι που μπορεί να είναι η απαρχή ενός πραγματικού φασιστικού κινήματος. Κι αυτή μπορεί να είναι η χειρότερη κληρονομιά του.