Αίγυπτος

Όχι γιατί τον διαδέχτηκε ομαλά ο εκλεκτός του Ισραήλ, Σουλεϊμάν. Αλλά γιατί τον έριξε μια τεράστια εξέγερση από τη μία άκρη της χώρας μέχρι την άλλη. Είναι γεγονός κοσμοϊστορικό με συνέπειες που μπορεί να είναι κατακλυσμιαίες. Ήταν η είσοδος των απλών ανθρώπων στο προσκήνιο της ιστορίας που έκαναν μέσα σε λίγες μέρες πραγματικότητα αυτό που έμοιαζε αδύνατο για δεκαετίες. Το παγκόσμιο κατεστημένο είναι συγκλονισμένο. Ο ισραηλινός Τύπος κλαψουρίζει. Οι Αμερικάνοι αναρωτιούνται πώς δεν τα κατάφεραν οι μυστικές τους υπηρεσίες να προβλέψουν και να εμποδίσουν τα γεγονότα. Και η CIA απαντάει με ειλικρίνεια: πώς θα μπορούσαμε να προβλέψουμε ότι ένας μικροπωλητής στην Τυνησία που επέλεξε να αυτοπυρποληθεί διαμαρτυρόμενος θα έβαζε φωτιά σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και θα έριχνε το πιο ισχυρό καθεστώς στην περιοχή;

Ενα καθεστώς που έπαιρνε 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια το χρόνο βοήθεια. Ένα καθεστώς που έπαιρνε τα συγχαρητήρια των διεθνών οργανισμών, όλων των αρχηγών κρατών και των τραπεζιτών για την τόλμη του στις «φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις» και για τον «ειρηνευτικό του ρόλο» στη Μέση Ανατολή. Ο Μουμπάρακ ήταν αυτός που κράταγε τα κλειδιά της ιμπεριαλιστικής σταθερότητας στη Μέση Ανατολή. Ο «μετριοπαθής ηγέτης» που αγαπούσε το Ισραήλ. Ηταν ο άνθρωπος που μέχρι την ώρα που κατέρρεε, ο Αμερικάνος αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν δίσταζε να τον πει «δικτάτορα», ο Μπερλουσκόνι τον αποκαλούσε «σοφό» και ο Τόνι Μπλερ έλεγε πως θα είναι αναντικατάστατος. Ο «αναντικατάστατος» τώρα τους τελείωσε και όλοι οι ορίζοντες είναι τώρα ανοιχτοί.

Από τη μια ως την άλλη άκρη του αραβικού κόσμου ο κόσμος νιώθει αναπτερωμένος. Σε πόλεις και χωριά διαδηλώνουν και φωνάζουν ότι «είναι όλοι Αιγύπτιοι». Πάνω απ’όλα στην Παλαιστίνη, στη Δυτική Όχθη και τη Γάζα, ο κόσμος ζει ένα πανηγύρι. Ο Μαχμούντ Αμπάς και οι υπόλοιποι υποταγμένοι της «Παλαιστινιακής Αρχής» προκήρυξαν γρήγορα εκλογές για να γλιτώσουν τα χειρότερα. Τα γύρω καθεστώτα κάνουν ύστατες προσπάθειες, κάνοντας παραχωρήσεις, δίνοντας υποσχέσεις για δημοκρατικές αλλαγές. Ο Μπουτεφλίκα στην Αλγερία λέει ότι θα καταργήσει τον στρατιωτικό νόμο που ισχύει από το ’99. Ο απλός κόσμος πανηγυρίζει και οι άρχουσες τάξεις φοβούνται. Γιατί ξέρουν τι σήμαινε το αιγυπτιακό καθεστώς.

Ήταν το καθεστώς που υπέγραψε την πρώτη και σημαντικότερη συνθήκη ειρήνης με το Ισραήλ στα τέλη της δεκαετίας του ’70. Χωρίς το ΟΚ του Μουμπάρακ, το Ισραήλ δεν θα μπορούσε να εισβάλει στο Λίβανο το 1982, δεν θα είχε γίνει η σφαγή των προσφύγων στα στρατόπεδα της Σάμπρας και της Σατίλας. Δεν θα είχε μείνει ο νότιος Λίβανος υπό ισραηλινή κατοχή για κοντά 20 χρόνια. Χωρίς τη βοήθεια του Μουμπάρακ το Ισραήλ δεν θα μπορούσε να συνεχίζει τους εποικισμούς, τις σφαγές και τους αλλεπάλληλους βομβαρδισμούς. Ηταν το καθεστώς που έδινε φτηνό φυσικό αέριο στο Ισραήλ και πούλαγε τσιμέντο για να χτίζονται τείχη και φυλακές για τους Παλαιστίνιους. Το αιγυπτιακό καθεστώς ήταν το πιο ισχυρό σύμβολο της υποταγής των Αράβων στον ιμπεριαλισμό. Ο αιγυπτιακός στρατός δεν πολέμησε τελευταία φορά το 1973 κατά του Ισραήλ –όπως αρέσει στους στρατηγούς να λένε. Πολέμησε το 1991 στο πλευρό του Ισραήλ και των ΗΠΑ στην πρώτη επίθεση κατά του Ιράκ επί Μπους-πατέρα. Ηταν το καθεστώς που είχε δώσει «ελευθέρας» στα αμερικάνικα αεροσκάφη και στα αμερικάνικα αεροπλανοφόρα να χρησιμοποιούν το Σουέζ και τον εναέριο χώρο του για να βομβαρδίζουν το Ιράκ και την Υεμένη.

Σιδερένια γροθιά

Και για να τα καταφέρει όλα αυτά, χρειαζόταν τη σιδερένια γροθιά στο εσωτερικό του. Επιβάλλοντας την απαγόρευση των ανεξάρτητων συνδικάτων και των διαδηλώσεων. Με μια τεράστια αστυνομία, έναν παραστρατιωτικό μηχανισμό και ένα παρακράτος με χιλιάδες χαφιέδες, στρατολογημένους από τα κατακάθια της κοινωνίας. Χαφιέδες στέκονταν έξω απ’ τα σπίτια των αριστερών και των συνδικαλιστών. Έδερναν και εξευτέλιζαν μέσα στο δρόμο. Σκότωναν, βασάνιζαν, βίαζαν και «εξαφάνιζαν» ανθρώπους.

Τα συνδικάτα ήταν κρατικός μηχανισμός με διορισμένα πρωτοπαλίκαρα του Μουμπάρακ. Τα κόμματα της Αντιπολίτευσης εκτός νόμου, εκτός από αυτά που είχε φτιάξει το ίδιο το καθεστώς για να εμφανίζει ότι έχει και «αντιπολίτευση». Αν ο ηγέτης ενός τέτοιου καθεστώτος αναγκάζεται να παραιτηθεί και να εγκαταλείψει την πρωτεύουσα, όλα είναι πιθανά.

Στους απλούς ανθρώπους που έριξαν τον Μουμπάρακ, κανένας μπάτσος, κανένας καραβανάς και κανένα αφεντικό δεν μπορεί τώρα να πει να σκύψουν το κεφάλι. Είναι αυτοί που γκρέμισαν το μεγαλύτερο αραβικό μαντρόσκυλο των Αμερικάνων και συνεχίζουν να γράφουν ιστορία.