Η Άποψή μας
Το ζοφερό τούνελ της μνημονιακής “εξόδου” και η διπλή αντίσταση που χρειαζόμαστε

Tην Τρίτη 3/10 στην Αθήνα πολλές εκατοντάδες αγωνιστές κι αγωνίστριες συγκεντρώθηκαν στο Σύνταγμα, την ίδια μέρα που οι δρόμοι της Βαρκελώνης και όλης της Καταλωνίας πλημμύριζαν από απεργούς. Με συνθήματα όπως “αλληλεγγύη στην Καταλωνία – κάτω ο Ραχόι και η τρομοκρατία”, “εργάτες ενωμένοι ποτέ νικημένοι” και “ανυπακοή – απεργία γενική”, η διαδήλωση κατέληξε έξω από την πρεσβεία του ισπανικού κράτους.

Ο Αλέξης Τσίπρας πάει στον Τραμπ (και στη Λαγκάρντ) έχοντας εξασφαλίσει τις ευλογίες του Ντάισελμπλουμ για να λειτουργήσει ως πυλώνας πολιτικής σταθερότητας μέχρι το 2019, γιατί η επόμενη διετία είναι κρίσιμη, έστω κι αν έχει την εξωραϊσμένη ταμπέλα της “εξόδου από τα μνημόνια”.

Γεύση από τις πραγματικές δυσκολίες έδωσε ο ...Σόιμπλε σε μια “αποχαιρετιστήρια” συνέντευξη στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς της Δευτέρας 9 Οκτώβρη. Ο Σόιμπλε προορίζεται για πρόεδρος της γερμανικής βουλής και ουσιαστικά άφησε οδηγίες για τον διάδοχό του στο υπουργείο οικονομικών. Πίσω, λοιπόν, από την επίσημη προπαγάνδα ότι τα μνημόνια μπορεί να ήταν πικρό φάρμακο αλλά έσωσαν την Ιρλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, την Κύπρο και τέλος θα σώσουν και την Ελλάδα, ξεπροβάλλει η σκληρή πραγματικότητα. 

Φούσκες

Η πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης που πρόσφερε φτηνό χρήμα στις τράπεζες οδηγεί σε φούσκες, ομολογεί τώρα ο Σόιμπλε, και το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα κινδυνεύει ξανά από τα υπερβολικά “κόκκινα” δάνεια που εξακολουθούν να το βαραίνουν. Πανευρωπαϊκά τα προβληματικά δάνεια φτάνουν τα 915 δις ευρώ με τις ιταλικές τράπεζες να κατέχουν το ρεκόρ με 326 δις. Οι ελληνικές τράπεζες, όμως, αποτελούν ξανά την “αχίλλειο πτέρνα” του συστήματος σε όλη την ευρωζώνη γιατί εδώ τα κόκκινα δάνεια έχουν τη μικρότερη κάλυψη από τα αποθεματικά των τραπεζών.

Όπως το 2010 το πρώτο μνημόνιο έγινε για να σωθούν οι ευρωπαϊκές τράπεζες από τις συνέπειες μιας ανεξέλεγκτης ελληνικής χρεοκοπίας, έτσι τώρα ξανά η επιτυχία μιας ελληνικής “εξόδου” είναι κλειδί για την αποφυγή μιας νέας έκρηξης της κρίσης πανευρωπαϊκά. Γι' αυτό οι γλύκες του Ντάισελμπλουμ, της Λαγκάρντ, ακόμη και του Τραμπ για τον Τσίπρα που έχει αποδεχθεί αυτή την προοπτική.

Το φάρμακο που ετοιμάζουν όλοι αυτοί είναι πικρό σαν δηλητήριο: αύξηση των επιτοκίων για τον τραπεζικό δανεισμό και νέα μέτρα στήριξης των τραπεζών. Ήδη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε ότι μελετάει υποχρεωτική αύξηση των κεφαλαίων των τραπεζών για κάλυψη των επισφαλών δανείων. Παρά τις αντιρρήσεις της ιταλικής κυβέρνησης, το σχέδιο προχωράει και οι ελληνικές τράπεζες θα περάσουν από έλεγχο στις αρχές του 2018 (stress tests) μέσα σε συνθήκες όπου τα κριτήρια γίνονται πιο αυστηρά (όπως ήθελε και το ΔΝΤ, γι' αυτό και ο συμβιβασμός Τόμσεν-Ντράγκι). Η απειλή μιας νέας ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών γίνεται ορατή και ξέρουμε καλά ποιος θα την πληρώσει- όλοι εμείς που πληρώσαμε και τις προηγούμενες.

Τερματισμός της ποσοτικής χαλάρωσης και αύξηση των επιτοκίων σημαίνει ότι περισσότερα δάνεια θα γίνουν προβληματικά και περισσότερες επιχειρήσεις-ζόμπι που με δανεισμό εξυπηρετούσαν τα προηγούμενα δάνεια θα βρεθούν με την πλάτη στον τοίχο. Το επιχείρημα ότι η Ελλάδα ποτέ δεν πρόλαβε να μπει στην ποσοτική χαλάρωση και άρα δεν επηρεάζεται από όλα αυτά είναι πλαστό. Έρχονται κι άλλα κανόνια τύπου Μαρινόπουλου και Ψυχάρη και βέβαια η έξοδος του ελληνικού δημοσίου στις διεθνείς χρηματαγορές θα γίνει με δυσκολότερα επιτόκια. Φαύλος κύκλος.

Αλλά πέρα από αυτές τις αβεβαιότητες της οικονομίας, η νέα εξόρμηση στήριξης των τραπεζών σημαίνει επίθεση που ήδη ξεδιπλώνεται: λεηλασία των ασφαλιστικών ταμείων των ίδιων των τραπεζών και όχι μόνο. Οι εργαζόμενοι της Εθνικής Τράπεζας που απεργούν για το ΤΥΠΕΤ και των ΜΜΕ για τον ΕΔΟΕΑΠ το βιώνουν ήδη. Οι εργαζόμενοι στα Νοσοκομεία που απεργούν για χρηματοδότηση και προσλήψεις στη δημόσια Υγεία αναδεικνύουν το αιματηρό κόστος των “πρωτογενών πλεονασμάτων” για όλη την εργατική τάξη. Για άλλη μια φορά θέλουν να μας βάλουν να φτύσουμε αίμα για τη σωτηρία των τραπεζών πανευρωπαϊκά και το βαφτίζουν “έξοδο από τα μνημόνια”.

Αποσταθεροποίηση

Η απειλή για την εργατική τάξη, όμως, δεν περιορίζεται εκεί. Το 2017 δεν είναι 2010 πολιτικά. Η μακρόσυρτη πορεία της οικονομικής κρίσης έχει φέρει αποσταθεροποίηση σε πολλά σημεία της ΕΕ και οι κυβερνήσεις της ψάχνουν στηρίγματα προς τα δεξιά για να την αντιμετωπίσουν. Η απάντηση της Τερέζα Μέι στο πολιτικό σοκ του Brexit είναι ο περιορισμός των μεταναστών, το ίδιο και της Μέρκελ μετά τις γερμανικές εκλογές που έφεραν τα κόμματα του “Μεγάλου Συνασπισμού” στο ναδίρ. Το πιο πρόσφατο και πιο χυδαίο παράδειγμα είναι η Ισπανία όπου ο Ραχόι κατάφερε να βγάλει τους νοσταλγούς του Φράνκο στους δρόμους ενάντια στην Καταλωνία.

Ο Αλέξης Τσίπρας όχι μόνο τα δίνει όλα στους τραπεζίτες για να τη βγάλουν καθαρή από τις νέες απειλές της οικονομικής κρίσης, αλλά επιμένει να αγκαλιάζει τους “εταίρους” όσο δεξιά κι αν κατρακυλάνε. Αγκαλιάζει ακόμα και τον Τραμπ. Δεν έχει πει ούτε λέξη για τα αίσχη της Guardia Civil του Ραχόι στη Βαρκελώνη.

Το βάρος πέφτει στις πλάτες της Αριστεράς πέρα από τον ΣΥΡΙΖΑ για να οργανώσει τη διπλή αντίσταση που έχουμε ανάγκη αυτή την περίοδο. Με πρωτοβουλίες για την κλιμάκωση και τον συντονισμό του απεργιακού κύματος. Με πρωτοβουλίες για το σταμάτημα των ρατσιστικών επιθέσεων και για το τσάκισμα της φασιστικής απειλής. Η διεθνής συνάντηση της ΚΕΕΡΦΑ αυτό το Σαββατοκύριακο είναι ένα βήμα προς τα εκεί. Πρέπει να φροντίσουμε να ακολουθήσουν κι άλλα.