«Ο Χάρμαν», έγραφε ο Πάνος Γκαργκάνας στο άρθρο του δυο εβδομάδες πριν, «φρόντιζε, με τεράστια υπομονή και επιμονή, με έναν αξιοθαύμαστο πλούτο ιστορικής γνώσης, να προμηθεύει τους συντρόφους του με τα καλύτερα ιστορικά παραδείγματα που μπορούσαν να βοηθήσουν στην κατανόηση των δυσκολιών της επαναστατικής δράσης μέσα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες».
«Υπήρξε ένας εξαίρετος διανοούμενος, συγγραφέας και θεωρητικός που είχε την ικανότητα να εξηγεί με απλούς όρους τι σήμαινε γι’ αυτόν ο μαρξισμός και πώς μπορούμε να αλλάξουμε την κοινωνία από τα κάτω», διαβάζουμε στο αφιέρωμα, στο τελευταίο φύλλο της Εργατικής Δημοκρατίας στην Κύπρο. «Ο Chris Harman μπορούσε να γράφει τόσο καλά επειδή ακριβώς είχε κατανοήσει τον πλούτο των μαρξιστικών ιδεών στην ολότητα τους. Τα γραπτά του αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για τους επαναστάτες που θέλουν να παρέμβουν στους καθημερινούς πολιτικούς και εργατικούς αγώνες με ξεκάθαρες ιδέες, στρατηγική και τακτική».
Και πράγματι ο πλούτος των ιδεών που μας άφησε ο Κρις Χάρμαν είναι εντυπωσιακός. Αν κανείς περιηγηθεί στα ράφια του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου θα κατανοήσει με την πρώτη ματιά το μέγεθος του θησαυρού που μας κληροδότησε.
Ορμή
Από το πρώτο βιβλίο που μεταφράστηκε στα ελληνικά και εκδόθηκε σχεδόν δυο δεκαετίες πριν, το «Μαρξισμός – Θεωρία και Πράξη» και που αυτές τις μέρες προχωράει στην Γ’ Έκδοσή του, μέχρι τη «Νέα Κρίση του καπιταλισμού», το προτελευταίο βιβλίο του Κρις Χάρμαν, η συγγραφική ορμή του όπλισε χιλιάδες συντρόφους στην Ελλάδα και σε ολόκληρο τον κόσμο με μια πλούσια φαρέτρα επιχειρημάτων και γνώσης.
Αυτός είναι και ο λόγος που το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο προχωράει στην επανέκδοσή αυτές τις μέρες όσων βιβλίων του έχουν εξαντληθεί όπως το «Μαρξισμός και Εθνικισμός», ενώ μεταφράστηκε και είναι έτοιμο να κυκλοφορήσει ένα από τα πιο «πυκνά» κείμενα του Χάρμαν το «Μαρξισμός και Ιστορία - Βάση και Εποικοδόμημα».
Στα ράφια του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου μπορούμε ακόμα να βρούμε τα βιβλία του Κρις Χάρμαν: «Γερμανία 1918-23. Η χαμένη επανάσταση», «Η νέα κρίση του καπιταλισμού», «Η οικονομία του τρελοκομείου» (2η έκδοση), «ΔΝΤ και Παγκόσμια τράπεζα – Παγκοσμιοποίηση και αντίσταση» (2η έκδοση), «Πώς χάθηκε η ρώσικη επανάσταση», «Μάης ‘68» (2η έκδοση), «Αντόνιο Γκράμσι – Η ζωή και οι ιδέες ενός επαναστάτη», «Αναλύοντας τον ιμπεριαλισμό» (εκτενής επίλογος στο «Ιμπεριαλισμός και Παγκόσμια Οικονομία» του Μπουχάριν), «Ριζοσπαστικό Ισλάμ – Ιμπεριαλισμός και Αριστερά».
Επίσης στο Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο βρίσκονται στα αγγλικά και τα βιβλία του Κρις Χάρμαν, «Marxism and History», «Fire last time – 1968 and after», «Explaining the crisis», «Revolution in the 21st century» καθώς και το τελευταίο του βιβλίο «Zombie Capitalism» στο οποίο κάνει μια εκτενή ανάλυση για την νέα κρίση του καπιταλισμού. Τέλος υπάρχει ολόκληρη η σειρά του περιοδικού International Socialism του οποίου ο Κρις υπήρξε αρχισυντάκτης και είχε γράψει πολλά σημαντικά άρθρα.
Επανεκδίδεται για 3η φορά μια από τις σημαντικότερες εκδοτικές επιτυχίες του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου, το βιβλίο «Μαρξισμός Θεωρία και πράξη». Ένα βιβλίο που αναλύει απλά αλλά διεξοδικά τις βασικές αρχές του μαρξισμού φέρνοντας ιστορικά παραδείγματα για να τις εξηγήσει. Απέναντι σε όσους πιστεύουν ή διαδίδουν πως ο μαρξισμός είναι δύσκολος, ο Κρις Χάρμαν απαντάει με πολύ κατανοητούς και σαφής όρους αποδεικνύοντας πως οι βασικές ιδέες του μαρξισμού δεν είναι δύσκολες. Εξηγούν, όπως δεν καταφέρνει να το κάνει καμία άλλη θεωρία, την κοινωνία μέσα στην οποία ζούμε. Βοηθούν να καταλάβουμε τον κόσμο που τσακίζεται από κρίσεις, τη φτώχια που υπάρχει κάτω από τα πλούτη, τι σημαίνει εκμετάλλευση, τον τρόπο που καταπληκτικές εφευρέσεις μπορεί να καταλήξουν να ρίχνουν εκατομμύρια ανθρώπους στην ανεργία, τις "δημοκρατίες" που χρηματοδοτούν βασανιστές και τις πρώην "σοσιαλιστικές" χώρες που απειλούσαν η μία την άλλη με πυρηνικούς πυραύλους. Πρόκειται για ένα πραγματικό οδηγό του μαρξισμού.
«Μαρξισμός και Ιστορία - Βάση και Εποικοδόμημα». Είναι η νέα έκδοση του Μαρξιστικού Βιβλιοπωλείου που θα κυκλοφορήσει εντός των επόμενων εβδομάδων. Πρόκειται για ένα δοκίμιο που είχε γράψει ο Κρις Χάρμαν στις αρχές της δεκαετίας του 1980, για το περιοδικό International Socialism. Η σχέση της οικονομικής «βάσης» της κοινωνίας πάνω από την οποία ορθώνεται ένα «νομικό και πολιτικό εποικοδόμημα στο οποίο αντιστοιχούν συγκεκριμένες μορφές κοινωνικής συνείδησης» σύμφωνα με τα λόγια του Μαρξ, αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα ζητήματα στους κόλπους των μαρξιστών. Ο τρόπος που ορίζεται αυτή η σχέση έχει άμεση πολιτική σημασία στο πως αντιμετωπίζουμε τη πάλη για την αλλαγή της κοινωνίας.
“Μαρξισμός και Εθνικισμός”. Είναι κι αυτό ένα άρθρο που πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό International Socialism το 1992. Ηταν η εποχή που μετά από δεκαετίες οι εθνικιστικές συγκρούσεις έκαναν την εμφάνισή τους ξανά στη καρδιά της Ευρώπης. Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση της ΝΔ χτυπούσε τα τύμπανα της εθνικιστικής υστερίας για τη «Μακεδονία μας». Κι η αριστερά έμοιαζε παραλυμένη: ένας παράγοντας γι’ αυτή την παράλυση ήταν το γεγονός ότι οι εθνικισμοί είχαν αναδυθεί στη πιο αιματηρή μορφή τους στο πρώην ανατολικό μπλοκ –εκεί που υποτίθεται ότι ο σοσιαλισμός χτιζόταν επί δεκαετίες.
Ο Χάρμαν πάντοτε συνδύαζε τη πιο διεισδυτική ανάλυση με τα πολιτικά ζητήματα που αντιμετώπιζε η αριστερά και το κίνημα. Αυτό έκανε και στο «Μαρξισμός και Εθνικισμός» (ο τίτλος του άρθρου ήταν «η επιστροφή του εθνικού ζητήματος»). Εξηγεί ότι ούτε τα έθνη υπήρχαν πάντοτε, γεννήθηκαν μαζί με τον καπιταλισμό, ούτε οι εθνικιστικές ιδέες είναι κομμάτι του «εθνικού χαρακτήρα» των λαών. Το άρθρο κυκλοφόρησε από το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο σε αυτή τη μπροσούρα το 1993 και βοήθησε χιλιάδες αγωνιστές να προσανατολιστούν στις μάχες και τη συζήτηση εκείνης της περιόδου. Σήμερα, εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα επίκαιρο γιατί αυτή η συζήτηση επανέρχεται.