Τα αποτελέσματα στην Ιταλία σοκ για την άρχουσα τάξη

Τα αποτελέσματα των εκλογών στην Ιταλία έχουν προκαλέσει σοκ στην άρχουσα τάξη όλης της Ευρώπης και στα χρηματιστήριά τους. Το πρωί της Τρίτης, όταν ήταν πλέον γνωστή η σύνθεση της Βουλής και της Γερουσίας, κατρακυλούσαν οι μετοχές στο Παρίσι, το Λονδίνο, τη Φρανκφούρτη, το Τόκιο, ενώ τη Δευτέρα απώλειες λόγω Ιταλίας είχε υποστεί ο Ντάου Τζόουνς στις ΗΠΑ. Το ευρώ υποχωρούσε και βέβαια το ιταλικό σπρεντ ανέβηκε 18 μονάδες συμπαρασύροντας τα ισπανικό και το πορτογαλικό.

Η ανησυχία είναι βαθειά. Το μέλλον της ΕΕ εξαρτιέται από τη σταθερότητα της Ιταλίας. Είναι η τρίτη μεγαλύτερη σε ΑΕΠ και πληθυσμό χώρα της Ευρωζώνης, μέλος του κλαμπ των πλουσιότερων χωρών, G8. Αυτή η χώρα όχι μόνο βρίσκεται τώρα μπροστά σε προσωρινή αδυναμία να σχηματίσει κυβέρνηση, αλλά είδε να διαλύεται ολόκληρος ο σχεδιασμός υπέρ μιας συμμαχίας των δυνάμεων που θα συνεχίσουν την πολιτική λιτότητας.

Ο Μάριο Μόντι βρέθηκε θρονιασμένος στην καρέκλα του πρωθυπουργού εδώ και 15 μήνες και τελικά ο εκλογικός συνασπισμός που στήθηκε γύρω του πήρε 10,5%. Προσπαθούσαν να κάνουν τις κυβερνήσεις τύπου Μόντι πρότυπο για ολόκληρη την Ευρώπη. Υποτίθεται οι τεχνοκράτες που δεν μπαίνουν κάτω από τους “εκβιασμούς” της πολιτικής και των συνδικάτων θα συγκέντρωναν την υποστήριξη της πλειοψηφίας. Εισέπραξαν την γρήγορη κατάρρευση του Παπαδήμου και τώρα καταρρέει το πετυχημένο τους παράδειγμα. Όσοι, στην Ισπανία, τις τελευταίες βδομάδες ονειρεύονταν λύσεις τεχνοκρατών για να ξεπεράσουν την κρίση των σκανδάλων του Ραχόι, έχουν τώρα να ξανασκεφτούν.

Η πιο πρόσφατη ελπίδα της ιταλικής άρχουσας τάξης, όταν είδαν ότι ο Μόντι δεν μπορούσε από μόνος του, ήταν ότι ο συνασπισμός της Κεντροαριστεράς του Μπερσάνι μαζί με το συνασπισμό του Μόντι θα μπορούσαν να πάρουν την πλειοψηφία και να σχηματίσουν κυβέρνηση η οποία θα μπορούσε να συνεχίσει τη λιτότητα έχοντας τεχνοκρατικό προφίλ αλλά και τα κόμματα της Κεντροαριστεράς για στήριγμα. Ο εκλογικός νόμος έδωσε πλειοψηφία στη Βουλή σε Κεντροαριστερά και Μόντι, όμως δεν έδωσε πλειοψηφία στη Γερουσία.

Οι σχολιαστές που “ανησυχούν” για το μέλλον της Ιταλίας, δηλαδή για το μέλλον του ευρώ και των καπιταλιστών, κατηγορούν τον κόσμο ότι στράφηκε δεξιά και ψήφισε λαϊκίστικα. Τα ΝΕΑ της Τρίτης 26 Φλεβάρη είχαν τίτλο “Γκριλουσκόνι”, προσπαθώντας να βάλουν στο ίδιο τσουβάλι τις ψήφους που πήρε ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι και ο Μπέπε Γκρίλο. Τα στοιχεία δίνουν άλλα συμπεράσματα. Ο συνασπισμός του Μπερλουσκόνι πήρε 9,9 εκατομμύρια ψήφους. Στις προηγούμενες εκλογές το 2008 είχε πάρει 17 εκατομμύρια, δηλαδή έχασε επτά εκατομμύρια ψηφους. Ο συνασπισμός της Κεντροαριστεράς έχασε 3,5 εκατομμύρια ψήφους. Απέναντι σε αυτή την καταβαράθρωση, το μεγάλο γεγονός είναι του “Κινήματος των 5 αστεριών” του Μπέπε Γκρίλο, το οποίο πήρε 8,6 εκατομμύρια ψήφους στην πρώτη του εμφάνιση.

Αντιφατικός

Ο Γκρίλο, κωμικός που αναδείχθηκε μέσα από τη σάτιρά του στην ιταλική πολιτική, την οποία κάποια στιγμή άρχισε να μετατρέπει σε ένα κίνημα που συναντιόταν και στο ίντερνετ αλλά και στους δρόμους, μπορεί να είναι “λαϊκιστής”, πολιτικός απατεώνας και απίστευτα αντιφατικός.

Όμως, η αιχμή με την οποία συσπείρωσε τους ψηφοφόρους του ήταν αντισυστημική, ενάντια στη λιτότητα, τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης, τους τραπεζίτες και τα καθώς πρέπει πολιτικά κόμματα της Ιταλίας. Μια ηλεκτρονική έρευνα έδειξε ότι οι ψηφοφόροι του Γκρίλο στην κλίμακα αριστερά δεξιά (1 εώς 10) αυτοποθετούνται 54,4% αριστερά του κέντρου, 19,8% στο κέντρο (5) και 17% δεξιά του κέντρου. Είναι δηλαδή κατά μέσο όρο πολύ αριστερότεροι του μέσου Ιταλού ψηφοφόρου (36,2% αριστερά του κέντρου). Ο νομπελίστας Ντάριο Φο, σύμβολο της ιταλικής αριστεράς, έδωσε τη στήριξή του στον Γκρίλο.

Την πολιτική κρίση στην Ιταλία την έχει προκαλέσει η αποτυχία της λιτότητας να ξεπεράσει την κρίση, αλλά και το εργατικό κίνημα που συνέχισε να κοντράρει την κυβέρνηση Μόντι, όταν όλοι την προσκυνούσανε. Τα μεγάλα συνδικάτα κάλεσαν μόνο διστακτικά συγκεντρώσεις, αλλά ο κόσμος ανταποκρινόταν μαζικά. Στις 14 Νοέμβρη η ιταλική εργατική τάξη πήρε μέρος στην συντονισμένη απεργία των ευρωπαϊκών συνδικάτων. Οι μεταλλεργάτες, αλλά και οι εκπαιδευτικοί, οι φοιτητές και οι μαθητές έδωσαν διαρκείς μάχες ενάντια στις επιθέσεις των αφεντικών και στις ιδιωτικοποίησεις.

Όλοι αυτοί οι αγώνες δεν είχαν την οργανώμενη στήριξη των παραδοσιακών δυνάμεων της Αριστεράς. Η βαριά κληρονομιά της συμμετοχής της Αριστεράς στην κυβέρνηση Πρόντι (2006-2008) έχει αφήσει διαλυμένη την Αριστερά. Η “Αλληλεγγύη – Οικολογία – Ελευθερία”, η παλιά δεξιά πτέρυγα της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης κατέβηκε με το συνασπισμό της Κεντροαριστεράς. Ενώ, η ίδια η Κομμουνιστική Επανίδρυση κατέβηκε με υποψήφιο έναν... καθαρό δικαστή. Είναι απόλυτα λογικό η οργή του κόσμου να βρηκε καλύτερο εκφραστή στο πρόσωπο ενός κωμικού που “τα λέει”.

Η αστάθεια που ανοίγεται μετά τις εκλογές δίνει μεγαλύτερες δυνατότητες στο κίνημα να βγει επιθετικά και να μην αφήσει καμιά κυβέρνηση να υλοποιήσει τα μέτρα λιτότητας. Και μέσα σε αυτούς τους αγώνες να ξαναχτίσει πραγματική Αριστερά, έστω και μέσα από τις στάχτες της.