Νέα έκδοση από το ΜΒ: Η εργατική τάξη τη δεκαετία του ‘30 στις ΗΠΑ

Μια νέα έκδοση ετοιμάζει το Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο που θα κυκλοφορήσει σε δυο βδομάδες. Είναι το βιβλίο του John Newsinger «Αντεπίθεση – Η αμερικάνικη εργατική τάξη τη δεκαετία του 1930».

Ένα ιστορικό έργο γραμμένο από ένα μαρξιστή συγγραφέα, που με εξαιρετικά αναλυτικό τρόπο και λεπτομερείς περιγραφές δείχνει το πώς μια εργατική τάξη χτυπημένη από την ανελέητη καταστολή των αφεντικών και του κράτους και βουτηγμένη μέσα στη φτώχεια και την ανεργία της κρίσης, κατορθώνει όχι μόνο να σηκώσει κεφάλι και να οργανώσει την αντίσταση από τα κάτω με απεργίες και καταλήψεις, αλλά και να γράψει μια από τις πιο λαμπρές σελίδες στο παγκόσμιο εργατικό κίνημα.

Τα τέλη της δεκαετίας του 1920 βρίσκουν το εργατικό κίνημα στις ΗΠΑ να έχει υποστεί μια σειρά από βαριές ήττες μετά την απεργιακή έκρηξη που ακολούθησε τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στους χώρους δουλειάς κυριαρχούν οι ιδιωτικές αστυνομίες και οι χαφιέδες των εταιρειών, που μαζί με την επίσημη αστυνομία και τις παρακρατικές ακροδεξιές οργανώσεις σαν την Κου Κλουξ Κλαν επιβάλουν ένα ασφυκτικό περιβάλλον με στόχο τη διάλυση κάθε μορφής συνδικαλισμού.

Σε αυτό, έχουν την ανοχή και πολύ συχνά τη στήριξη της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας της Αμερικάνικης Ομοσπονδίας Εργασίας, της AFL, που οργανώνει στις γραμμές της μόνο τους ειδικευμένους λευκούς εργάτες σε ομοιεπαγγελματικά σωματεία. Σε όλα τα παραπάνω, έρχεται να προστεθεί και η κατακόρυφη εκτίναξη της ανεργίας που ακολούθησε το ξέσπασμα της Μεγάλης Ύφεσης το 1929. Η κυβέρνηση εντείνει τη «νεοφιλελεύθερη» επίθεση και οι εργοδότες μοιάζει ότι έχουν κερδίσει τον πόλεμο για μια «Αμερική ‘ελεύθερη από συνδικάτα’». Όσες απόπειρες κινητοποίησης γίνονται, καταλήγουν γρήγορα στην ήττα.

Το 1934 αυτή η εικόνα αλλάζει. Τρεις απεργίες, οργανωμένες πολύ καλά και οι τρεις από τα κάτω σε κόντρα με την AFL, και έχοντας και οι τρεις στην ηγεσία τους αγωνιστές και αγωνίστριες της Αριστεράς πετυχαίνουν νίκες που αλλάζουν όλο το κλίμα. Οι Τίμστερς στη Μινεάπολις, οι οδηγοί φορτηγών που οργανώνουν στο τοπικό παράρτημα του συνδικάτου τους και σχεδόν όλους τους ανειδίκευτους εργάτες της πόλης, ξεκινούν μια καλά προετοιμασμένη απεργία. Έχοντας στην ηγεσία τους τροτσκιστές, οργανώνουν κινητές απεργιακές φρουρές, μεγάλο απεργιακό ταμείο, κουζίνες για τους απεργούς και τις οικογένειές τους. Μετά από ένα σκληρό αγώνα αναγκάζουν τα αφεντικά σε υποχώρηση. Το ίδιο πετυχαίνουν και οι λιμενεργάτες του Σαν Φρανσίσκο με επικεφαλής αγωνιστές του Κομμουνιστικού Κόμματος και οι εργάτες μιας βιομηχανίας εξαρτημάτων αυτοκινήτων στο Τολέδο με ηγεσία αγωνιστές από το αριστερό Κόμμα Αμερικανών Εργατών.

Αυτοί οι νικηφόροι αγώνες, σε συνδυασμό με τη στροφή που αναγκάζεται να κάνει η νέα κυβέρνηση Ρούζβελτ από το «νεοφιλελευθερισμό» στο New Deal, βάζουν τις πιέσεις και οδηγούν στη διάσπαση και την ίδια τη συνδικαλιστική γραφειοκρατία και τη δημιουργία της CIO, του Συνέδριου των Βιομηχανικών Οργανώσεων.

Ο νέος άνεμος αισιοδοξίας που πνέει ξεσπάει σε θύελλα στα εργοστάσια της μεγαλύτερης καπιταλιστικής επιχείρησης στον κόσμο, της General Motors. Στις αρχές του 1937, με κέντρο την αυτοκινητοβιομηχανία του Ντιτρόιτ, οι εργάτες ξεκινούν καταλήψεις οργανωμένες από τα κάτω και απλώνοντας την συμπαράσταση παντού. Ο γίγαντας της GM γονατίζει και αυτό που ακολουθεί είναι ένα κύμα καταλήψεων σε όλη τη χώρα, σε κάθε κλάδο. Από τις υπόλοιπες αυτοκινητοβιομηχανίες μέχρι τα εργοστάσια ελαστικών και την κλωστοϋφαντουργία, από τα πολυκαταστήματα μέχρι τα θέατρα ο συνδικαλισμός επιβάλλεται μέσα στους χώρους δουλειάς με αγώνες που έχουν σαν όπλο την κατάληψη και την απεργία.

Το βιβλίο του Newsinger δεν μένει μόνο στις εντυπωσιακές και πολύ διδακτικές για το σήμερα περιγραφές του πώς οργανώθηκε αυτό το σαρωτικό εργατικό κίνημα. Αναλύει τις πολιτικές που ακολούθησε η άρχουσα τάξη των ΗΠΑ, αλλά και τις πολιτικές της Αριστεράς και κύρια του Κομμουνιστικού Κόμματος που δεν επέτρεψαν σε αυτό το κίνημα να κάνει τα επόμενα βήματα και να φτάσει σε μια συνολική νίκη τις παραμονές του Β’ Παγκόσμιου Πόλεμου.

Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί, όχι μόνο γιατί περιγράφει μια κορυφαία στιγμή των αγώνων της τάξης μας, αλλά γιατί έχει να προσφέρει ανεπανάληπτα διδάγματα για το πώς πρέπει και μπορεί να οργανώνει τους αγώνες η Αριστερά σήμερα, σε μια περίοδο που μοιάζει πολύ με τη δεκαετία του 1930.

• Το βιβλίο «Αντεπίθεση – Η αμερικάνικη εργατική τάξη τη δεκαετία του 1930» θα έχει περίπου 400 σελίδες και τιμή 15 ευρώ.