Τι έφταιξε για τη στάση ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ στους εκπαιδευτικούς;

Η στάση της κοινοβουλευτικής Αριστεράς στο ζήτημα της εξαγγελθείσας απεργίας διαρκείας της ΟΛΜΕ μέσα στις εξετάσεις δεν ήταν μόνο απογοητευτική, αλλά για πολλούς ήταν και σοκαριστική.

Η Αριστερά που δίνει όρκους στην ανάγκη για αγώνες, για αντίσταση που μπορεί να νικήσει, η ίδια που καλεί τον κόσμο να μην εφησυχάζει, λέγοντας πως από τον ίδιο εξαρτάται προς τα πού θα κινηθούν οι εξελίξεις, εγκατέλειψε μια από τις πιο σημαντικές συγκρούσεις, αμαχητί. Το ΚΚΕ έβγαλε εξαρχής τον εαυτό του έξω από την προοπτική της απεργίας διαρκείας, την αποκάλεσε τυχοδιωκτισμό, έριξε όλες του τις δυνάμεις για να πείσει πως η απεργία δεν μπορεί να νικήσει και πως μάλιστα όσοι την υποστηρίζουν έχουν ύποπτες προθέσεις. Έφτασε να αναπαραγάγει τους εκβιασμούς της κυβέρνησης για το κόστος που θα υποστούν οι μαθητές, ενώ στο τέλος ο Ριζοσπάστης με χαιρέκακο τρόπο έφτασε να χρησιμοποιεί τον τίτλο του μυθιστορήματος του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες: “Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου”.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ενώ βρέθηκε στο στρατόπεδο όσων στήριξαν την πρόταση για απεργία διαρκείας, ψήφισαν υπέρ της στις συνελεύσεις και πολύς από τον κόσμο του ήταν στην πρώτη γραμμή της προετοιμασίας για την επιτυχία της μάχης, έφτασε τελικά να είναι η δύναμη που άδειασε το κίνημα και συντόνισε τη γραμμή άτακτης υποχώρησης μαζί με την ΠΑΣΚΕ και τη ΔΑΚΕ.

Το κρέμασμα του αγώνα ήταν τόσο εξόφθαλμο που κάποιοι οδηγούνται να πουν πως οι συνδικαλιστές της Αριστεράς είναι εξίσου ξεπουλημένοι με όλους τους άλλους ή ότι είναι απλώς ανίκανοι και απρόθυμοι να οργανώσουν μια μάχη της προκοπής.

Όμως, αυτή η εξήγηση δεν αρκεί. Η στάση του ΚΚΕ και του ΣΥΡΙΖΑ στην απεργία των καθηγητών δεν είναι ούτε στιγμιαίο λάθος, ούτε αδυναμία της συνδικαλιστικής τους τακτικής, αλλά άρρηκτα συνδεδεμένη με τη στρατηγική τους. Πολλές φορές, όταν η επαναστατική αριστερά λέει πως αυτά τα κόμματα είναι ρεφορμιστικά, ακούγεται σαν ένας ιδεολογικός χαρακτηρισμός που δεν έχει σχέση με την καθημερινότητα. Κι όμως, η απεργία των καθηγητών είναι το σημείο που φωτίζει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι τα κόμματα αυτά από τη φύση τους, υποτάσσουν ολόκληρη τη δράση τους στους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς, μη διστάζοντας να οδηγήσουν ακόμη και σε ήττες το εργατικό κίνημα.

Στην ουσία της, η στάση των δύο κομμάτων δεν είναι πολύ διαφορετική. Ο Ριζοσπάστης ενώ είχε γίνει ήδη η πρόταση για απεργία διαρκείας έγραφε: “Το ΚΚΕ έχει δηλώσει χωρίς υπεκφυγές ότι τα αιτήματα των εκπαιδευτικών είναι δίκαια. Διαχωρίζει τη θέση του από την επιλογή μιας απεργίας διαρκείας και μάλιστα μέσα στις εξετάσεις, μιας απεργίας χωρίς σχέδιο, χωρίς συμμαχίες, χωρίς προοπτική... Εχουμε επίγνωση της κατάστασης του κινήματος, της επίθεσης του αντιπάλου και της διάρκειάς της και γνωρίζουμε το δρόμο για την ανασύνταξη του κινήματος, είναι ο δρόμος της ταξικής πάλης, της κατάκτησης της ενότητας της εργατικής τάξης, της ώθησης της λαϊκής συμμαχίας.”

Επιχειρήματα

Ίδια ακριβώς ήταν τα επιχειρήματα των συνδικαλιστών του ΣΥΡΙΖΑ, την ώρα που έστηναν τα εμπόδια στη συνέλευση των προέδρων των ΕΛΜΕ. Τα αιτήματα είναι δίκαια, η απεργία θα έπρεπε να γίνει, αλλά η κατάσταση του κινήματος και η επιθετικότητα του αντιπάλου δεν επιτρέπει να γίνει αυτή τη στιγμή.

Πρόκειται για ένα σκεπτικό χωρίς εσωτερική λογική. Αν οι απεργίες γίνονται μόνο όταν η δική μας πλευρά έχει προεξοφλημένη τη νίκη και ο αντίπαλος την ήττα, τότε δεν θα χρειάζονταν καν να γίνονται. Οι καπιταλιστές και το κράτος θα παραδίνονταν ή θα συμβιβάζονταν. Περισσότερα από 100 χρόνια πριν, η Ρόζα Λούξεμπουργκ ασκώντας κριτική στους προγόνους του ΚΚΕ και του ΣΥΡΙΖΑ -τη δεξιά πτέρυγα της τότε σοσιαλδημοκρατίας- έλεγε πως δεν μπορούμε “να καθόμαστε και να περιμένουμε, με μοιρολατρία και σταυρωμένα χέρια για τον ερχομό της 'επαναστατικής κατάστασης'... που πέφτει από τον ουρανό. Αντίθετα, πρέπει τώρα, όπως πάντα, να πιέσουμε την εξέλιξη των πραγμάτων και να προσπαθήσουμε να επιταχύνουμε τα γεγονότα. Αυτό όμως δεν μπορεί να γίνει ξαφνικά ρίχνοντας το 'σύνθημα' της μαζικής απεργίας σε οποιαδήποτε άκυρη στιγμή, αλλά πρώτα απ'όλα, κάνοντας ξεκάθαρο στα ευρύτερα τμήματα του προλεταριάτου τον αναπόφευκτο ερχομό αυτής της επαναστατικής περιόδου, τους εσωτερικούς κοινωνικούς παράγοντες που οδηγούν προς τα εκεί και τις πολιτικές συνέπειες που θα έχει”.

Οι ίδιοι οι αγώνες είναι ζωντανές διαδικασίες που φέρνουν νέες δυνάμεις στο προσκήνιο, κάνουν κάθε έναν που μέχρι χτες έβλεπε γύρω του μόνο απογοήτευση να ανακαλύψει τους συναδέλφους του που έχουν ίδιες αγωνίες και ίδιες ελπίδες. Το σχολείο για τους “μεγάλους αγώνες” του μέλλοντος είναι οι αγώνες εδώ και τώρα, όχι η αναμονή.

Η κοινοβουλευτική στρατηγική είναι αυτή που οδηγεί τα κόμματα της ρεφορμιστικής Αριστεράς να βλέπουν το εργατικό κίνημα σαν μια παθητική δύναμη, για την οποία τα ίδια νιώθουν ότι έχουν κάθε δικαίωμα να της μετράνε τις δυνάμεις, τις δυνατότητες, το ηθικό και να αποφαίνονται αν μπορεί να κερδίσει ή να χάσει μια μάχη. Για τον ΣΥΡΙΖΑ, η σύνδεση με τις κοινοβουλευτικές του επιδιώξεις έγινε ξεκάθαρα. Ήταν ήδη πολλά τα στελέχη του που πριν και ανεξάρτητα από την απεργία των καθηγητών τόνιζαν πως πλέον οι αγώνες δεν μπορούν να νικήσουν και δεν πρέπει να επενδύονται πολλές ελπίδες προς αυτή την κατεύθυνση. Μπροστά στην ολομέτωπη επίθεση της Τρόικας και της κυβέρνησης, υποτίθεται ότι καμιά απεργία δεν θα φτάσει στη νίκη και έτσι όλη η ενέργεια πρεπει να διοχετευτεί στο πώς ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπει στην επόμενη κυβέρνηση. Με βάση αυτό το μίζερο σκεπτικό, οι δυνατοί αγώνες αντί να ενισχύουν το ΣΥΡΙΖΑ ως δύναμη διακυβέρνησης, τον κάνουν να φαίνεται σαν μια δύναμη μειοψηφίας που προκαλεί άσκοπες εντάσεις και συνεπώς τον αποξενώνουν από την πιθανή καινούργια εκλογική δεξαμενή.

Δεν πρόκειται για κάποιο “έξυπνο” χειρισμό που μπορεί να οδηγήσει σε θετικά αποτελέσματα από έναν πιο ομαλό και όχι κακοτράχαλο δρόμο. Είναι μια λογική που βλέπει τους ανθρώπους σαν μονάδες και ως ξεχωριστούς ψηφοφόρους και όχι ως ζωντανές συνειδήσεις που αλλάζουν τον εαυτό τους, τους γύρω τους και τον κόσμο. Είναι ένας δρόμος που οδηγεί χωρίς σταματημό σε μεγαλύτερους και μεγαλύτερους συμβιβασμούς, ώστε στο τέλος αυτός που τον ακολουθεί δεν ξέρει για πού ξεκίνησε. Ο κόσμος που είχε ελπίδες σε κόμματα τύπου ΠΑΣΟΚ τις περασμένες δεκαετίες έχει πολλά παραδείγματα να διηγηθεί.

Αυτή είναι η κρισιμή διαφορά της επαναστατικής Αριστεράς. Η διαφορετική στρατηγική: επανάσταση και όχι κοινοβουλευτική στρατηγική σημαίνει ότι στην πράξη είναι η δύναμη που μπορεί να εγγυηθεί πως οι αγώνες εδώ και τώρα και πρέπει να δίνονται αλλά και μπορούν να κερδίζουν.