Ανταπόκριση από τη Σουηδία: Έκρηξη οργής

Οι ταραχές που ξέσπασαν στις 19 Μάη στο προάστιο Χιούσμπι της Στοκχόλμης κανονικά δεν θα έπρεπε να προκαλέσουν έκπληξη σε κανέναν. Αφορμή ήταν ότι η αστυνομία πυροβόλησε και σκότωσε έναν 69χρονο άντρα μέσα στο διαμέρισμά του. Έριξαν κι άλλο λάδι στη φωτιά, κάνοντας επιθέσεις και σε άλλο κόσμο της γειτονιάς, νέους και ηλικιωμένους.

Από εκείνη τη στιγμή, οι ταραχές απλώθηκαν σε περισσότερα από 20 προάστια της πρωτεύουσας και σε άλλες πόλεις, ανάμεσά τους το Ορέμπρο που βρίσκεται πάνω από 169 χιλιόμετρα μακριά. Είναι έκφραση της αίσθησης ότι το μέλλον είναι χωρίς ελπίδα την ίδια στιγμή που άλλοι τα έχουν όλα.

Ένας κάτοικος είπε στις εφημερίδες: “Πώς γίνεται να μας ζητάνε να 'σταματήσουμε' τα παιδιά που διαμαρτύρονται; Θέλουν να ακουστεί η φωνή τους και αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να το κάνεις στη Σουηδία σήμερα”.

Είναι πολύς καιρός που η απογοήτευση, ιδιαίτερα όσον αφορά στη νεολαία, βράζει κάτω από την επιφάνεια. Η πρόσφατη έκρηξη είναι μια προσπάθεια των αδύναμων να νιώσουν δυνατοί. Μεγάλο μέρος του ντόπιου πληθυσμού προέρχεται από οικογένειες μεταναστών.

Η Σουηδία ξεπούλησε το δημόσιο πλούτο της ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Άφησε κρατικά χρηματοδοτούμενες δημόσιες υπηρεσίες όπως τα σχολεία και τα νοσοκομεία να μετατραπούν σε ιδιωτικοποιημένες μηχανές παραγωγής κέρδους.

Μεγάλο μέρος από το χρήμα που παράγεται εκεί καταλήγει σε φορολογικούς παραδείσους. Η λιτότητα που ξεκίνησε με την οικονομική κρίση που πέρασε η Σουηδία τη δεκαετία του '90 ποτέ δεν σταμάτησε πραγματικά. Οι περικοπές και τα κλεισίματα των δημόσιων υπηρεσιών συνεχίστηκαν, ιδιαίτερα στις πιο φτωχές περιοχές.

Το Χιούσμπι και άλλες παρόμοιες γειτονικές περιοχές είδαν τα κέντρα νεότητας, τα νοσοκομεία, τις βιβλιοθήκες και τα σχολεία τους να κλείνουν.

Εργατικοί χώροι έκλεισαν και υπηρεσίες πολιτισμού έχουν περιοριστεί δραματικά.

Υπόβαθρο

Το υπόβαθρο των ταραχών της Σουηδίας δεν είναι διαφορετικό από αυτό σε πρόσφατες ταραχές προαστίων στην υπόλοιπη Ευρώπη. Μεγάλη και μακροχρόνια ανεργία, εργασιακή ανασφάλεια, απαράδεκτες κατοικίες, διακρίσεις, ρατσισμός, αστυνομική βία και καλλιέργεια αρνητικών στερεότυπων από τα ΜΜΕ.

Με αφορμή τέτοια ζητήματα, η Σουηδία βίωσε ταραχές το 2008 και το 2010, παρόλο που τότε το επίκεντρο βρισκόταν στο Μάλμε, μακριά από την πρωτεύουσα.

Ωστόσο, κάτι είναι διαφορετικό αυτή τη φορά. Τα τελευταία χρόνια υπήρξαν κινητοποιήσεις και εκστρατείες του κόσμου της γειτονιάς ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις και για την υπεράσπιση των υπηρεσιών. Αυτό σημαίνει πως υπάρχει και η αυτοπεποίθηση και η οργάνωση ώστε να ασκηθεί πίεση στους πολιτικούς και στα ΜΜΕ για να ανοίξει η συζήτηση για τα κοινωνικά αίτια των ταραχών. Μια σημαντική οργάνωση είναι η Megafonen (Ντουντούκα) που συσπειρώνει νεολαία στα προάστια. Η οργάνωση βοηθάει με τις ασκήσεις του σχολείου για το σπίτι, οργανώνει εκδρομές, αγωνίζεται για περισσότερη χρηματοδότηση στα προάστια και αντιστέκεται στο ξεπούλημα των εργατικών κατοικιών. Οι ακτιβιστές του Μegafonen εμφανίζονται πλέον στα ΜΜΕ και έχουν αρνηθεί τους εκβιασμούς για να καταδικάσουν τις ταραχές.

Λένε πως χρειάζεται να κατανοήσουμε τι συμβαίνει και να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να ακυρώσουμε τις περικοπές και την υποβάθμιση που έχουν υποστεί οι φτωχές γειτονιές.

Απαιτούν επίσης ανεξάρτητη έρευνα σχετικά με την αστυνομική δολοφονία και ζητάνε να αποδοθεί επίσημη συγνώμη προς τη χήρα του θύματος.

Ταυτόχρονα, οργανώνουν ένα ταμείο αλληλεγγύης για τους ανθρώπους που είδαν τα αυτοκίνητά τους να καταστρέφονται στη διάρκεια των γεγονότων.

Οι πολιτικοί, όπως ήταν αναμενόμενο, προσπάθησαν να καταδικάσουν τη νεολαία που βγήκε στους δρόμους. Γρήγορα άρχισαν να αλλάζουν τη στάση τους, εν μέρει λόγω του ρόλου που έπαιξε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια νέα γενιά ακτιβιστών. Αυτή η γενιά είχε να πει μια διαφορετική ιστορία απέναντι στις θεωρίες για “εγκληματικά στοιχεία” και “χούλιγκαν”. Ήθελε να μιλήσει για την αδιαφορία, το ρατσισμό και τις περικοπές.

Αυτοί οι ακτιβιστές και τα τοπικα δίκτυα που έχουν χτιστεί μάς δίνουν ελπίδα για το μέλλον.

Όσα Γιάλμερς

Η Όσα είναι υπεύθυνη του περιοδικού Anticapitalist που εκδίδει η αδελφή οργάνωση του ΣΕΚ στη Σουηδία.