Πολιτισμός
Κινηματογράφος: Ταινίες απέναντι στην καταπίεση

Το παιχνίδι της μίμησης

\r\n
\r\n
Η αληθινή ιστορία του Άλαν Τιούρινγκ, του επιστήμονα που κατάφερε να σπάσει το «Αίνιγμα», τον κώδικα επικοινωνίας των ναζί στον Β’ παγκόσμιο πόλεμο. Ο Τιούρινγκ, ένας ιδιοφυής, εκκεντρικός μαθηματικός στρατολογήθηκσε από τις Βρετανικές μυστικές υπηρεσίες αποκλειστικά για να αποκρυπτογραφήσει το «Αίνιγμα». Σχεδίασε και κατασκεύασε μια μηχανή διαδοχικής διασταύρωσης στοιχείων και τελικά κατάφερε να λύσει τον γρίφο, συμβάλλοντας αποφασιστικά στη νίκη των συμμάχων στο μέτωπο του Ατλαντικού. Εκπληκτικός! Ναι, αλλά επίσης ομοφυλόφιλος. Στη Βρετανία του ’50 κάτι τέτοιο ήταν ποινικοποιημένο, έτσι όταν θα τον συλλάβουν για ασέλγεια (!), το δικαστήριο τον τιμωρεί με χημικό ευνουχισμό (εναλλακτική ποινή αντί της φυλάκισης), μια βάρβαρη ορμονοθεραπεία που τον οδηγεί στην κατάθλιψη και τελικά στην αυτοκτονία το 1954. 
\r\n
 
\r\n
Η βρετανική ταινία του Μόρτεν Τίλντουμ αφηγείται την ιστορία του με φλας- μπακ από τη στιγμή της σύλληψης και ανάκρισής του και εστιάζει κυρίως όχι στην ομοφυλόφιλη επιθυμία του, αλλά στην αντίθεση του «διαφορετικού» σε σχέση με τον «κοινό νου» και κατ’ επέκταση του ατόμου απέναντι στην εξουσία.
\r\n
 
\r\n
 Σαν διαφορετικός, ο Τιούρινγκ υπήρξε περίγελος των συμμαθητών του στο σχολείο, «λοξός» και δύσκολος στην ομάδα του, στη δυσμένεια των ανωτέρων του (που τον υποψιάζονταν για πράκτορα της ΕΣΣΔ), γεγονός που αποτέλεσε την αφορμή της πτώσης του. Ταυτόχρονα ήταν σπουδαίος μαθηματικός και όρισε τις αρχές της τεχνητής νοημοσύνης, συνεισφέροντας έτσι στην κατανόηση του ανθρώπινου εγκεφάλου. Μια πρόχειρη και ημιτελής μελέτη του στη μορφογενετική, έδωσε νέα στοιχεία και στη βιολογία. Η μηχανή του δεν τελειοποιήθηκε ποτέ, αλλά πυροδότησε ένα καινούριο πεδίο έρευνας σε αυτό που αποκαλούνταν «Μηχανές Τιούρινγκ». Σήμερα τις ονομάζουμε «υπολογιστές». 
\r\n
 
\r\n
Το 2013, η αυτού μεγαλειότης, βασίλισσα της Αγγλίας απένειμε χάρη και τιμές στον άνθρωπο που συνειδητά κατάστρεψε. Χωρίς να πολιτικολογεί, η ταινία μας άφησε το αίσθημα οργής και αδικίας και την απόφαση να μην τους αφήσουμε να μας ξαναγυρίσουν ποτέ σ’αυτό το παρελθόν!
\r\n
 
\r\n

Λευκός θεός

\r\n
Η βραβευμένη ταινία του Ούγγρου δημιουργού Κόρνελ Μούντρουτσο βρίσκεται στις αίθουσες από τις 11 Δεκέμβρη. Φαινομενικά πρόκειται για τη συγκινητική ιστορία της έφηβης Λίλι και του σκύλου που υπεραγαπάει. Ο Χάγκεν είναι ημίαιμος, και σύμφωνα με τον νόμο για τα αδέσποτα, οφείλει να πληρώνει πρόστιμο, αλλιώς θα οδηγηθεί στο κυνοκομείο. Όταν τον εγκαταλείπουν στα προάστια της Βουδαπέστης, ξεκινά γι’αυτόν μια οδύσσεια σε ύφος αστυνομικής ταινίας. Πουλιέται σε έναν εκπαιδευτή σκύλων που τον προπονεί για κυνομαχίες (με εξάσκηση και μπόλικο ξύλο). Δραπετεύει, αλλά συλλαμβάνεται από τον μπόγια και καταλήγει στο κυνοκομείο- στρατόπεδο συγκέντρωσης, όπου πριν θανατωθεί ξεσηκώνει τα αδέσποτα, δραπετεύουν και ηγείται της αγέλης που εισβάλλει στη Βουδαπέστη αναζητώντας εκδίκηση!
\r\n
 
\r\n
Πίσω από το υποβλητικό σασπένς του σκύλου – εκδικητή δεν είναι δύσκολο να δει κανείς την πολιτική αλληγορία σε μια χώρα όπου τα τελευταία χρόνια έχει πάρει κεφάλι ο ρατσισμός και ακροδεξιά κόμματα όπως το Τζόμπικ. Τα πογκρόμ κατά των Ρομά και ο αντισημιτισμός είναι καθημερινότητα στην Ουγγαρία. Έτσι ο μπάσταρδος σκύλος γίνεται εκπρόσωπος των θυμάτων του ρατσισμού και της καταπίεσης από τον «Λευκό Θεό» -τον Δυτικό πολιτισμό που υποτίθεται ότι είναι ανώτερος αλλά ουσιαστικά διαπράττει τα χειρότερα εγκλήματα εν ψυχρώ και με το νόμο.
\r\n
 
\r\n
Η χρήση της μουσικής δένει αριστοτεχνικά, με την Ουγγρική Ραψωδία του Φέρεντς Λιστ να θυμίζει μια μουσική που έκφρασε ιστορικά την καταπίεση και σήμερα την περιφρονούν οι άνθρωποι αλλά συγκινεί τα ζώα.
\r\n
 
\r\n
Δήμητρα Κυρίλλου
\r\n