Πολιτισμός
Κινηματογράφος: "Ανυπακοή" του Σεμπαστιάν Λέλιο

Μια σημαντική ταινία για τις ανθρώπινες σχέσεις, τα κοινωνικά ταμπού, την συλλογική πίστη και την ατομική ελευθερία είναι η τελευταία δημιουργία του Σεμπαστιάν Λέλιο. Ο Αργεντινο-χιλιανός δημιουργός έγινε γνωστός με το «Γκλόρια» και το περσινό βραβευμένο με Όσκαρ «Μια φανταστική γυναίκα», με ηρωίδα μια τρανς γυναίκα. Έχει αποδείξει ότι μπορεί να παρουσιάζει «γυναικείες» ιστορίες με ουσία και ευαισθησία.

Η «Ανυπακοή» είναι βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της Ναόμι Άλντερμαν και εκτυλίσσεται στο κέντρο της ορθόδοξης εβραϊκής κοινότητας του Λονδίνου, όπου είχε μεγαλώσει η Ρονίτ Κρούσκα. Εδώ επιστρέφει η ηρωίδα μετά από χρόνια φυγής στη Νέα Υόρκη, όπου ζει μια ανεξάρτητη ζωή σαν επαγγελματίας φωτογράφος. Όταν μαθαίνει τον ξαφνικό θάνατο του αρχι-ραβίνου πατέρα της, αποφασίζει να επιστρέψει στην Αγγλία για την κηδεία. Αισθάνεται αμήχανα καθώς χτυπά την πόρτα του σπιτιού όπου δεν την περιμένει θερμή υποδοχή. Ο Ντόβιντ, προστατευόμενος μαθητής του πατέρα της και ανερχόμενος ραβίνος και οι υπόλοιποι συγγενείς και παλιοί γνωστοί αποφεύγουν ακόμα και τη χειραψία, λέγοντας χλιαρά το τυπικό «Να ζήσεις πολλά χρόνια». 

Η Ρονίτ είναι πια παρείσακτη στην κλειστή θρησκευόμενη κοινότητα, δεν είναι μόνο ότι έχει υπάρξει ανυπάκοη, αλλά μοιάζει σαν τη μύγα μες το γάλα με τα μακρυά κατάμαυρα μαλλιά και το μοντέρνο ντύσιμο, σε αντίθεση με τις μαυροφορεμένες γυναίκες που φορούν ομοιόμορφες περούκες κατά το θρησκευτικό πρότυπο. Η νεκρολογία στον τοπικό τύπο αναφέρει ότι ο ραβίνος δεν είχε παιδιά, άλλωστε το οικογενειακό σπίτι το κληροδότησε στη συναγωγή. Ο Ντόβιντ έχει στο μεταξύ παντρευτεί την παιδική τους φίλη, Έστι και καθώς η ιστορία ξετυλίγεται, μαθαίνουμε ότι η σχέση ανάμεσα στα δυο νέα κορίτσια προκάλεσε το σκάνδαλο που οδήγησε στην ανυπακοή και άτακτη φυγή της Ρονίτ.

Ρουτίνα

Η επανεμφάνισή της αφήνει την κοινότητα παγερά αδιάφορη, όχι όμως την Έστι, που οδηγήθηκε σε ένα γάμο συμβάσεων για να κρατηθεί μέσα στην κλειστή εβραϊκή κοινωνία, όπου διδάσκει στο θρησκευτικό γυμνάσιο θηλέων. Η ταινία την παρακολουθεί να διδάσκει τον «Οθέλλο» ενώ ο Ντόβιντ συζητάει με τα αγόρια για το «Άσμα ασμάτων». Ο μικρόκοσμός τους, η αυστηρή ρουτίνα με τα καντηλέρια, τα Σαμπατ, το σεξ με σκοπό την τεκνοποίηση κάθε Παρασκευή, όλα τινάζονται στον αέρα με την παρουσία της Ρονίτ. Ωστόσο το κέντρο της ταινίας δεν είναι ο απαγορευμένος έρωτας, αλλά το γεγονός ότι παραμένει απαγορευμένος στο Λονδίνο του 2000 κι αυτό αναστατώνει τη συντηρητική κοινότητα και τις ηρωίδες. Αλλά είναι η Έστι που θα βρεθεί απέναντι σε σοβαρά διλήμματα: Τι ακριβώς κάνει με τη ζωή της;

Το δυνατό σημείο της ιστορίας βρίσκεται στο ότι δεν θεωρεί τους ανθρώπους άγραφο χαρτί, ούτε θύματα επιλογών που έκαναν κάποια στιγμή στη ζωή τους, αλλά εν δυνάμει ικανούς να αλλάξουν τον εαυτό τους και τους άλλους γύρω τους. Οι ηρωίδες δεν είναι μονοδιάστατες, κι αυτό ισχύει και για τον Ντόβιντ, που προορίζεται για την κενή θέση του αρχιραβίνου, κάτω από τον όρο ότι θα πρέπει να «συμμαζέψει» το σπίτι του, ωστόσο τελικά δεν είναι εύκολο να το κάνει. Αυτή η γνήσια αμφιθυμία των πρωταγωνιστών ανάμεσα στην πίστη και τη συνείδηση είναι το κλου και η αφορμή για σκέψη που αφήνει η ταινία.