Γιάννης Κούτρας: Ο αγώνας της ΒΙΟΜΕ πρέπει να συνδεθεί με όλες τις μάχες

Η απόπειρα των εργαζόμενων της Βιομηχανικής Μεταλλευτικής να βάλουν από μόνοι τους σε λειτουργία το εργοστάσιο είναι μια κίνηση που έχει αποκτήσει παγκόσμια εμβέλεια καθώς δίνει έμπνευση σε κάθε εργαζόμενο που βιώνει τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και παλεύει ενάντια στις απολύσεις και τα μέτρα της τρόικας.

Ταυτόχρονα όμως ανοίγει και μια συζήτηση μέσα στην αριστερά και το εργατικό κίνημα όσον αφορά το ζήτημα του εργατικού ελέγχου. Καταρχήν η απόφαση των εργαζόμενων να θέσουν σε λειτουργία το εργοστάσιο που έχει εγκαταλείψει η εργοδοσία είναι σε σωστή κατεύθυνση, διότι είναι μια απάντηση στην πράξη απέναντι στους εκβιασμούς των καπιταλιστών που κλείνουν τα εργοστάσια κυνηγώντας περισσότερα κέρδη, αλλά κι ανοίγει την προοπτική του εργατικού ελέγχου στην παραγωγή και κατ' επέκταση σε όλη την οικονομία κάνοντας πράξη το σύνθημα «εργάτη μπορείς χωρίς αφεντικά».

Είναι αρκετό όμως απλά και μόνο με την αυτοδιεύθυνση και την αυτοδιαχείριση της παραγωγής να προχωρήσει ένα τέτοιο εγχείρημα έστω κι αν στηρίζεται σε "διαδικασίες άμεσης δημοκρατίας και συνδικαλισμού βάσης", ή ακόμα κι αν πουλάει τα προϊόντα χωρίς μεσάζοντες όπως επιχειρεί η ΒΙΟΜΕ;

Με άλλα λόγια μπορεί να επιβιώσει μια αυτοδιαχειριζόμενη επιχείρηση μέσα στην ελεύθερη αγορά, χωρίς συνολική σύγκρουση με τον καπιταλισμό απλώς παρακάμπτοντας τον;

Η επιστολή των εργαζόμενων του εργοστασίου Kouta Steel της Αιγύπτου, οι οποίοι ξεκίνησαν την ίδια απόπειρα εδώ και ενάμιση χρόνο, προς τους συναδέλφους τους της ΒΙΟΜΕ δείχνει καθαρά τις δυσκολίες, αλλά και τα όρια μιας τέτοιας απόπειρας καθώς επισημαίνουν:

"Η διαδικασία δεν έχει προχωρήσει ανεμπόδιστα και χωρίς δυσκολίες έκτοτε, ξεκινώντας από τις επίπονες διαπραγματεύσεις με τις εταιρείες φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να προγραμματιστούν τα χρέη του εργοστασίου που ανέρχονται σε $ 2,6 εκατομμύρια και 0,9 εκατομμύρια δολαρίων στις δύο εταιρείες αντίστοιχα. Οι εργαζόμενοι έχουν δώσει ένα μάθημα αυτοθυσίας, καθώς αποφάσισαν να κόψουν τον μισό μισθό τους ώστε (τα χρήματα) να χρησιμοποιηθούν για την αγορά πρώτων υλών (παλέτες)".

Εκβιασμοί

Μια αυτοδιαχειριζόμενη επιχείρηση που είναι υποχρεωμένη να ανταγωνιστεί τις άλλες επιχειρήσεις σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς αργά ή γρήγορα θα βρεθεί αντιμέτωπη με ζητήματα όπως η μείωση του κόστους παραγωγής και άρα μείωση μισθών ή και απολύσεις, αλλά και αντιμέτωπη με τους εκβιασμούς των τραπεζιτών ως δανειστών, των προμηθευτών κλπ.

Ο μόνος τρόπος να ξεπεραστούν αυτές οι δυσκολίες είναι η διαγραφή του χρέους προς τους τραπεζίτες και τους προμηθευτές, η απαλλοτρίωση των υποδομών της επιχείρησης χωρίς καμιά αποζημίωση στο αφεντικό και η κρατικοποίηση της επιχείρησης. Μόνο έτσι θα μπορέσουν να ξεπεράσουν την εξάρτηση από τα πάνω και τα κάτω της αγοράς και από την πίεση του ανταγωνισμού σε κάθε κλάδο της παραγωγής και να εξασφαλίσουν ότι η χρηματοδότηση της επιχείρησης δεν θα γίνει από την "αυτοθυσία" των εργαζόμενων αλλά από τη φορολόγηση-απαλλοτρίωση των καπιταλιστών υπέρ του κοινωνικού συνόλου.

Με άλλα λόγια χρειάζεται να διεκδικήσουμε να διαχειριστούμε ως τάξη το σύνολο του πλούτου που παράγουμε κι όχι να στήσουμε νησίδες αυτοδιαχείρισης μέσα στον καπιταλισμό.

Αυτό σημαίνει ότι το αίτημα του εργατικού ελέγχου στα κλειστά εργοστάσια πάει πακέτο με την κρατικοποίηση των τραπεζών, τη διαγραφή του χρέους και τη ρήξη με το ευρώ, δηλαδή είναι κομμάτι ενός συνολικού αντικαπιταλιστικού προγράμματος με κέντρο την εργατική τάξη προς όφελος όλης της κοινωνίας. Γι’ αυτό και ο αγώνας της ΒΙΟΜΕ δεν πρέπει να απομονωθεί, αλλά να συνδεθεί με όλες τις μάχες του εργατικού κινήματος απέναντι σε ιδιωτικοποιήσεις, κλεισίματα και απολύσεις για να επιβάλουμε την κρατικοποίηση και τον εργατικό έλεγχο παντού.