Διεθνή
Αλγερία: Οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις εδώ και δεκαετίες

Γυναίκες στην πρώτη γραμμή των διαδηλώσεων στην Αλγερία

Τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις εδώ και δεκαετίες ζει η Αλγερία. Για δεύτερη Παρασκευή, την 1η του Μάρτη, εκατοντάδες χιλιάδες κόσμος κατέβηκε στο Αλγέρι και σε άλλες πόλεις της Αλγερίας απαιτώντας να μην ξαναείναι υποψήφιος πρόεδρος για 5η φορά ο Αμπντελαζίζ Μπουτεφλίκα. 

Το καθεστώς έδειξε γρήγορα ότι ανησυχεί για το εύρος των κινητοποιήσεων. Την Κυριακή διαβάστηκε στην τηλεόραση επιστολή του Μπουτεφλίκα στην οποία ισχυρίζεται ότι κατανοεί τον κόσμο και υπόσχεται ότι με το που κερδίσει τις εκλογές θα προχωρήσει σε μια πολιτική διαδικασία ανάδειξης του διαδόχου του και σε αναθεώρηση του συντάγματος που θα κυρωθεί με δημοψήφισμα. Ο κόσμος δεν φαίνεται να πιστεύει αυτές τις υποσχέσεις. Αμέσως μετά την επιστολή, ξέσπασαν νέες διαδηλώσεις το βράδυ της Κυριακής, ενώ συνεχίστηκαν και τη Δευτέρα. Την Τρίτη το πρωί, την ώρα που γραφόταν αυτό το άρθρο, χιλιάδες φοιτητές και φοιτήτριες βγήκαν από τις πανεπιστημιουπόλεις του Αλγερίου και έφτασαν πρόσωπο με πρόσωπο με τις ειδικές δυνάμεις, κρατώντας αυτοσχέδιες πικέτες “Μπουτεφλίκα, παραιτήσου!”. Διαδήλωση με δέκα χιλιάδες οργανώθηκε και από Αλγερινούς στο Παρίσι.

Αν και οι μεγάλες κινητοποιήσεις στο Αλγέρι έγιναν τις δύο τελευταίες Παρασκευές, στην πραγματικότητα σχεδόν καθημερινά εξελίσσονται διαδηλώσεις, από τότε που ο Μπουτεφλίκα ανακοίνωσε πως θα είναι υποψήφιος για τις εκλογές της 18ης του Απρίλη. “Υποψήφιος” στο πολιτικό περιβάλλον της Αλγερίας σημαίνει σίγουρα πρόεδρος για την επόμενη πενταετία, μιας και ολόκληρο το καθεστώς (προεδρία, στρατός, εργοδοτικές οργανώσεις, κρατικά ελεγχόμενα συνδικάτα) στηρίζουν τον Μπουτεφλίκα.

Το καθεστώς έβλεπε αυτή την κρίση να έρχεται, αλλά δεν μπόρεσε να τη σταματήσει. Ο Μπουτεφλίκα είναι 82 ετών και άρρωστος. Δεν έχει κάνει καμιά δημόσια εμφάνιση εδώ και χρόνια. Δεν κατάφερε ούτε καν να καταθέσει την υποψηφιότητά του αυτοπροσώπως, όπως απαιτούσε ο νόμος. Επισήμως βρισκόταν σε νοσοκομείο της Ελβετίας. Οι μηχανισμοί του καθεστώτος προσπαθούν εδώ και καιρό να διαχειριστούν τη μετάβαση και να βρουν κάποιον που θα εξασφάλιζε τη συνέχεια στην καρέκλα του προέδρου, αλλά δεν τα κατάφεραν. Οι διαφορετικές πιέσεις που δέχεται το αλγερινό πολιτικό σύστημα δεν τους έδωσαν εναλλακτική, κι έτσι αποφάσισαν ότι θα πρέπει να συνεχίσουν άλλα πέντε χρόνια με τον Μπουτεφλίκα, ακόμη κι αν χρειαστεί να τον μετατρέψουν σε μούμια. Όμως λογάριαζαν χωρίς τον κόσμο που τελικά δεν τους άφησε αυτή τη διέξοδο ανοιχτή.

Εξέγερση

Ο Μπουτεφλίκα αναδείχθηκε πρόεδρος το 1999 και συμβόλισε τη νέα σταθερότητα που οικοδομήθηκε πάνω στα συντρίμμια του εμφύλιου πολέμου. Όταν το αλγερινό καθεστώς αναγκάστηκε να κάνει πολιτικά ανοίγματα στα τέλη της δεκαετίας του ‘80, είδε τους ισλαμιστές να μετατρέπονται σε βασικούς κερδισμένους. Είχε προηγηθεί η εξέγερση του 1988, που είχε τρομοκρατήσει το καθεστώς και το είχε αναγκάσει να υποσχεθεί ανοίγματα. Ο στρατός “ανέλαβε” να βάλει τέλος στα δημοκρατικά πειράματα και το αποτέλεσμα ήταν 200 χιλιάδες νεκροί. Η θητεία του Μπουτεφλίκα συνέπεσε με την ανάκαμψη λόγω της ανοικοδόμησης της χώρας μετά τον πόλεμο, αλλά και με την παγκόσμια αύξηση των τιμών των πρώτων υλών. 97% των εξαγωγών της Αλγερίας είναι φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Η συσπείρωση του καθεστώτος γύρω από τον Μπουτεφλίκα και οι δυνατότητες που είχαν να αξιοποιούν τα αυξημένα έσοδα από το φυσικό αέριο για προγράμματα φτηνής κατοικίας τούς εξασφάλισαν κοινωνική ειρήνη. Το 2011 ο Μπουτεφλίκα προχώρησε σε κάποιες συμβολικές αλλαγές για να εξασφαλίσει ότι η Αλγερία δεν θα γινόταν κομμάτι της Αραβικής Άνοιξης.

Όμως από το 2014 η πτώση των τιμών έχει δημιουργήσει μεγάλες εντάσεις. Η κυβέρνηση ξεκίνησε πρόγραμμα λιτότητας, ενώ δυνάμεις μέσα στο καθεστώς πιέζουν για βαθύτερες αλλαγές και ανοίγματα σε άλλους τομείς της οικονομίας. Έτσι επανήλθαν και οι κινητοποιήσεις. Μια σειρά απεργίες, στην εκπαίδευση και στην Υγεία τα τελευταία 2-3 χρόνια ανάγκασαν την κυβέρνηση να κάνει πίσω-μπρος στο ρυθμό των αλλαγών. Ο πρωθυπουργός που διόρισε ο Μπουτεφλίκα το 2017, ξηλώθηκε μέσα σε τρεις μήνες. Η τηλεόραση έπαιξε για πρώτη φορά σκηνές από τη φρίκη του εμφύλιου πόλεμου, για να τρομοκρατήσει θυμίζοντας “πού οδήγησαν” την τελευταία φορά οι λαϊκές κινητοποιήσεις και τα αιτήματα για δημοκρατία. Το 45% των 40 εκατομμυρίων Αλγερινών είναι νεότεροι από 25 χρόνων και δεν θέλουν να υποθηκεύσουν το μέλλον τους με βάση τους φόβους από το παρελθόν που επιστρατεύει η κυβέρνηση. Ένας στους τέσσερις νέους είναι άνεργος. Κι αυτοί είναι που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των μαζικών κινητοποιήσεων τις τελευταίες βδομάδες.