Κορονοϊός
Οι ένοχοι της πανδημίας: Φαρμακοβιομηχανίες - Φονικές προτεραιότητες

Ο καπιταλισμός και η ελευθερία της αγοράς αποτελούν το πιο σοβαρό εμπόδιο στην αντιμετώπιση της επιδημίας του CoViD 19. Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκονται οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρίες, αλλά και οι βιομηχανίες τροφίμων και οι πολυεθνικές της ενέργειας που καταστρέφουν το περιβάλλον και αλλοιώνουν το κλίμα. Σε αυτές τις σελίδες παρουσιάζουμε τις ευθύνες τους.

Σε 8,6 τρισεκατομμύρια δολάρια ανέρχονται τα κέρδη των μεγαλύτερων 35 φαρμακευτικών εταιριών το διάστημα 2000-2018, περίπου 42 φορές το ΑΕΠ της Ελλάδας. Σε 1,4 τρις δολάρια υπολογίζεται ότι θα φτάσει το μέγεθος συνολικά της βιομηχανίας φαρμάκου το 2020, ενός εκ των πιο ισχυρών καπιταλιστικών λόμπι σε όλο τον πλανήτη. Τι έκαναν λοιπόν οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρίες, όταν στα τέλη Δεκέμβρη του 2019 εμφανίστηκε ο νέος κορονοϊός στην Κίνα και ακόμη περισσότερο στα τέλη Γενάρη όταν ο ΠΟΥ κήρυξε παγκόσμια κατάσταση έκτακτης ανάγκης; Στην ουσία τίποτα.

«Μέχρι σήμερα καμιά από τις 4 φαρμακευτικές εταιρίες που επικεντρώνονται στα εμβόλια δεν έχει ανταποκριθεί στην πρόκληση του νέου κορονοϊού» διαβάζουμε στις 7 Φλεβάρη στo οικονομικό περιοδικό Barron’s. «Ο κορονοϊός μοιάζει βέβαιο ότι θα μπει και αυτός στη μακρά λίστα εκείνων των ασθενειών που η βιομηχανία φαρμάκου έχει γυρίσει την πλάτη και περιλαμβάνει: την αντιμικροβιακή αντίσταση, τα παιδιατρικά φάρμακα, φάρμακα για τις ασθένειες των φτωχών, ξεχασμένες τροπικές ασθένειες, τον έμπολα και τις σπάνιες ασθένειες». 

Πέντε μόλις βδομάδες μετά, στις 13 Μάρτη, η κατάσταση είχε αλλάξει άρδην: 

"Οι φαρμακευτικές εταιρείες βλέπουν το Covid-19 σαν μια επιχειρηματική ευκαιρία που έρχεται μια φορά στη ζωή" δηλώνει ο Gerald Posner, συγγραφέας του βιβλίου Pharma: Greed, Lies, and the Poisoning of America στο Intercept. «Για τη νέα επιδημία του κορονoϊού, ειδικότερα, χρειαζόμαστε θεραπείες, εμβόλια και τεστ. Δεκάδες εταιρείες βρίσκονται σε αγώνα δρόμου για να προλάβουν. Η παγκόσμια κρίση, για τις εταιρίες φαρμάκου μπορεί να εξελιχθεί σε ένα block buster».

Τι μεσολάβησε από αυτήν την αλλαγή πλεύσης; Ο μαζικός θάνατος. 

«Ο συνολικός αριθμός ανθρώπων που έχουν μολυνθεί, αν κανείς συμπεριλάβει το SARS, το MERS και αυτόν τον νέο ιό, είναι κάτω από 12.500 άνθρωποι. Αυτός ο αριθμός δεν αποτελεί αγορά. Οι φαρμακευτικές εταιρίες δεν ενδιαφέρονται» παραπονιόταν ο δομικός βιολόγος Rolf Hilgenfeld, σε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στις 24 Γενάρη στο περιοδικό Nature.

Αυτή είναι η πραγματικότητα. Οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρίες και οι κυβερνήσεις είχαν όλη τη δυνατότητα να ετοιμαστούν για την αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης επιδημίας και σε μακροπρόθεσμη βάση και σε άμεση. Αλλά δεν το έκαναν. 

Όπως καταγγέλλουν επιστήμονες, όπως ο μικροβιολόγος Malik Peiris  με δέκα χρόνια εργασίας στους κορονοϊούς, στο πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ, μετά την επιδημία του SARS το 2003 υπήρξε μια τεράστια πρόοδος πάνω στα εμβόλια για τους κορονοϊούς που όμως εγκαταλείφθηκε μετά το 2005 όταν η επιδημία υποχώρησε. Οι εταιρίες αλλά και οι κυβερνήσεις, σταμάτησαν να επενδύουν σε κάτι που δεν είχε κέρδος και δεν αποτελούσε άμεσο κίνδυνο. 

Ο Αλιμουντίν Ζούμλα, καθηγητής επιδημιολόγος στο Λονδίνο υποστήριξε το 2016 ότι η απειλή των κορονοϊών που συνεχίστηκε με τον MERS το 2013 θα μπορούσε να είναι μια «χρυσή ευκαιρία» να ξεπεραστούν τα εμπόδια που υπάρχουν στην ανάπτυξη των αντικοροϊκών φαρμάκων. Αλλά η μικρή συγκριτικά αγορά ήταν ξανά το εμπόδιο καθώς και το γεγονός ότι πέρα από όλα τα άλλα οι συνεχείς μεταλλάξεις των κορονοϊών καθιστούν ασύμφορη μια μαζική επένδυση. Κοιτάζοντας κανείς τους πίνακες επενδύσεων της φαρμακοβιομηχανίας μπορεί να δει πράγματι ότι τα μεγαλύτερα έσοδα έρχονται από τις πωλήσεις φαρμάκων που αφορούν τον καρκίνο, τον διαβήτη και γενικότερα διαδεδομένες ασθένειες με δεδομένα κέρδη.

Είναι χαρακτηριστικό, ότι με το ξέσπασμα της επιδημίας στην Κίνα, ήταν οι μικρές εταιρίες που κινητοποιήθηκαν πάνω στο ζήτημα της διαμόρφωσης των τεστ διάγνωσης των κρουσμάτων. Ένα από τα πρώτα τεστ για τον covid19 είχε σχεδιαστεί στα εργαστήρια της εταιρίας TIB Molbiol με δυναμικό περίπου 30 εργαζομένων στη Γερμανία ήδη από τις 9 Γενάρη. Στα τέλη Φεβρουαρίου, η εταιρία παρασκεύασε περίπου 4 εκατομμύρια τεστ και τον Μάρτιο κατασκεύαζε 1,5 εκατομμύριο κάθε βδομάδα με τιμή πώλησης περίπου 1,6 ευρώ το τεστ.

Η Δρ. Elif Akyuz είναι ιδρυτική συνέταιρος και R&D Director for Reagents (αντιδραστήρια), για την Anatolia Geneworks, μια από τις λίγες εταιρείες που φτιάχνουν test kit για τον COVID-19. Όπως ανέφερε σε ρεπορτάζ του Vice στις 17 Μαρτίου. «Ξεκινήσαμε την παραγωγή ενός test kit αμέσως, στα μέσα Δεκέμβρη, στην αρχή της έξαρσης. Τότε, ο ιός ήταν μόνο στην Κίνα. Έπειτα, σχεδόν αμέσως στην Ιταλία. … Σε κανονικές συνθήκες, παράγουμε περίπου 1,5 εκατομμύρια συνολικά τεστ τον χρόνο ή περίπου 29.000 την εβδομάδα… Τώρα φτιάχνουμε 120.000-140.000 τεστ κάθε βδομάδα. Δουλεύουμε σαν τρελοί».

Αυτή ήταν η εικόνα μέχρι προχθές. Και τώρα, μόνο τώρα που η «αγορά» του κορονοϊού, δηλαδή η επιδημία διεθνοποιήθηκε, τρέχουν οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρίες, υποστηριζόμενες οικονομικά από τις κυβερνήσεις, να μπουν δυναμικά στον ανταγωνισμό για θεραπείες, φάρμακα, εμβόλια. Αντί να σπεύσουν να φτιάξουν τεστ και να θέσουν τις βάσεις για γρηγορότερες θεραπείες που θα εμποδίσουν την επιδημία, αφήνουν ανεξέλεγκτο το άπλωμά της, και μόλις δουν χρήμα στον ορίζοντα, τρέχουν να εισπράξουν.

Πρόκειται για καπιταλιστική παράνοια. Την είδαμε τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 με το AIDS και την ξαναβλέπουμε και σήμερα. Το χάος της αγοράς των επιχειρήσεων υπό των έλεγχο των Τραμπ και των Μητσοτάκηδων. Η μόνη απάντηση είναι η εθνικοποίηση των φαρμακευτικών εταιριών υπό τον έλεγχο των εργαζομένων και των επιστημόνων που θα βάζουν την υγεία και την ανθρωπότητα πάνω από τα κέρδη.