Μονοήμερο του ΣΕΚ στη Θεσσαλονίκη: Επαναστατικές απαντήσεις στα κρίσιμα ζητήματα

Η πρώτη συζήτηση που άνοιξε το μονοήμερο είχε θέμα “Η κρίση του Ευρώ”. Τη συζήτηση άνοιξε ο Σταύρος Μαυρουδέας: “Θα ήθελα να αναφερθώ σε τέσσερα σημεία. Πρώτον, ποια είναι η βάση της σημερινής κρίσης. Οι αστικές οικονομικές αναλύσεις μιλάνε για τη διαφθορά και τη κακοδιαχείριση των σπάταλων και τεμπέλικων χωρών του Νότου. Τέτοιες ερμηνείες είναι προβληματικές και κρύβουν τις ιμπεριαλιστικές διαθέσεις μέσα στην Ε.Ε.

Δεύτερο, η κρίση που εκδηλώθηκε έντονα το 2007-08 είναι μια κλασική δομική κρίση υπερσυσσώρευσης, μια κρίση πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους. Η ύφεση δημιούργησε έντονους τριγμούς στη σφαίρα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, που με τη σειρά τους τροφοδότησαν ακόμα περισσότερο την ύφεση.

Τρίτον, οι κυβερνήσεις προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν τη χαμηλή κερδοφορία του καπιταλισμού ρίχνοντας πραγματικό χρήμα στην αγορά, προκαλώντας έτσι αρχικά μια τεχνητή ανάκαμψη, δηλαδή φούσκες. Αυτός ο παρεμβατισμός γιγάντωσε τα κρατικά ελλείμματα και δημιούργησε τη σημερινή κρίση χρέους. Δεν έγινε μόνο στην ΕΕ, γίνεται και στις ΗΠΑ και παντού, όμως τελικά η φούσκα έσκασε στην ΕΕ και σήμερα οι κυβερνήσεις δεν έχουν κανένα σχέδιο, οι αγορές εκβιάζουν, δεν υπάρχει καμιά προοπτική ανάκαμψης από την πλευρά τους.

Έξοδος

Τέταρτον, μέσα στην ΕΕ υπάρχει πλέον συζήτηση για ‘’ελεγχόμενη’’ έξοδο της Ελλάδας από το Ευρώ, ωστόσο όλα αυτά δεν πρόκειται να δουλέψουν, η λύση μπορεί να έρθει από εργατικά και λαϊκά στρώματα σε Ελλάδα και Ευρώπη.’’

Στην συνέχεια πήρε το λόγο ο Πάνος Γκαργκάνας: “Χρειάζεται να θυμίζουμε ότι η κρίση του 2008 ξεκίνησε ως ύφεση της παγκόσμιας οικονομίας, όχι το αντίθετο. Όταν κατέρρευσε η Lehman Brothers, δόθηκαν πακέτα σωτηρίας των τραπεζών αξίας 14 τρις που ανέκοψαν τον κατήφορο για 1,5 χρόνο. Σήμερα το πρόβλημα είναι διπλό, από τη μια η ύφεση δεν έχει σταματήσει και από την άλλη οι δυνατότητες για μια νέα παρέμβαση αντίστοιχου μεγέθους είναι μηδαμινές, παρά τις περικοπές. Η λιτότητα δεν δούλεψε ούτε παλιότερα, το θέμα είναι ποιος ελέγχει την οικονομία, οι εργάτες ή το κεφάλαιο, αυτό χρειάζεται να τίθεται από οποιοδήποτε Αριστερό πρόγραμμα.’’

Μετά τις εισηγήσεις ακολούθησαν τοποθετήσεις και ερωτήσεις. Ο Λέανδρος ανέφερε ότι ο βαθμός συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης του κεφαλαίου αποτελεί πλέον εμπόδιο για την αυτορύθμισή του και ότι κρατικές εταιρίες χωρίς εργατικό έλεγχο μπορούν να σημαίνουν εξίσου βάρη για τους εργάτες, θυμίζοντας την Κίνα, ενώ ο Νίκος τόνισε ότι δεν έχουμε να περιμένουμε τίποτα από εθνικές λύσεις τύπου Αργεντινής, χρειάζεται εργατικός έλεγχος στην οικονομία.

Η δεύτερη συζήτηση είχε θέμα “Η εργατική απάντηση στη φασιστική απειλή”. Πρώτος ομιλητής ήταν ο Σπύρος Μαρκέτος: “Βλέπουμε το τελευταίο διάστημα ότι οι φασιστικές δυνάμεις δέχονται τη στήριξη του κράτους προκειμένου να απλωθούν και να ριζώσουν. Καταρχήν σε επίπεδο δρόμου. Το παράδειγμα με τη Χρυσή Αυγή στον Αγ. Παντελεήμονα, παρά το γεγονός ότι παρουσιάζει αδυναμία να εξαπλωθεί, είναι χαρακτηριστικό της προσπάθειας να κυριαρχήσουν οι φασίστες στους δρόμους. Επίσης σε πολιτικό επίπεδο. Η συμμετοχή του ΛΑΟΣ στην κυβέρνηση σήμαινε ότι δοκιμάζεται με αυτό τον τρόπο από την άρχουσα τάξη η επιλογή να τσακιστούν τα κοινωνικά κινήματα που αναπτύσσονται ενάντια στις επιθέσεις. Και μη ξεχνάμε τις προσπάθειες που γίνονται για ιδεολογική επανανομιμοποίηση του φασισμού. Παρόλη όμως τη στήριξη και σε αυτά τα τρία επίπεδα, οι φασίστες δεν δείχνουν να μπορούν να αποκτήσουν βάση. Σημαντικό ρόλο σε αυτό κατά τη γνώμη μου έχουν παίξει οι αντιστάσεις του κόσμου και κυρίως ο Δεκέμβρης του ‘08 που εμπόδισε να στραφεί η νεολαία προς συντηρητικές κατευθύνσεις. Άρα νομίζω ότι μπορούμε να λέμε ότι ναι μεν σήμερα είναι επικίνδυνος ο φασισμός, όχι όμως όπως στο Μεσοπόλεμο. Μπορούμε να τους απομονώσουμε και να τους τσακίσουμε”.

Δεύτερος ομιλητής ήταν ο Μπάμπης Κουρουνδής. “Ο φασισμός είναι ένα αντεπαναστατικό κίνημα καταστολής στην υπηρεσία του κεφαλαίου, με στόχο τη διάλυση κάθε συλλογικότητας. Στην Ελλάδα ιστορικά, αν και στηρίχτηκε πολύ, είχε μικρό αποτέλεσμα. Σήμερα επανεμφανίζεται μέσα από τον Καρατζαφέρη, το Βορίδη, το Μιχαλολιάκο, ενώ κομβικό σημείο ήταν η ίδρυση του ΛΑΟΣ το 2000. Στο παρελθόν, η Αριστερά στην Ευρώπη έδωσε μάχες ενάντια στο φασισμό, ειδικά στη δεκαετία του ’30 αλλά λανθασμένες τακτικές οδήγησαν σε ήττα του κινήματος και άνοδο του Χίτλερ και του Φράνκο. Χρειάζεται να αποφύγουμε την υποτίμηση του φασιστικού φαινομένου σήμερα, σαν μια ακόμα αστική επίθεση. Χρειάζεται ιδιαίτερη αντιμετώπιση, με ενιαίο μέτωπο όλης της εργατικής τάξης και των αντιφασιστικών δυνάμεων. Ωστόσο η απειλή του δεν πρόκειται να εξαλειφθεί οριστικά αν δεν ανατρέψουμε το σύστημα που τον γεννάει, τον καπιταλισμό”.

Στη συνέχεια αρκετοί αγωνιστές και αγωνίστριες πήραν το λόγο, αναφέροντας εμπειρίες από την αντιφασιστική πάλη στην περιοχή τους, συμφωνώντας ότι η άμεση απάντηση του κινήματος μπορεί να φράξει το δρόμο στους φασίστες.

Νίκος Τουρνάς


Στη συζήτηση “Χρεοκοπία ή εργατικός έλεγχος” o Σταμάτης Ζαχαρέγκας, πρόεδρος των τεχνικών της ΔΕΗ στη Θεσσαλονίκη, άνοιξε την εισήγηση με τις μάχες που δώσανε και συνεχίζουν να δίνουνε οι εργαζόμενοι στην ΔΕΗ πανελλαδικά. Κόντρα στα σχέδια κυβέρνησης και τρόικας να ξεπουλήσουν το δημόσιο πλούτο, οι εργαζόμενοι στη ΔΕΗ μπλοκάρανε τις ιδιωτικοποιήσεις με απεργίες διαρκείας και καταλήψεις στους χώρους δουλειάς.

“Είναι μια μάχη που δίνουν οι εργαζόμενοι στην ΔΕΗ για όλη την κοινωνία και χρειάζονται την αλληλεγγύη όλου του κόσμου σε αυτόν τον αγώνα, η μάχη για το δημόσιο ρεύμα που είναι κοινωνικό αγαθό, να γίνει μάχη όλης της κοινωνίας. Η επίθεση που συντελείται είναι εγκληματική σε βάρος όλης της εργατικής τάξης, γι αυτό και οι συνθήκες επιβάλλουν πλατιά ενότητα, ενιαίο μέτωπο αγώνα, ανασυγκρότηση των συνδικάτων με συντονισμό του αγώνα. Αγώνας όχι συντεχνιακός αλλά συλλογικός, ενιαίος και διαρκείας”, τόνισε. “Προσπαθούν να χτυπήσουν την αντίστασή μας στα χαράτσια και τις καταλήψεις που πραγματοποιήσαμε, με τους Πρετεντέρηδες που λασπολογούν σε βάρος των εργαζομένων και με τα ΜΑΤ. Αγνοούν πως η ελπίδα και το μέλλον βρίσκεται στην εργατική τάξη”.

Ο Λέανδρος Μπόλαρης από την Εργατική Αλληλεγγύη, άνοιξε τη δική του εισήγηση αναφερόμενος στον Μαρξ. “Η απελευθέρωση της εργατικής τάξης είναι έργο της ίδιας, όπως είπε ο Μαρξ και σήμερα οι εργάτες μπορούν να επιβάλουν το δικό τους αντικαπιταλιστικό πρόγραμμα. Κρατικοποιήσεις, αναδιανομή του πλούτου, σύγκρουση με την Ε.Ε, εργατικός έλεγχος. Η ιστορική παράδοση του εργατικού ελέγχου, έχει τις ρίζες της στον Λένιν και στα εργατικά συμβούλια της ρώσικης επανάστασης του 1917”.

Ο Λέανδρος, κάνοντας μια αναδρομή στα Σοβιέτ και στον τρόπο λειτουργίας τους μίλησε “για την πραγματική δημοκρατία που έχτισαν οι Μπολσεβίκοι με τον εργατικό έλεγχο, κατακτώντας το 8ωρο, ασκώντας έλεγχο στο τραπεζικό σύστημα και αντιμετωπίζοντας την κερδοσκοπία, την οικονομική κρίση και τα προβλήματα που δημιούργησε ο πόλεμος. Ο εργατικός έλεγχος γεννιέται κάθε φορά που η εργατική τάξη μπαίνει σε κίνηση και σήμερα διανύουμε μια τέτοια περίοδο και είναι πραγματικά πιο κρίσιμη από ποτέ η συνειδητή παρέμβαση των επαναστατών για τον έλεγχο της κοινωνίας από τα κάτω σε κάθε μάχη που δίνει η εργατική τάξη. Σήμερα οι καπιταλιστές δεν μπορούν και δεν θέλουν. Οι εργάτες και μπορούν και θέλουν.’’

Η τελευταία συζήτηση είχε θέμα “Μπορούν οι εργάτες να κυβερνήσουν;”. “Αυτή η κυβέρνηση μετράει αντίστροφα και όλα της τα σχέδια σκοντάφτουν στις εργατικές αντιστάσεις”, ανέφερε στην εισήγησή του ο Γιάννης Κούτρας, γιατρός και περιφερειακός σύμβουλος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στη Κεντρική Μακεδονία. “Ο κόσμος παντού βάζει το ερώτημα για το ποιος μπορεί να κυβερνήσει και για το αν η αριστερά θα μπορούσε να αναλάβει μια τέτοια διακυβέρνηση.

Πρωταγωνιστές

Η απάντηση έρχεται από την ίδια την αιτία που γεννάει αυτή την κρίση. Είναι κρίση του καπιταλισμού και οποιαδήποτε διαχείρηση αυτού του συστήματος θα ενσωματωθεί και θα τσακιστεί από αυτό. Η απάντηση βρίσκεται στις καταλήψεις των εργαζομένων στα Υπουργεία όλο το προηγούμενο διάστημα, στην Χαλυβουργία, στους απεργούς στην ΕΡΤ και στον ALTER. Σήμερα η εργατική τάξη έχει την δύναμη να είναι ο πολιτικός πρωταγωνιστής των εξελίξεων και να πάρει την εξουσία”.

Η Μαρία Στύλλου από το περιοδικό Σοσιαλισμός από τα Κάτω, στην εισήγησή της, τόνισε πως η εμπειρία των εργατών από την εποχή του Μαρξ και της Παρισινής Κομμούνας όπου οι εργάτες για πρώτη φορά κατάφεραν να δημιουργήσουν την πρώτη μορφή εργατικής εξουσίας, είναι πολύτιμη για τους αγώνες του σήμερα. “Χρειάζεται να αξιοποιήσουμε αυτή την εμπειρία σε μια περίοδο που όλα είναι δυνατόν να συμβούν. Το εντυπωσιακό στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο είναι ότι εξηγεί πως η εργατική τάξη δεν είναι ένα υποκείμενο που δέχεται απλά τις καταστάσεις, αλλά είναι αυτή που αν κινηθεί μπορεί να ανατρέψει το κεφάλαιο.

Το καπιταλιστικό σύστημα είναι ένα σύστημα παροδικό για την ανθρωπότητα, που τα όριά του φτάνουν στα όρια της εκμετάλλευσης και της ανταγωνιστικής συσσώρευσης κεφαλαίων. Η εργατική τάξη έχει δημιουργήσει ιστορία μέσα στη μακρόχρονη πορεία της από την εποχή του Κομμουνιστικού Μανιφέστου, φτιάχνοντας συνδικάτα, εργατικά κόμματα, έχει φτάσει να τσακίσει τους καπιταλιστές και να πάρει την εξουσία. Η παράδοση της Οκτωβριανής επανάστασης της Ρωσίας μας εμπνέει.

Στους αγώνες του σήμερα, χρειάζεται η αριστερά να πάρει θέση με ποια προοπτική στρατεύεται από την αρχή των αγώνων. Η προοπτική του εργατικού ελέγχου επιβλήθηκε από τα κάτω στην ρώσικη επανάσταση και οι επαναστάτες τον βάλανε στο πρόγραμμά τους. Η δική μας επαναστατική παράδοση επιβάλλει την στήριξη των αντιστάσεων σε κάθε χώρο δουλειάς, τη γενίκευση και τον συντονισμό των πολιτικών αγώνων που προκάλεσαν πανικό στην κυβέρνηση και το δυνάμωμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑΣ και του ΣΕΚ.”

Αλεξάνδρα Σιαφάκα