Η Αργεντινή βρίσκεται στο μέσο μιας φαινομενικά ξαφνικής αλλά πολύ βαθιάς κρίσης. Μοιάζει λες και ξαναζεί το 2001-2002, όταν οι πρόεδροι εγκατέλειπαν τη χώρα με ελικόπτερα, αλλά σε πολύ πιο ανεξέλεγκτες συνθήκες. Το πέσο καταρρέει έναντι του δολαρίου. Πέρσι τέτοιες μέρες είχε 17 πέσο το δολάριο και σήμερα ξεπερνάει τα 38. Ο πρόεδρος της χώρας, Μαουρίσιο Μάκρι, υποτίθεται είχε περιορίσει την κρίση ανεβάζοντας τα επιτόκια και κάνοντας μια συμφωνία με το ΔΝΤ. Όμως το ξεπούλημα του πέσο συνεχίστηκε, ο Μάκρι αναγκάστηκε να ζητήσει επειγόντως ρευστό από το ΔΝΤ πιο γρήγορα από ό,τι είχαν συμφωνήσει.
Παράλληλα ανακοίνωσε ότι ανεβάζει τα επιτόκια στο 60%, ίσως τα μεγαλύτερα επιτόκια σε ολόκληρο τον κόσμο, στην ουσία κλειδώνοντας τα χρήματα μέσα στις τράπεζες για να μην φύγουν. Αλλά ακόμη πιο επιθετικά, ανακοίνωσε ένα εξωφρενικό πακέτο λιτότητας που εκφράζει μόνο πανικό. Καταργεί τα μισά υπουργεία, επιβάλλει φορολογίες στις εξαγωγές και ετοιμάζεται να περικόψει σχεδόν τα πάντα.
Η κατάσταση έρχεται να διαψεύσει όλες τις προβλέψεις των “ειδικών”. Όταν κέρδισε ο Μάκρι τις εκλογές, ο διεθνής οικονομικός Τύπος πανηγύριζε γιατί επιστρέφει στην Αργεντινή ένας νεοφιλελεύθερος που θα επαναφέρει τη λογική μετά τα χρόνια προστατευτικών πολιτικών των κυβερνήσεων Φερνάντες - Κίρτσνερ. Τα χρόνια του ΔΝΤ υποτίθεται είχαν περάσει στην ιστορία. Ένα στέλεχος ενός βρετανικού επενδυτικού οίκου εκφράζει αυτή την έκπληξη στην εφημερίδα Γουόλ Στριτ Τζέρναλ: “Η Αργεντινή τα πήγε φέτος χειρότερα ακόμη και από την Τουρκία στο ζήτημα του χρέους σε δολάρια, κάτι που είναι εντυπωσιακό μιας και οι πολιτικοί της έχουν κάνει οτιδήποτε θα τους είχε ζητήσει να κάνουν ένας ορθόδοξος οικονομολόγος”.
Αυτό που κάνει ακόμη πιο εκρηκτική την κατάσταση είναι ότι στην Αργεντινή ήταν ήδη ξεκινημένοι αγώνες ενάντια στην κυβέρνηση Μάκρι, και τώρα μπορεί να πάρουν φωτιά. Τις τελευταίες βδομάδες μπήκε σε κίνηση ένα τεράστιο φοιτητικό κίνημα, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια. Οι φοιτητές εδώ και πέντε βδομάδες κάνουν καταλήψεις και διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Σε κινητοποιήσεις βρίσκονται και οι εκπαιδευτικοί στα Πανεπιστήμια. Το πρόγραμμα λιτότητας του Μάκρι θα σημάνει ακόμη περισσότερες απολύσεις εκπαιδευτικών, λιγότερες δαπάνες για την Παιδεία και χαμηλότερος μισθούς. Το εκπαιδευτικό κίνημα συζητάει αυτές τις μέρες πώς θα συνδεθεί με το συνολικότερο κίνημα ενάντια στον Μάκρι και το ΔΝΤ.
Γενική απεργία
Η CGT, η μεγαλύτερη συνδικαλιστική συνομοσπονδία έχει καλέσει γενική απεργία για τις 25 Σεπτέμβρη. Άλλη συνομοσπονδία, η CTA, καλεί απεργία για τις 24, όμως υπάρχει πίεση ώστε οι δύο απεργίες να μετατραπούν σε μια 48ωρη γενική απεργία. Οι εκπαιδευτικοί της δευτεροβάθμιας στο Μπουένος Άιρες έχουν ήδη πραγματοποιήσει μια σειρά 24ωρες απεργίες, ενώ σε κίνηση ξαναμπήκε ο αγώνας του νοσοκομείου Ποσάδας, όπου η πολιτική Μάκρι είχε μειώσει το προσωπικό κατά 1000 θέσεις.
Ο πληθωρισμός που τρέχει στα ουράνια έχει προκαλέσει εδώ και μήνες πολλές επί μέρους μάχες σε εργοστάσια, μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις με τους εργαζόμενους να ζητάνε αυξήσεις ώστε ο μισθός τους να αντιστοιχεί στις τιμές των προϊόντων. Τώρα η επίθεση του Μάκρι γίνεται η αφορμή για να συνολικευθούν αυτές οι μάχες ενάντια στην κυβέρνηση.
Το γυναικείο κίνημα είχε ήδη παίξει ρόλο γενίκευσης και πυροδότη στο αργεντίνικο κίνημα. Από την Αργεντινή ξεκίνησε η πρωτοβουλία για μετατροπή της 8 Μάρτη σε απεργία, μια πρωτοβουλία που μεταδόθηκε με ιδιαίτερη ένταση σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική αλλά κυρίως στην Ισπανία. Η μάχη για τη νομιμοποίηση των εκτρώσεων στην Αργεντινή έφτασε σε μια πρωτοφανή νίκη στη Βουλή αλλά μπλοκαρίστηκε από το συρφετό φανατικών που ονομάζεται Γερουσία. Πολλοί βλέπουν τις καταλήψεις στα Πανεπιστήμια σαν μια άμεση συνέχεια των γυναικείων μαχών, με τις φοιτήτριες να είναι αυτές που μπήκαν μπροστά και πυροδότησαν τη μαχητικότητα.
Υπάρχουν πρωτοβουλίες της επαναστατικής αριστεράς και του φοιτητικού κινήματος για μέρα συντονισμού των αγώνων πριν φτάσουμε στις 24-25 του Σεπτέμβρη. Η γραφειοκρατία ανακοίνωσε την απεργία με απόσταση βδομάδων εν μέρει για να διώξει από πάνω της την πίεση. Αλλά σε κάθε περίπτωση η απεργία τελικά συμπίπτει με τη συζήτηση στη Βουλή για το πρόγραμμα λιτότητας, οπότε ο Μάκρι δεν θα γλυτώσει από ένα καυτό διήμερο.
Διεθνής αναταραχή
Δεν πρόκειται για μια αργεντίνικη κρίση, αλλά για μια διεθνή αναταραχή στις αγορές. Η τούρκικη λίρα καταρρέει και εκεί οι δημοσιογραφικές εξηγήσεις ήταν ότι φταίει η ξεροκεφαλιά του Ερντογάν. Στην κατηφόρα τούς ακολουθεί η ινδική ρουπία, το νοτιοαφρικανικό ραντ και άλλα νομίσματα των “αναδυόμενων αγορών”.
Οι αναδυόμενες οικονομίες νόμιζαν ότι είχαν βρει το φάρμακο για όλες τις ασθένειες με το φτηνό χρήμα που κυκλοφορούσαν διεθνώς οι κεντρικές τράπεζες και τώρα που οι “επενδυτές” αγοράζουν δολάρια, μένουν χωρίς οξυγόνο. Η κρίση αλλητροφοδοτείται από χώρα σε χώρα, και είναι ανοιχτό το σε ποιο σημείο θα μετατραπεί σε πολιτικό “ατύχημα” που θα πάρει τη μορφή εξέγερσης όπως το 2001 στην Αργεντινή ή θα πάει ακόμη παραπέρα. Εξάλλου, εκτός από τη σύνδεση Αργεντινής και Τουρκίας που μοιάζει μακρινή, πολύ πιο κοντά, ο γίγαντας που λέγεται Βραζιλία βλέπει επίσης το ρεάλ σε ιστορικό χαμηλό και έχει εκλογές τον Οκτώβρη στις οποίες ο επικρατέστερος υποψήφιος, ο Λούλα, θα βρεθεί εκτός ψηφοδελτίων από τους δικαστές. Οι αγώνες στην Αργεντινή τις επόμενες βδομάδες θα παίξουν κρίσιμο ρόλο για το ποιος θα πληρώσει αυτόν τον καινούργιο γύρο της κρίσης.